Tiểu đường gây nhồi máu cơ tim và cách nhận biết sớm

Nhồi máu cơ tim là một trong những biến chứng cấp tính và có tỷ lệ tử vong cao ở người bệnh đái tháo đường (thường được quen gọi là bệnh tiểu đường). Đáng lo ngại, các triệu chứng ở nhóm này thường diễn tiến âm thầm, khiến việc phát hiện và cấp cứu bị chậm trễ. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết nguyên nhân tiểu đường gây nhồi máu cơ tim, dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng ngừa hiệu quả.

Tiểu đường có gây nhồi máu cơ tim không?

Có, tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu thúc đẩy và làm trầm trọng thêm tình trạng nhồi máu cơ tim. Lượng đường trong máu cao kéo dài làm tổn thương lớp lót nội mạc của động mạch, tạo điều kiện cho cholesterol xấu lắng đọng, hình thành mảng xơ vữa gây hẹp và tắc nghẽn hoàn toàn dòng máu nuôi tim. (1)

Ai dễ bị nhồi máu cơ tim khi mắc tiểu đường?

Nhồi máu cơ tim ở người tiểu đường không xảy ra ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình tổn thương mạch máu kéo dài. Nguy cơ này sẽ tăng vọt nếu người bệnh mang các yếu tố sau:

Mua Hàng với Shopee

• Mắc bệnh lâu năm: Thời gian sống chung với bệnh tiểu đường càng dài, hệ thống mạch vành (mạch máu nuôi tim) càng phải chịu nhiều tổn thương do tình trạng oxy hóa và viêm viêm mạn tính.
• Chỉ số HbA1c thường xuyên trên mục tiêu: Mức đường huyết trung bình trong 3 tháng (HbA1c) cao cho thấy bệnh chưa được kiểm soát tốt, làm tăng tốc độ xơ vữa động mạch.
• Có bệnh tăng huyết áp kèm theo: Áp lực máu cao làm tổn thương thành mạch, khiến mảng xơ vữa dễ dàng nứt vỡ và tạo thành cục máu đông gây tắc mạch.
• Rối loạn mỡ máu: Nồng độ Cholesterol xấu (LDL-C) cao và Triglyceride cao là “nguyên liệu” chính tạo nên các mảng bám làm hẹp lòng mạch.
• Thói quen hút thuốc lá: Hút thuốc làm giảm oxy trong máu, phá hủy tế bào nội mạc và tăng nguy cơ co thắt mạch vành.
• Béo phì và ít vận động: Tình trạng thừa cân, đặc biệt là béo bụng, làm tăng tính kháng insulin, gây khó khăn cho việc điều trị và tạo gánh nặng lớn cho tim.

Dấu hiệu nhồi máu cơ tim ở người tiểu đường

Điểm nguy hiểm nhất của tiểu đường gây nhồi máu cơ tim là hiện tượng “thiếu máu cơ tim thầm lặng” (Silent Ischemia). Do đường huyết cao làm tổn thương hệ thần kinh cảm giác (biến chứng thần kinh tự chủ), người bệnh có thể không cảm nhận được cơn đau ngực dữ dội như người bình thường. Tuy nhiên, vẫn có thể nhận diện thông qua các dấu hiệu sau:

• Đau, tức, nặng, bóp nghẹt vùng ngực: Cảm giác như có vật nặng đè lên ngực trái hoặc giữa xương ức. Ở người tiểu đường, cơn đau có thể nhẹ hơn, chỉ biểu hiện bằng cảm giác tức ngực thoảng qua.
• Đau kéo dài hoặc tái diễn: Cơn đau ngực không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc ngậm thuốc giãn mạch, kéo dài trên 15 – 20 phút.
• Cơn đau lan tỏa: Đau lan lên vai, dọc xuống tay trái (hoặc cả hai tay), lan lên cổ, hàm dưới hoặc lan ra sau lưng.
• Khó thở đột ngột: Cảm giác hụt hơi, thở dốc ngay cả khi đang ngồi nghỉ hoặc làm việc nhẹ nhàng. Đôi khi đây là triệu chứng duy nhất thay cho cơn đau ngực.
• Các triệu chứng đi kèm khác: Vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, choáng váng hoặc đột ngột mệt mỏi kiệt sức không rõ nguyên nhân.

Tiểu đường gây nhồi máu cơ tim nguy hiểm hơn như thế nào?

Tiểu đường gây nhồi máu cơ tim thường để lại những hậu quả nặng nề và phức tạp:

• Dễ có nhiều nhánh mạch vành bị tổn thương: Ở người bình thường, nhồi máu cơ tim có thể chỉ do tắc một nhánh động mạch. Nhưng ở người đái tháo đường, tổn thương thường lan tỏa, làm hẹp và tắc cùng lúc nhiều nhánh mạch vành (bệnh mạch vành đa nhánh), khiến việc cấp cứu và can thiệp vô cùng khó khăn.
• Nguy cơ suy tim và rối loạn nhịp tim cao: Vùng cơ tim bị hoại tử thường lớn hơn, làm suy giảm nghiêm trọng chức năng co bóp của tim, dẫn đến suy tim cấp hoặc các rối loạn nhịp tim đe dọa tính mạng (rung thất, nhịp nhanh thất).
• Nguy cơ tái phát cao: Kể cả sau khi được cấp cứu thành công, tỷ lệ tái phát nhồi máu cơ tim ở người bệnh tiểu đường vẫn cao gấp nhiều lần do quá trình viêm và xơ vữa mạch máu không ngừng diễn tiến.

Đánh giá nguy cơ và chẩn đoán nhồi máu cơ tim ở người bệnh tiểu đường

Việc chẩn đoán cần được thực hiện ở hai giai đoạn: tầm soát khi chưa có triệu chứng và cấp cứu khi có dấu hiệu nghi ngờ.

• Xét nghiệm đánh giá các nguy cơ: Thực hiện định kỳ xét nghiệm máu để đo chỉ số đường huyết đói, HbA1c, bộ mỡ máu (Lipid máu) và đo huyết áp.
• Kiểm tra bệnh mạch vành khi chưa có triệu chứng rõ: Bác sĩ có thể chỉ định đo điện tâm đồ (ECG) lúc nghỉ, siêu âm tim, hoặc làm nghiệm pháp điện tâm đồ gắng sức. Nếu nghi ngờ hẹp mạch vành nhiều, phương pháp chụp cắt lớp vi tính (CT) mạch vành có cản quang sẽ giúp nhìn rõ vị trí và mức độ hẹp.
• Xét nghiệm khi nghi nhồi máu cơ tim cấp: Nếu người bệnh có cơn đau ngực hoặc khó thở cấp tính, cần đến ngay bệnh viện để đo điện tâm đồ (phát hiện vùng cơ tim đang thiếu máu) và xét nghiệm men tim (Troponin I hoặc T siêu nhạy) để xác định chính xác cơ tim có bị hoại tử hay không.

Điều trị nhồi máu cơ tim ở người tiểu đường

Mục tiêu điều trị là tái thông mạch máu bị tắc càng sớm càng tốt và kiểm soát chặt chẽ lượng đường huyết để bảo vệ phần cơ tim sống sót:

• Cấp cứu khi nhồi máu cơ tim: Đây là tình trạng khẩn cấp. Bác sĩ sẽ dùng các loại thuốc chống đông máu, thuốc chống ngưng tập tiểu cầu và can thiệp mạch vành qua da (Nong bóng và đặt Stent) để mở rộng lòng mạch. Nếu hệ thống mạch vành tổn thương quá nặng và lan tỏa, phẫu thuật mổ bắc cầu động mạch vành (CABG) sẽ được ưu tiên.
• Kiểm soát đường huyết trong giai đoạn cấp: Nhồi máu cơ tim gây ra tình trạng stress cấp tính, làm đường huyết tăng vọt. Bác sĩ thường chỉ định tiêm insulin tiêm cho người bệnh để kiểm soát đường huyết nhanh chóng, giúp giảm tỷ lệ biến chứng và tử vong.
• Sau nhồi máu cơ tim cần dự phòng tái phát: Người bệnh phải uống thuốc suốt đời, bao gồm thuốc chống huyết khối, thuốc hạ mỡ máu (Statin), các loại thuốc đặc trị bệnh tiểu đường có cơ chế bảo vệ tim mạch.

Phòng ngừa tiểu đường gây nhồi máu cơ tim như thế nào?

Việc phòng ngừa tiểu đường gây nhồi máu cơ tim cần được thực hiện một cách chủ động, phối hợp nhiều biện pháp nhằm bảo vệ hệ thống mạch máu từ bên trong:

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

• Kiểm soát đường huyết, huyết áp: Kiểm soát đường huyết đạt mục tiêu của mỗi người bệnh (theo tuổi, tình trạng suy yếu…) và duy trì huyết áp ở mức ≤ 130/80 mmHg theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Kiểm soát LDL-C và mỡ máu: Người bệnh đái tháo đường thường được chỉ định dùng thuốc Statin từ sớm để hạ Cholesterol xấu xuống mức an toàn, làm bền vững các mảng xơ vữa, ngăn chúng nứt vỡ.
• Bỏ thuốc lá hoàn toàn: Đây là điều kiện tiên quyết để mạch máu không bị viêm nhiễm và co thắt thêm.
• Vận động và kiểm soát cân nặng: Duy trì hoạt động thể chất ít nhất 30 – 45 phút mỗi ngày (đi bộ, đạp xe, bơi lội) và giảm cân nếu có béo phì.
• Chế độ ăn tốt cho tim: Tăng cường ăn cá giàu omega-3, rau xanh, các loại hạt; hạn chế ăn mỡ động vật, thịt đỏ, thức ăn nhanh và giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.

Tóm lại, tiểu đường gây nhồi máu cơ tim là một biến chứng cấp tính vô cùng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Triệu chứng thầm lặng đòi hỏi người bệnh phải cực kỳ cảnh giác với những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể. Để bảo vệ trái tim khỏe mạnh, nếu đang mắc bệnh tiểu đường, người bệnh có thể đến ngay khoa Nội Tổng hợp và Đơn vị Nội Tổng hợp, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được các chuyên gia thăm khám định kỳ, tầm soát rủi ro tim mạch và lên phác đồ điều trị, phòng ngừa toàn diện nhất.