Phải xử trí thế nào khi sốt xuất huyết bị chướng bụng?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tiến triển rất nhanh và phức tạp, đặc biệt khi bước vào giai đoạn nguy hiểm từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Bên cạnh các dấu hiệu kinh điển như sốt cao, xuất huyết dưới da hay chảy máu cam, nhiều người bệnh còn đối mặt với tình trạng rối loạn tiêu hóa. Trong đó, hiện tượng sốt xuất huyết bị chướng bụng là một triệu chứng lâm cần được nhận diện đúng cách và xử lý kịp thời để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Vì sao sốt xuất huyết bị chướng bụng?

Sốt xuất huyết kèm triệu chứng bị chướng bụng xuất hiện phổ biến ở cả người lớn lẫn trẻ em khi nhiễm virus Dengue. Triệu chứng này thường phản ánh các biến đổi sinh lý nặng bên trong ổ bụng như tràn dịch màng bụng hoặc gan phì đại cấp tính. Cơ chế sinh lý bệnh dẫn đến triệu chứng chướng bụng trong sốt xuất huyết rất đa dạng, có sự đan xen giữa các tổn thương thực thể do virus và các phản ứng miễn dịch hệ thống của cơ thể:

1. Thoát huyết tương gây cổ trướng

Dưới tác động của cơn bão cytokine do hệ miễn dịch phóng thích để chống lại virus Dengue, các tế bào nội mạc mạch máu bị tổn thương, làm tăng đột ngột tính thấm thành mạch. Huyết tương từ trong lòng mạch máu sẽ thoát ra ngoài khoảng kẽ và rò rỉ vào khoang màng bụng (gây cổ trướng) hoặc tràn vào màng phổi. Khi lượng dịch tích tụ trong ổ bụng ngày một nhiều lên, sẽ chèn ép các cơ quan nội tạng, làm tăng áp lực ổ bụng và tạo ra cảm giác căng tức.

2. Gan to và đau vùng gan

Gan là cơ quan đích chịu tổn thương nặng khi virus Dengue xâm nhập cơ thể. Quá trình viêm cấp tính khiến các tế bào gan bị sưng nề, dẫn đến hiện tượng gan to (hepatomegaly). Khi bao gan bị căng giãn, người bệnh sẽ có cảm giác đau tức vùng hạ sườn phải, kết hợp với thể tích gan phì đại chiếm chỗ trong khoang bụng làm khởi phát triệu chứng chướng bụng đầy hơi. Tình trạng gan to kèm theo suy giảm chức năng gan nhẹ cũng làm trì trệ quá trình chuyển hóa, gián tiếp làm tăng cảm giác khó chịu ở bụng.

3. Rối loạn tiêu hóa

Phản ứng viêm toàn thân kết hợp với tình trạng sốt cao làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột và suy giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng hệ tiêu hóa. Hệ quả là nhu động ruột bị chậm lại, làm giảm khả năng co bóp để tống đẩy thức ăn và khí ra ngoài.

Thức ăn lưu lại trong đường ruột lâu hơn sẽ bị lên men, sinh ra nhiều khí đường ruột gây ra hiện tượng đầy bụng. Sự trì trệ này kéo dài có thể dẫn đến việc người bệnh không đi ngoài được, khiến phân bị ứ đọng cũng dẫn đến chướng bụng.

4. Tác dụng phụ của thuốc

Để hạ sốt, giảm đau nhức cơ xương khớp, người bệnh thường phải sử dụng Paracetamol liên tục trong nhiều ngày. Việc dùng thuốc với tần suất dày đặc có thể gây kích ứng nhẹ niêm mạc dạ dày và làm chậm quá trình làm trống dạ dày. Đặc biệt, nếu người bệnh tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như Ibuprofen hay Aspirin dễ gây viêm loét, xuất huyết tiêu hóa, đau bụng dữ dội và khiến tình trạng bị chướng bụng khi sốt xuất huyết trở nên phức tạp hơn.

5. Ăn uống sai cách

Vì lo lắng người bệnh bị sụt cân và suy kiệt, người thân có xu hướng ép người bệnh ăn quá nhiều chất bổ dưỡng, đồ ăn giàu đạm, nhiều dầu mỡ hoặc uống các loại sữa đặc khi hệ tiêu hóa đang trong trạng thái suy yếu. Dạ dày và ruột không đủ men tiêu hóa để chuyển hóa các thức ăn phức tạp này, dẫn đến tình trạng khó tiêu, đầy hơi.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Sốt xuất huyết bị đầy bụng có sao không?

Để kết luận sốt xuất huyết bị đầy bụng có sao không? Bác sĩ thường sẽ dựa trên thời điểm khởi phát, mức độ căng chướng và các dấu hiệu sinh tồn đi kèm của người bệnh.

Do đó, hiện tượng bị chướng bụng khi sốt xuất huyết có sao không phụ thuộc hoàn toàn vào việc nó có đi kèm các “dấu hiệu cảnh báo” (warning signs) theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hay không. Nếu triệu chứng chướng bụng trong sốt xuất huyết xuất hiện đột ngột vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, kèm theo tình trạng mệt lả, tiểu ít, thì đây là hồi chuông báo động đỏ, phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức để phòng ngừa sốc giảm thể tích.

Cách xử trí khi bị chướng bụng do sốt xuất huyết

Khi người bệnh xuất hiện dấu hiệu đầy ứ, căng tức ở bụng, người bệnh có thể đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, kiểm tra và có hướng dẫn điều trị phù hợp:

1. Điều trị triệu chứng

Việc điều trị triệu chứng chướng bụng cần tập trung vào việc giải phóng lượng khí thừa trong đường ruột và giảm áp lực lên cơ hoành. Bác sĩ có thể cân nhắc cho người bệnh sử dụng một số men vi sinh (probiotics) dịu nhẹ để cân bằng lại hệ khuẩn ruột đang bị xáo trộn do virus. Trong trường hợp chướng bụng do thoát huyết tương gây tràn dịch màng bụng, mục tiêu điều trị lúc này sẽ chuyển sang kiểm soát tốc độ truyền dịch và cân bằng điện giải.

2. Uống nước ấm

Uống nước ấm từng ngụm nhỏ là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả khi sốt xuất huyết bị chướng bụng. Nước ấm có tác dụng làm giãn nở các mạch máu ngoại vi, xoa dịu tình trạng co thắt của các cơ trơn đường ruột, từ đó giúp khí dễ dàng lưu thông.

• Nên ưu tiên dùng nước lọc ấm hoặc các loại trà thảo mộc loãng như trà gừng ấm, trà hoa cúc.
• Tránh uống nước lạnh hoặc các loại nước có ga vì chúng sẽ giải phóng thêm khí carbon dioxide, khiến tình trạng chướng bụng trở nên khó chịu hơn.

3. Ăn nhẹ, dễ tiêu

Để giảm tải áp lực cho hệ tiêu hóa đang suy yếu, chế độ dinh dưỡng của người bệnh cần được thay đổi ngay lập tức:

• Chuyển hoàn toàn sang các món ăn lỏng, ấm và mềm như cháo thịt băm, súp thanh đạm.
• Chia nhỏ khẩu phần ăn thành 5 – 6 bữa trong ngày thay vì ăn 3 bữa lớn. Việc ăn từng chút một giúp dạ dày dễ hấp thu, không bị quá tải và giảm đáng kể hiện tượng sinh khí gây đầy bụng.

4. Massage bụng nhẹ nhàng

Nếu tình trạng sốt xuất huyết không đi ngoài được gây tích tụ hơi, người nhà có thể hỗ trợ bằng kỹ thuật massage bụng cơ học dịu nhẹ:

• Để người bệnh nằm ngửa thoải mái, dùng lòng bàn tay xoa nhẹ nhàng quanh vùng rốn theo chiều kim đồng hồ (đúng chiều chuyển động của đại tràng).
• Thực hiện liên tục từ 5 – 10 phút để kích thích nhu động ruột co bóp, hỗ trợ đẩy bớt khí thừa ra ngoài, giảm nhanh cảm giác căng tức khó chịu.

5. Không tự ý dùng thuốc

Nhiều gia đình tự mua thuốc kháng axit, thuốc nhuận tràng mạnh hoặc các loại thuốc không rõ nguồn gốc để uống. Việc này không chỉ làm tăng gánh nặng thải độc cho gan (vốn đang bị virus Dengue tấn công) mà còn dễ dẫn đến nguy cơ xuất huyết tiêu hóa cực kỳ nguy hiểm. Mọi loại thuốc sử dụng trong giai đoạn này đều phải qua chỉ định của bác sĩ.

6. Duy trì nghỉ ngơi và thư giãn cơ thể

Người bệnh cần được nằm nghỉ ngơi trong không gian thoáng đãng, yên tĩnh. Việc căng thẳng, lo lắng quá mức sẽ kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm giảm lưu lượng máu đến ruột và khiến tình trạng đầy chướng bụng nặng hơn. Người bệnh có thể nằm ở tư thế đầu cao nhẹ (khoảng 30 độ) hoặc kê một chiếc gối mỏng dưới chân để làm chùng cơ bụng, giúp cơ thể thư giãn và giảm bớt áp lực căng chướng trong ổ bụng.

7. Đến bệnh viện nếu đau bụng kéo dài

Mặc dù chướng bụng có thể do đầy hơi thông thường, nhưng nếu người bệnh xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội kéo dài (đặc biệt là vùng hạ sườn phải), đây là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

Đau bụng do sốt xuất huyết kèm theo bụng căng cứng, nôn ói liên tục, lạnh đầu ngón tay ngón chân là biểu hiện của tình trạng thoát huyết tương nặng hoặc xuất huyết nội tạng. Gia đình cần lập tức đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế gần nhất để được siêu âm ổ bụng, xét nghiệm máu và can thiệp điều trị kịp thời.

Phải làm sao để phòng tránh sốt xuất huyết bị chướng bụng?

Để phòng tránh sốt xuất huyết bị chướng bụng thì trước tiên cần phòng ngừa rối loạn tiêu hóa ngay từ những ngày đầu khởi phát sốt. Chăm sóc và bảo vệ hệ đường ruột đúng cách không chỉ giúp người bệnh ăn uống ngon miệng hơn mà còn ngăn chặn từ sớm các nguy cơ biến chứng cơ học trong ổ bụng. Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa hữu hiệu:

• Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp: Ngay khi có kết quả chẩn đoán nhiễm virus Dengue, hãy chủ động chuyển sang thực đơn gồm các món ăn mềm, lỏng và dễ hấp thu. Đồng thời, cần cắt giảm hoàn toàn các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thức ăn quá ngọt hoặc các loại rau củ sinh nhiều hơi (như súp lơ, bắp cải, các loại đậu). Điều này giúp hệ tiêu hóa không bị quá tải, ngăn chặn hiệu quả nguy cơ đầy bụng.
• Bù dịch khoa học, tránh uống dồn dập: Thay vì uống một lượng lớn nước cùng một lúc khiến dạ dày bị giãn căng đột ngột, hãy chia nhỏ lượng nước cần bổ sung trong ngày. Việc uống nước lọc ấm, nước oresol hay nước trái cây từng ngụm nhỏ, rải đều sau mỗi 15 – 20 phút sẽ giúp lòng mạch hấp thu dịch tốt hơn, không gây áp lực lên cơ hoành và giảm nguy cơ bị đầy bụng.
• Chủ động ngăn ngừa nguy cơ sốt xuất huyết bị táo bón: Tình trạng mất nước do sốt cao dễ làm người bệnh bị táo bón. Khi chất thải bị ứ đọng, khí ga trong lòng ruột không thể thoát ra ngoài, làm chướng bụng, hãy bổ sung vào thực đơn các loại chất xơ hòa tan dạng lỏng, dễ nuốt như sinh tố đu đủ chín, canh rau mồng tơi hoặc rau đay nấu loãng.
• Khuyến khích vận động nhẹ nhàng tại giường: Khi cơ thể đã bắt đầu lui sốt và tỉnh táo hơn, người bệnh nên thực hiện vài động tác co duỗi chân, nghiêng mình hoặc ngồi dậy vận động nhẹ nhàng tại chỗ. Sự chuyển động cơ học này giúp kích thích nhu động ruột hoạt động trơn tru, giúp đẩy khí thừa ra ngoài và ngăn ngừa tình trạng chướng bụng.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc sai chỉ định: Việc tự ý sử dụng các thuốc hạ sốt giảm đau kháng viêm nhóm NSAIDs (như Ibuprofen, Aspirin) hay lạm dụng thuốc kháng sinh bừa bãi là sai lầm nghiêm trọng. Chúng vừa làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, vừa phá hủy hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột, làm mất màng bảo vệ niêm mạc.

Nếu đang điều trị sốt xuất huyết tại nhà và xuất hiện tình trạng mệt mỏi tăng dần, đầy bụng khó chịu hoặc băn khoăn không biết sốt xuất huyết bị chướng bụng phải làm sao, người bệnh có thể đến ngay Khoa Nội Tổng hợp, BVĐK Tâm Anh.

Khoa được trang bị hệ thống phòng nội trú tiện nghi, vô trùng cùng các thiết bị xét nghiệm máu, siêu âm ổ bụng tiên tiến giúp định lượng chính xác mức độ thoát dịch và theo dõi sát sao chỉ số tiểu cầu từng giờ. Tại đây, người bệnh sẽ được trực tiếp thăm khám và điều trị bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu y đức, giỏi chuyên môn, ứng dụng phác đồ điều trị cá nhân hóa chuẩn quốc tế, giúp kiểm soát tốt các biến chứng tiêu hóa và bảo vệ sức khỏe lá phổi, hệ gan mật của bạn một cách trọn vẹn khi bị sốt xuất huyết.

Sốt xuất huyết bị chướng bụng là biểu hiện lâm sàng đa dạng, có thể cảnh báo tình trạng nguy hiểm. Việc nhận diện đúng nguyên nhân, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu và bù dịch từng ngụm nhỏ sẽ giúp người bệnh xoa dịu cảm giác ấm ách, phòng tránh táo bón, chướng bụng. Thân nhân cần theo dõi sát sao để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo, giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm một cách an toàn.