Như VietNamNet đã đưa tin, liên quan đến vụ án “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai và lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại sân bay Nha Trang” (tỉnh Khánh Hòa cũ), có 414 người được tòa án cấp sơ thẩm xác định tư cách tố tụng là bị hại.

Những người này đã làm đơn kháng cáo vì cho rằng, họ không phải bị hại mà là bên thứ ba ngay tình. Bởi vì, thời điểm ký kết hợp đồng với Tập đoàn Phúc Sơn, họ tin tưởng tuyệt đối vào các văn bản của các đơn vị liên quan, không hề hay biết về các sai phạm bị phát hiện sau này.

Theo bản án sơ thẩm, các cựu cán bộ thuộc UBND tỉnh Khánh Hòa cũ và Bộ Quốc phòng đã không thực hiện đúng trách nhiệm của mình trong việc thu hồi đất, bàn giao đất, giao dự án cho chủ đầu tư thực hiện dự án.

Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu đã lợi dụng sai phạm của nhóm cựu cán bộ nói trên để đưa ra thông tin gian dối, lừa đảo chiếm đoạt hơn 7.000 tỷ đồng của 686 bị hại (nhà đầu tư).

Screenshot at Jun 11 09 40 45.png
Nguyễn Văn Hậu. Ảnh: CTV

Phân tích của luật sư 

Trao đổi với PV VietNamNet, Tiến sỹ, luật sư Đặng Văn Cường cho hay, theo quy định của pháp luật, người bị hại là đương sự trong vụ án hình sự, còn người thứ ba ngay tình là một trường hợp trong quan hệ dân sự. Trong tố tụng hình sự, pháp luật hiện hành không quy định tư cách tham gia tố tụng là người thứ ba ngay tình.

Theo phân tích của Tiến sỹ Đặng Văn Cường, những người tham gia các quan hệ dân sự, sau đó vì một lý do nào đó mà các quan hệ dân sự, kinh tế, hành chính trở thành quan hệ hình sự thì họ có thể là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan hoặc người bị hại trong vụ án hình sự.

Trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản mà Nguyễn Văn Hậu và đồng phạm thực hiện, việc xác định tư cách người bị hại trong vụ án hình sự không chỉ do đề nghị của đương sự mà phải căn cứ vào bản chất của sự việc.

Nếu cơ quan tiến hành tố tụng có căn cứ chứng minh bị cáo đã đưa ra thông tin gian dối, lợi dụng sự nhẹ dạ cả tin của người khác để chiếm đoạt tài sản thì bị cáo bị xử lý về tội Lừa đảo chiếm đoạt đoạt tài sản và người mất tài sản trong tình huống này sẽ được xác định là người bị hại.

Trong vụ án mà Nguyễn Văn Hậu bị cáo buộc phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhiều bị hại cho rằng họ là người thứ ba ngay tình chứ không phải là bị hại. Với đề nghị xác định tư cách tham gia tố tụng của họ, tòa án sẽ căn cứ vào các quy định của pháp luật về tố tụng hình sự để xem xét yêu cầu này.

Trường hợp, tòa án xác định bị cáo không phạm tội lừa đảo, mối quan hệ giữa các bên là quan hệ dân sự, ngay tình thì sẽ tuyên bố bị cáo không phạm tội và xác định lại tư cách tố tụng của các đương sự.

Còn trường hợp tòa án vẫn xác định bị cáo thực hiện hành vi phạm tội trên, đã đưa ra thông tin gian dối để chiếm đoạt tiền của những người bị hại thì những người bị mất tiền sẽ được xác định là người bị hại, không phụ thuộc vào việc những người này đề nghị tham gia tố tụng với tư cách như thế nào.

Vẫn theo luật sư, tòa án khó có thể xác định người bị hại là người thứ ba ngay tình mà chỉ có thể xác định họ là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan hoặc người bị hại. Nếu họ là người bị hại thì sẽ được tòa án giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả, được hoàn trả số tiền mà người phạm tội đã chiếm đoạt. 

Nếu xác định họ là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì có thể họ sẽ có quyền lợi hoặc có nghĩa vụ liên quan đến vụ án. 

Việc họ giao dịch ngay tình, công khai, không biết là bất động sản bất hợp pháp cũng là yếu tố để cơ quan tố tụng xác định họ là người bị hại. Nếu họ biết là tài sản bất hợp pháp mà vẫn giao dịch thì họ sẽ là người liên quan chứ không còn là người bị hại nữa.

Nguyễn Văn Hậu xin bán vàng khắc phục hậu quả
Nguyễn Văn Hậu xin bán vàng khắc phục hậu quả
Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn đề nghị được bán 501 miếng (lượng) vàng để nộp 60 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương quyết định trả 501 miếng vàng nêu trên cho Nguyễn Văn Hậu.
Cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu nhận thêm 11 năm tù
Cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu nhận thêm 11 năm tù
Tòa án Quân sự Quân khu 5 vừa tuyên phạt cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn mức án 11 năm tù giam về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cộng với bản án cũ, bị cáo sẽ phải thi hành mức án 30 năm tù giam.
414 nhà đầu tư kháng cáo, không chấp nhận là bị hại của Hậu ‘pháo’
414 nhà đầu tư kháng cáo, không chấp nhận là bị hại của Hậu ‘pháo’
Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị cáo Nguyễn Văn Hậu (tức Hậu ”pháo”) phải bồi thường cho các bị hại. Tuy nhiên, 414 nhà đầu tư lại cho rằng họ không phải bị hại mà là bên thứ ba ngay tình.