Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran: Khoảng lặng trước một chu kỳ bất ổn mới?

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran: Khoảng lặng trước một chu kỳ bất ổn mới?

Theo ông Joachim Klement – nhà chiến lược đầu tư tại Panmure Liberum, thỏa thuận tạm thời kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran có thể tạo nền tảng cho một giải pháp bền vững hay không vẫn còn là dấu hỏi, đặc biệt khi hai bên vẫn liên tục có những động thái đáp trả lẫn nhau trong những ngày gần đây.

Tuy nhiên, đối với thị trường, điều quan trọng nhất là thỏa thuận này đã giúp khôi phục hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược từng gần như bị tê liệt trong thời gian xung đột. Nhờ đó, giá dầu thô đã giảm mạnh, gần trở về mức trước khi chiến sự bùng phát. Dẫu vậy, khoảng lặng hiện nay có thể không kéo dài.

Ngay từ khi xung đột nổ ra, ông Joachim Klement cùng nhiều nhà quan sátcho rằng giá dầu sẽ tác động đến cục diện cuộc chiến không kém gì các yếu tố quân sự hay ngoại giao. Diễn biến thời gian qua dường như đã chứng minh nhận định này.

Dù cuộc chiến kéo dài hơn dự báo, các sức ép về kinh tế và chính trị được cho là đã ảnh hưởng đáng kể đến các quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Điều này thể hiện qua việc Washington chấp nhận nhiều yêu cầu từ phía Tehran để đổi lấy việc Iran mở lại eo biển Hormuz.

Theo giới quan sát, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11 luôn là mốc thời gian quan trọng đối với Nhà Trắng. Câu hỏi đặt ra là sau khi cử tri hoàn tất bỏ phiếu, cán cân quyền lực giữa Washington và Tehran sẽ thay đổi theo hướng nào.

Xung đột Mỹ – Iran:Hòa bình chỉ là tạm thời?

Cuộc chiến được cho là không nhận được nhiều sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Theo khảo sát của Economist/YouGov, tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Donald Trump giảm từ âm 17 điểm khi xung đột bắt đầu xuống âm 24 điểm trước khi khuôn khổ ngừng bắn được công bố, sau đó phục hồi nhẹ lên âm 21 điểm.

Giá năng lượng tăng cao được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến mức tín nhiệm của ông Trump suy giảm. Riêng đánh giá của cử tri về khả năng kiểm soát lạm phát và giá cả của Tổng thống Mỹ đã giảm xuống dưới mức âm 40 điểm.

Khả năng cải thiện tình hình của chính quyền Mỹ trong thời gian tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến giá xăng dầu. Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá xăng bán lẻ đã giảm xuống khoảng 3,9 USD/gallon, từ mức gần 4,5 USD/gallon trong giai đoạn cao điểm của xung đột.

Tuy nhiên, xu hướng này có thể nhanh chóng đảo chiều nếu các cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ. Theo ông Joachim Klement, Iranthậm chí không cần phong tỏa eo biển Hormuz để tác động đến giá năng lượng toàn cầu. Chỉ cần tạo ra tâm lý lo ngại rằng hoạt động vận chuyển dầu khí qua Vùng Vịnh có nguy cơ bị gián đoạn cũng đủ khiến thị trường trở nên rủi ro, kéo giá dầu, giá xăng, cước vận tải, phân bón và nhiều nguyên liệu công nghiệp khác tăng theo.

Trong năm diễn ra bầu cử, điều này đã giúp Iran nắm trong tay một công cụ gây sức ép đáng kể.

Hiện tại, giới giao dịch năng lượng vẫn khá bình tĩnh trước các diễn biến căng thẳng lẻ tẻ giữa Mỹ và Iran. Giá dầu Brent đã giảm khoảng 40% so với mức đỉnh trong thời gian xảy ra chiến sự. Tuy nhiên, tâm lý thị trường có thể thay đổi rất nhanh nếu Iran phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng “lá bài Hormuz” thêm một lần nữa.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ có thể thay đổi cục diện

Theo ông Joachim Klement, cán cân quyền lực mong manh hiện nay có thể thay đổi đáng kể sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3/11.

Nếu đảng Cộng hòa mất thêm ghế, Tổng thống Trump có thể phải đối mặt với một Quốc hội chia rẽ hoặc có lập trường cứng rắn hơn, khiến việc thông qua ngân sách và các chương trình nghị sự trở nên khó khăn.

Theo tổng hợp thăm dò của RealClear Polling, đảng Dân chủ hiện đang dẫn trước hơn 5% trong các khảo sát toàn quốc và được đánh giá có nhiều cơ hội giành lại quyền kiểm soát Hạ viện khi chỉ cần tăng thêm 5 ghế.

Trong bối cảnh chính trường trong nước có nguy cơ rơi vào bế tắc, Nhà Trắng có thể sẽ có động lực tìm kiếm những thành công về đối ngoại – lĩnh vực mà Tổng thống có nhiều dư địa hành động hơn so với các vấn đề cần Quốc hội hoặc tòa án thông qua.

Mặc dù ông Trump hiện chưa cho thấy mong muốn nối lại một cuộc chiến quy mô lớn, thỏa thuận tạm thời với Iran đã vấp phải nhiều chỉ trích, cả trong nước lẫn quốc tế, do bị cho là mang lại nhiều lợi ích hơn cho Tehran.

Bên cạnh đó, việc giá dầu Brent nhanh chóng giảm trở lại cũng cho thấy thị trường năng lượng có xu hướng sớm bỏ qua các rủi ro địa chính trị. Nhà chiến lược đầu tư Joachim Klement cho rằng, điều này có thể khiến việc gia tăng sức ép quân sự đối với Iran trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn sau cuộc bầu cử.

Thời điểm này, có thể Iran vẫn đang giữ được lợi thế. Nhưngnếu Mỹ và Iran không thể đạt được một thỏa thuận chính thức trước mùa thu – điều được đánh giá là khá khó khăn do còn nhiều bất đồng, đặc biệt về chương trình hạt nhân của Iran -thì nguy cơ đối đầu sẽ tiếp tục hiện hữu.

Điều đáng lo ngại ở đâykhông phải là một cuộc chiến kéo dài liên tục, mà là nguy cơ bất ổn sẽ luôn hiện hữu.

Các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng cần chuẩn bị gì?

Theo nhận định của nhà chiến lược đầu tư Joachim Klement, những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như châu Âu và phần lớn các quốc gia châu Á sẽ tiếp tục dễ bị tổn thương trước các cú sốc về giá dầu, khí đốt cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung phân bón và nhiều loại hàng hóa khác trong những năm tới.

Giải pháp hiệu quả nhất là giảm dần mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Sau hai cú sốc năng lượng chỉ trong vòng 5 năm, nhiều quốc gia châu Âu đang xem xét khôi phục khai thác dầu khí trong nước như một giải pháp ngắn hạn, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo và điện hạt nhân nhằm tăng tính tự chủ về năng lượng.

Ông Joachim Klement cho rằng quá trình này sẽ khiến châu Âu phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc – quốc gia đang giữ vị trí thống lĩnh trong chuỗi cung ứng công nghệ năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, theo ông, sự phụ thuộc này có bản chất khác với việc phụ thuộc vào nhập khẩu dầu khí.

Nếu nguồn cung dầu hoặc khí đốt bị gián đoạn, các nhà máy điện và nhà máy lọc dầu sẽ chịu tác động gần như ngay lập tức. Trong khi đó, nếu Trung Quốc hạn chế xuất khẩu pin mặt trời hoặc tua-bin gió, các nhà máy điện mặt trời và điện gió đang vận hành vẫn có thể tiếp tục hoạt động.

Theo ông Joachim Klement, đây là lựa chọn chiến lược an toàn hơn trong bối cảnh thế giới vẫn đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị. Một giai đoạn của cuộc xung đột Iran có thể đã kết thúc, nhưng cuộc cạnh tranh địa chính trị kéo dài phía trước có lẽ chỉ mới bắt đầu. Và những quốc gia dễ bị tổn thương sẽ cần chuẩn bị từ bây giờ.

icon 4Từ khóa: Iran, xung đột Mỹ Iran, Mỹ Iran, giá dầu Brent, eo biển Hormuz, giá dầu thế giới,Mỹ, Iran,bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ,khủng hoảng năng lượng,giá dầu thế giới mới nhất hôm nay, tình hình năng lượng thế giới mới nhất,thị trường năng lượng thế giới, lạm phát Mỹ,năng lượng tái tạo,an ninh năng lượng,xung đột Mỹ-Iran,Vai trò của eo biển Hormuz,đàm phán hạt nhân Iran, tin thế giới mới nhất, tình hình Iran mới nhất hôm nay,lạm phát toàn cầu, giá xăng hôm nay,điện hạt nhân, căng thẳng Mỹ Iran, chiến tranh Mỹ Iran, quan hệ Mỹ Iran, thỏa thuận Mỹ Iran, thị trường năng lượng, dầu thô Brent, giá dầu hôm nay, an ninh năng lượng, địa chính trị Trung Đông,xu hướng đầu tư năng lượng tái tạo,tổng thống trump,ngừng bắn Mỹ Iran

Để lại một bình luận