Anh phát hiện bản sao hiếm Tuyên ngôn Độc lập Mỹ trong hồ sơ tàu chiến thế kỷ 18

Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh vừa công bố phát hiện một bản sao hiếm của Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, được tìm thấy trong hồ sơ liên quan đến một tàu tư nhân của Mỹ bị Hải quân Hoàng gia Anh bắt giữ trong thời kỳ Chiến tranh Cách mạng Mỹ.

Theo Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh, đây là một trong 11 bản in đầu tiên được gọi là “Exeter printing” còn tồn tại, đồng thời là bản duy nhất được phát hiện ngoài lãnh thổ Mỹ. Phát hiện được công bố ngay trước dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập Mỹ (4/7).

Một trong những bản sao đầu tiên của Tuyên ngôn Độc lập

Người phát hiện tài liệu là Michael Scurr, một cựu giám đốc điều hành ngành bảo hiểm đã nghỉ hưu. Trong suốt 11 năm qua, ông đều đặn dành các buổi sáng thứ Năm làm tình nguyện viên tại Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh, hỗ trợ phân loại tài liệu phục vụ các nhà nghiên cứu.

Tháng 5 vừa qua, khi rà soát thư từ của một thuyền trưởng Hải quân Hoàng gia Anh thế kỷ 18, ông Scurr bắt gặp một tài liệu đính kèm trong báo cáo về việc bắt giữ tàu tư nhân Mỹ Dalton vào đêm Giáng sinh năm 1776. Tài liệu này chỉ được ghi chú đơn giản là “một văn bản khác”. Khi cẩn thận mở tài liệu ra, ông lập tức nhìn thấy dòng chữ “Declaration” (Tuyên ngôn) ở đầu trang.

“Tôi lập tức nghĩ: đúng rồi, đây chắc chắn là Tuyên ngôn Độc lập. Thật sự quá phấn khích”, ông Scurr chia sẻ với hãng tin AP.

Các chuyên gia sau đó xác định đây là một bản in rất hiếm của Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, được phát hành chỉ vài ngày sau khi văn kiện gốc được ký ngày 4/7/1776. Mục đích của những bản in này là truyền bá thông tin về việc 13 thuộc địa tại Bắc Mỹ tuyên bố cắt đứt quan hệ với Anh, chính thức thành lập một quốc gia độc lập.

Phiên bản vừa được phát hiện được in tại thành phố Exeter, bang New Hampshire, trong khoảng thời gian từ 16 đến 19/7/1776.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Giá trị lịch sử đặc biệt

Theo bà Amanda Bevan, người phụ trách dự án phân loại thư từ của các thuyền trưởng Hải quân Hoàng gia Anh trong thời kỳ Chiến tranh Cách mạng Mỹ, giá trị của tài liệu không chỉ nằm ở tuổi đời gần 250 năm. Điều đặc biệt hơn là bản Tuyên ngôn này được thu giữ trên một con tàu hoạt động theo lệnh của Quốc hội Lục địa mới được thành lập. Các mệnh lệnh dành cho con tàu đều mang chữ ký của John Hancock, Chủ tịch Quốc hội Lục địa và cũng là người nổi tiếng với chữ ký lớn nhất trên bản Tuyên ngôn Độc lập.

Theo bà Bevan, trong khi lịch sử thường nhắc nhiều đến những khó khăn mà Lục quân Lục địa Mỹ phải trải qua tại những địa điểm như Valley Forge, vai trò của lực lượng hải quân và các tàu tư nhân Mỹ trên biển lại ít được chú ý. Những con tàu này thực hiện nhiệm vụ cản trở hoạt động thương mại của Anh và đối đầu với Hải quân Hoàng gia Anh nhằm hỗ trợ lực lượng hải quân non trẻ của nước Mỹ khi đó.

Việc tìm thấy bản Tuyên ngôn Độc lập trên tàu Dalton cũng mang đến những góc nhìn mới về cách văn kiện này được sử dụng trong chiến tranh. Bà Bevan cho rằng, theo thông lệ thời bấy giờ, thuyền trưởng sẽ đọc công khai các mệnh lệnh trước toàn bộ thủy thủ đoàn. Nhiều khả năng ông cũng đã đọc luôn bản Tuyên ngôn Độc lập.

“Bản Tuyên ngôn giúp những người lính hiểu rằng họ không chỉ chiến đấu vì những bất bình trước mắt, mà còn vì một lý tưởng lớn lao hơn. Bởi vậy, việc tìm thấy tài liệu này ngay trong bối cảnh chiến tranh, trên một con tàu mà các thủy thủ sẵn sàng hy sinh giữa đại dương vì đất nước, thực sự là điều rất đặc biệt”, bà Bevan nhận định.

Đánh giá của giới sử học Mỹ

Dalton là tàu tư nhân được trang bị 18 khẩu pháo, hoạt động dưới sự cho phép của Quốc hội Lục địa nhằm bổ sung sức mạnh cho lực lượng hải quân còn rất nhỏ của nước Mỹ thời kỳ đầu lập quốc.

Đêm Giáng sinh năm 1776, tàu chiến HMS Raisonnable của Hải quân Hoàng gia Anh, do thuyền trưởng Thomas Fitzherbert chỉ huy, đã truy đuổi Dalton suốt 7 giờ trước khi bắt giữ con tàu ngoài khơi bờ biển Bồ Đào Nha.

Mua Hàng với Shopee

Toàn bộ 120 thủy thủ trên tàu Dalton sau đó bị đưa tới Plymouth (Anh) và giam giữ trong điều kiện khắc nghiệt. Một trong số họ là Charles Hebert, khi ấy mới 19 tuổi. Trong cuốn nhật ký ghi lại hơn hai năm bị giam cầm trước khi được trao đổi tù binh, ông mô tả cảnh thiếu đói, bệnh tật cùng những hình phạt liên tiếp mà các tù nhân phải chịu đựng. Dù vậy, nhiều thành viên thủy thủ đoàn cuối cùng vẫn sống sót và trở về.

Các nhà sử học tại Mỹ cũng bày tỏ rất quan tam tới phát hiện của Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh. Ông Matthew Skic, Giám đốc phụ trách bộ sưu tập và triển lãm của Bảo tàng Cách mạng Mỹ ở thành phố Philadelphia, cho rằng bản sao này tạo nên mối liên hệ trực tiếp với vị thuyền trưởng đã mang thông điệp về nền độc lập của nước Mỹ vượt đại dương đến thế giới.

“Đây không chỉ là một tài liệu, mà còn là một hiện vật lịch sử. Việc các chuyên gia lưu trữ ngày nay cầm trên tay chính tờ giấy ấy giống như đưa chúng ta trở về năm 1776, như thể đang tiếp nhận lại ngọn đuốc từ quá khứ”, ông nói.

Theo ông Skic, phát hiện này cũng cho thấy sau 250 năm, lịch sử về Chiến tranh Cách mạng Mỹ vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá. “Cho đến hôm nay, chúng ta vẫn chưa biết hết mọi câu chuyện về cuộc Cách mạng Mỹ, và vẫn còn những phát hiện lịch sử đang chờ được tìm thấy”, ông nhấn mạnh.