Ngôi đền hơn 500 năm tuổi giữa thắng cảnh ‘Đông Thành bát cảnh’

Đền Đức Hoàng (xã Giai Lạc, Nghệ An) nằm giữa rừng cây xanh tốt, bên hồ Diệu Ốc – một trong những thắng cảnh từng được sử sách ca ngợi là “Đông Thành bát cảnh”, tức 8 cảnh đẹp nổi tiếng của vùng Đông Thành xưa thuộc 2 huyện Yên Thành và Diễn Châu cũ.

Phong cảnh nơi đây đẹp vào mọi thời điểm trong năm nhưng ấn tượng nhất vẫn là mùa hè, khi sen nở rực khắp mặt hồ. Giữa không gian non xanh, nước biếc, ngôi đền cổ thấp thoáng dưới những tán cây tạo nên một bức tranh hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc.

Đền được khởi dựng từ thời Trần, ban đầu chỉ là một ngôi miếu nhỏ. Đến năm 1505, công trình được xây tường, lợp ngói cho tòa thượng điện; năm 1882 dựng thêm trung điện và đến năm 1936 hoàn thiện hạ điện cùng hệ thống cổng, tường bao.

Trong quá trình tồn tại, đền nhiều lần được tu sửa, trong đó có 2 lần được ghi chép vào các năm 1907 và 1908 với việc tu bổ thượng điện, trung điện và các đồ tế khí. Năm 1990, chính quyền và nhân dân địa phương tiếp tục trùng tu di tích.

Trải qua chiến tranh, thiên tai và nhiều lần sửa chữa, đền Đức Hoàng vẫn giữ được vẻ cổ kính cùng không gian linh thiêng.

Kiến trúc đền mang đậm dấu ấn truyền thống với 3 hạng mục chính gồm hạ điện, trung điện và thượng điện. Hạ điện có 3 gian, kết cấu kiểu giao nguyên, trên các vòm cuốn trang trí tứ linh và hoa văn cách điệu, gian giữa xây theo kiểu chồng diêm vọng lâu, mái lợp ngói âm dương.

EED

ED

Trung điện gồm 3 gian, 2 hồi, kết cấu tứ trụ với 3 cung thờ. Gian phải thờ Liễu Hạnh Công chúa, gian giữa thờ các vị thần hợp tự, gian trái thờ Đức Thánh Trần. Phía trong cùng là thượng điện – không gian linh thiêng đặt bài vị Thần Rắn và thờ Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thốn.

Theo tư liệu địa phương, Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thốn là vị tướng thời Trần, quê ở vùng Vạn Phần (nay thuộc xã Đức Châu, Nghệ An). Ông lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông, được triều đình phong tước và giao trấn giữ vùng duyên hải. Sau khi qua đời, ông được nhân dân nhiều nơi lập đền thờ, trong đó có đền Đức Hoàng.

Ngoài giá trị lịch sử, đền còn lưu giữ nhiều hiện vật quý có giá trị về nghệ thuật và nghiên cứu như hương án, long ngai, bài vị, khám thờ, biển gỗ cùng nhiều tư liệu Hán Nôm, góp phần phản ánh đời sống tín ngưỡng và lịch sử vùng đất Nghệ An qua nhiều thế kỷ.

Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật, đền Đức Hoàng được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 1998.

Xem clip:

Ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Nghệ lưu giữ hơn 100 đạo sắc phongXây dựng từ thời Lê, đền Bạch Mã ở Nghệ An từng được các triều đại phong kiến ban hơn 100 đạo sắc phong, nay là di tích lịch sử – kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.