Hồi tháng 10, một chiếc Xiaomi Mi 10 Ultra hiện màn hình khóa của iPhone, vuốt lên là vào màn hình chính iOS 16.5. Giờ đến lượt chiều ngược lại: Android 17 đã chạy được trên iPhone qua một dự án mang tên Andarium. Cả hai chiều đều khiến dân công nghệ dụi mắt, vì chuyện này từng được xem là “không thể”.

iOS sang nhà Android: dọn chủ cũ đi, dọn mình vào

HackiOS, dự án của nhóm lập trình độc lập OOSEX GANG, được đưa lên GitHub từ ngày 22/10. Nhóm lấy XNU, nhân hệ điều hành mà Apple đã mở mã nguồn từ lâu, cho chạy trên điện thoại Android. Phần còn lại của iOS 16.5 được giữ nguyên như Apple phát hành. Máy nạp iOS vào bộ nhớ RAM qua cáp USB, khởi động lại là về Android như cũ.

Máy thử chính là POCO X5 Pro 5G. Từ đó, các nhà phát triển khác mang sang Mi 10 Ultra, Redmi Note 10 Pro, và nhà phát triển SmuOS còn khởi động được iOS 26.5.2 trên Surface Duo 2. Có điều “chạy được” ở đây nghĩa là lên được màn hình chính. Trên bản gốc, mạng di động, Bluetooth và App Store chưa dùng được, còn máy chỉ xả pin chứ không sạc.

Android sang nhà iPhone: thuê phòng chứ không đổi chủ

Andarium đi hướng ngược lại, nhưng làm theo cách khác hẳn. Theo các mô tả hiện có, đây không chỉ là ứng dụng mở file APK mà giả lập cả hệ thống Android 17 ngay trong một ứng dụng trên iPhone. Dự án hỗ trợ đồ họa Vulkan, chạy được Termux (môi trường dòng lệnh Linux trên Android) và Winlator (ứng dụng chạy phần mềm Windows trên Android). Ứng dụng Android cài bằng sideload hoặc ADB. Bản thử nghiệm đã mở qua TestFlight, và nhà phát triển cho biết dự án đã chạy được Asphalt Legends trên iPhone 18 Pro Max.

Khác với HackiOS, iPhone ở đây vẫn là iPhone. iOS vẫn là chủ nhà, Android chỉ là người thuê phòng và phải theo nội quy. Nếu HackiOS giống cảnh dọn chủ cũ đi rồi dọn mình vào, Andarium giống chuyện ở nhờ hơn.

Tải VPBank

Nội quy khó nhất: cấm “dịch nhanh”

Nội quy đó có tên JIT. Muốn chạy phần mềm của hệ khác, máy phải dịch lệnh, và cách nhanh nhất là dịch luôn cả đoạn ngay khi chạy. Apple coi cách này là rủi ro bảo mật nên không cho ứng dụng thường làm. Ứng dụng giả lập đành dịch từng lệnh một, giống người phiên dịch làm việc từng câu. Theo mô tả, Andarium dùng cách này, tương tự ứng dụng iSH.

Hệ quả là chậm. Ngay UTM SE, ứng dụng giả lập PC trên iPhone, cũng được chính nhà phát triển đùa rằng chữ SE là “Slow Edition”.

Nếu Winlator chạy được như mô tả, một game Windows sẽ đi qua iPhone, lớp dịch lệnh, Android 17, Winlator rồi mới ra màn hình. Cảnh này giống nhờ người Việt nói chuyện với người Nhật qua ba người phiên dịch: hiểu thì vẫn hiểu, nhưng đừng mong nhanh.

Chuyện Asphalt Legends cũng có chút oái oăm. Game này vốn có bản iOS gốc trên App Store, nên chạy bản Android của nó trên iPhone thuần túy là kiểu “vì làm được”.

Android trên iPhone từng có từ lâu. Dự án iDroid cho iPhone đời đầu chạy Android từ tháng 4/2010, rồi Corellium đưa Android 10 lên iPhone đời cũ vào năm 2020 qua jailbreak. Điểm khác của Andarium, nếu đúng như mô tả, là chạy như một ứng dụng bình thường, không cần jailbreak.

Vậy để làm gì?

Câu trả lời vẫn như với HackiOS: giống chuyện cài Doom lên máy tính bỏ túi, vì có người làm được. Thực tế hơn một chút, dân thích vọc có Termux và môi trường Linux ngay trên iPhone. Còn người cần ứng dụng Android thì mua một chiếc máy Android vẫn nhanh và đỡ nhọc hơn nhiều.

Về pháp lý, HackiOS còn nằm trong vùng xám vì iOS chỉ được cấp phép chạy trên phần cứng Apple. Về độ sẵn sàng, cả hai đều chưa hoàn chỉnh: HackiOS đòi máy tính Linux, điện thoại mở khóa bootloader và tự dựng hệ thống từ file khôi phục của Apple, còn Andarium mới ở bản beta qua TestFlight.