Tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng sau mổ cắt tuyến vú

Phương pháp tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng sử dụng mô tự thân ở vùng lưng để tạo lại hình dạng vú ngay trong cùng cuộc phẫu thuật cắt tuyến vú. Đây là phương pháp tái tạo có nguồn cấp máu tương đối ổn định, giúp tạo hình bầu ngực mềm mại, cân đối. Vậy phương pháp này được thực hiện như thế nào? Cần lưu ý những gì sau phẫu thuật?

Tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng là gì?

Tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng (vạt LD) là phương pháp phẫu thuật tạo hình ngực sử dụng một phần hoặc toàn bộ cơ lưng rộng cùng với lớp da, mô mỡ và hệ thống mạch máu nuôi dưỡng, tạo đường hầm dưới da đưa ra trước ngực nhằm tái tạo lại bầu ngực mới tự nhiên ngay trong cùng một ca phẫu thuật ung thư vú, sau khi cắt bỏ vú (đoạn nhũ). Vạt LD có thể được sử dụng đơn lẻ như một loại vạt cơ tự thân (cho bộ ngực cỡ vừa và nhỏ) hoặc kết hợp đặt thêm túi độn ngực (cho bộ ngực lớn hơn).

Thời điểm có thể tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng

“Tức thì” trong bối cảnh này là quá trình tái tạo vú được thực hiện ngay trong cùng một cuộc phẫu thuật cắt tuyến vú, cùng một lần gây mê, ngay sau khi bác sĩ hoàn thành việc loại bỏ mô tuyến vú. (1)

Ưu điểm của tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng

Tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng mang lại nhiều lợi ích về mặt giải phẫu, thẩm mỹ và tâm lý cho người bệnh sau khi cắt tuyến vú:

1. Tái tạo vú ngay sau khi cắt tuyến vú

Quá trình tái tạo được tiến hành ngay trong cùng một cuộc mổ cắt bỏ tuyến vú (đoạn nhũ), giúp người bệnh phục hồi hình thể vú ngay sau điều trị và tránh phải trải qua thêm một cuộc phẫu thuật lớn ở thì sau.

2. Vạt có nguồn máu nuôi ổn định

Vạt cơ lưng rộng thường được giữ nguyên cuống mạch và xoay từ vùng lưng ra thành ngực, nhờ đó duy trì nguồn cấp máu tương đối ổn định và giảm nguy cơ thiếu máu, hoại tử vạt.

3. Có thêm mô tự thân che phủ thành ngực

Vạt đưa thêm da, mỡ và cơ khỏe mạnh từ vùng lưng đến thành ngực. Lớp mô này có thể giúp tạo độ che phủ cho vùng khuyết sau cắt tuyến vú và hỗ trợ che phủ túi độn nếu cần.

4. Có thể phối hợp linh hoạt với túi độn

Thể tích của vạt cơ lưng rộng thường nhỏ hơn các loại vạt lấy từ bụng. Vì thế, bác sĩ có thể kết hợp linh hoạt vạt với túi độn hoặc túi giãn mô để tăng kích thước vòng 1 nếu cần.

Mua Hàng với Shopee

Ngoài kỹ thuật kết hợp với vạt cơ lưng rộng, tái tạo vú bằng túi ngực cũng có thể được thực hiện bằng phương pháp đặt túi độn hoặc sử dụng túi giãn mô trước khi đặt túi ngực vĩnh viễn. Người bệnh có thể tìm hiểu thêm về phương pháp này để trao đổi với bác sĩ khi lựa chọn kỹ thuật tái tạo phù hợp.

5. Không cần lấy mô từ bụng

Vạt LD là lựa chọn phù hợp với những người bệnh không thể hoặc không thuận lợi khi sử dụng mô vùng bụng (TRAM hoặc DIEP), chẳng hạn như đã từng phẫu thuật tạo hình thành bụng, đã sử dụng vạt bụng (TRAM) trước đó hoặc không có đủ da và mô mỡ vùng bụng để tạo hình vú.

Tham khảo quy trình tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng

Toàn bộ ca phẫu thuật thường kéo dài từ 3-4 tiếng, về cơ bản bao gồm các bước sau (thông tin mang tính tham khảo):

Chuẩn bị trước mổ:

• Bác sĩ thăm khám lâm sàng và chỉ định thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán cận lâm sàng.
• Tư vấn đầy đủ về kỹ thuật tái tạo, thời gian nằm viện và phục hồi, nguy cơ xảy ra biến chứng, thời gian nhịn ăn,…
• Trước mổ, vùng da dự kiến lấy vạt ở lưng được đánh dấu để xác định kích thước và vị trí phù hợp.
• Người bệnh được gây mê toàn thân

Quy trình thực hiện:

• Bác sĩ cắt bỏ tuyến vú (đoạn nhũ) chừa da hoàn toàn
• Tiếp tục tiến hành bóc tách vạt cơ lưng rộng cùng lớp da và mỡ tương ứng ở phía sau lưng, giữ lại bó mạch nuôi.
• Luồn toàn bộ vạt cơ từ phía sau lưng, đi qua dưới da vùng nách ra phía trước thành ngực.
• Bác sĩ sắp xếp và cố định vạt để tạo hình dáng vú (đặt túi độn nếu cần).
• Khâu vết mổ và đặt dẫn lưu.

Chăm sóc hậu phẫu:

• Người bệnh có thể lưu viện khoảng 2-3 ngày hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
• Sau xuất viện, người bệnh được hướng dẫn cách chăm sóc ống dẫn lưu, mang đai bụng, sinh hoạt, theo dõi tại nhà và hẹn lịch tái khám.
• Thời điểm rút ống dẫn lưu được thực hiện dựa trên vị trí ống, lượng và tính chất dịch, tình trạng vết thương,… Người bệnh không nên tự ý rút ống ngay cả khi lượng dịch còn rất ít.

Biến chứng có thể gặp sau tái tạo vú bằng vạt cơ lưng rộng

Biến chứng thường gặp trong phẫu thuật tái tạo vú bằng vạt cơ lưng rộng là tụ dịch tại vị trí lấy vạt (vùng lưng).

Trong phẫu thuật tái tạo vú bằng vạt cơ lưng rộng, bác sĩ lấy một phần cơ và mô vùng lưng để tạo hình vú. Sau phẫu thuật, vùng lấy vạt để lại một khoảng trống dưới da.

Trong vài tuần đầu, cơ thể có thể tạo dịch tại vùng này.

Một lượng dịch nhỏ có thể tự hấp thu. Tụ dịch nhiều có thể làm vùng lưng căng, đau, cần chọc hút nhiều lần và đôi khi làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc chậm lành vết mổ.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Các biến chứng thiếu máu hoặc hoại tử vạt sau tái tạo vú bằng vạt cơ lưng rộng tương đối hiếm gặp, nhờ nguồn cấp máu ổn định từ động mạch ngực lưng; một số báo cáo ghi nhận hoại tử một phần vạt khoảng 7%, thường liên quan đến tổn thương hoặc xoắn cuống mạch. Các biến chứng khác có thể gồm lõm vùng lấy vạt, xương bả vai nhô, yếu cơ vai và giới hạn vận động khớp vai. Tuy nhiên, chức năng vai thường cải thiện dần và có thể phục hồi đáng kể trong khoảng 12 tháng sau mổ.

Chăm sóc sau tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng như thế nào?

Mục tiêu tại nhà: GIỮ DẪN LƯU TỐT → MẶC ÁO NGỰC /ĐAI BỤNG ĐÚNG → GIẢM MA SÁT/TRƯỢT VÙNG LƯNG → VẬN ĐỘNG ĐÚNG → PHÁT HIỆN TỤ DỊCH SỚM.

1. Chăm sóc ống dẫn lưu

• Cần kiểm tra ống không bị gập, không nằm đè lên ống, không để áo ngực / đai bụng làm nghẹt ống và không kéo căng chân ống.
• Giữ bình dẫn lưu đúng hướng dẫn; đo và ghi lượng dịch mỗi ngày; quan sát màu sắc dịch.
• Không tự rút ống dẫn lưu tại nhà. Bác sĩ quyết định thời điểm rút dựa trên lượng dịch, xu hướng giảm và tình trạng vùng lưng.
• Nếu lượng dịch đột ngột giảm hoặc không còn nhưng vùng lưng phồng, căng hoặc đau hơn: không cho rằng đã hết dịch. Ống có thể gập/tắc, cần liên hệ nhân viên y tế.

2. Mặc áo ngực / đai bụng đúng cách

• Áo ngực hỗ trợ vạt da áp vào thành ngực và hạn chế chuyển động trượt. Nguyên tắc: ÔM ĐỀU – KHÔNG SIẾT CHẶT.
• Mặc áo đúng khi: lựa chọn áo ngực mềm mại, bao phủ vùng phẫu thuật; phẳng, không cuộn; không tạo rãnh ép sâu; không đè chân ống dẫn lưu; không làm gập ống; không siết mạnh vùng nách; vẫn hít thở sâu thoải mái
• Nếu khó thở, đau tăng, tê/phù tay, da hằn sâu/đổi màu hoặc ống dẫn lưu không hoạt động → lựa chọn áo rộng hơn và báo nhân viên y tế nếu triệu chứng không hết.
• Đai bụng giúp phần da lưng áp sát vào lưng, hạn chế khoảng không, hạn chế tụ dịch, mau lành vết mổ. Khi mang đai bụng cần lực siết vừa đủ, không cần siết quá chặt.

3. Khi ngủ và nằm nghỉ

• Tránh để vùng vết mổ bị đè ép khó chịu kéo dài hoặc làm gập ống dẫn lưu, hạn chế nằm nghiêng về phía bên mổ
• Khi đổi tư thế: CHẬM → NHẸ → TRÁNH XOAY VẶN THÂN ĐỘT NGỘT.
• Không dùng tay bên phẫu thuật chống mạnh xuống giường để nâng toàn bộ cơ thể.
• Có thể dùng gối hỗ trợ tư thế thoải mái theo hướng dẫn của ekip điều trị.

4. Vận động cánh tay và vai

• Không nên bất động hoàn toàn cánh tay, nhưng cũng không vận động mạnh trong giai đoạn sớm.
• Nên: đi bộ nhẹ; thay đổi tư thế từ từ; vận động bàn tay, cổ tay, khuỷu tay; tập vai đúng giai đoạn theo hướng dẫn.
• Tránh: nâng vật nặng; kéo/đẩy mạnh; chống tay mạnh để đứng dậy; động tác vai mạnh lặp lại; tập gym/kháng lực khi chưa được cho phép; tự tăng cường độ tập.
• Nguyên tắc: KHÔNG BẤT ĐỘNG HOÀN TOÀN – KHÔNG VẬN ĐỘNG QUÁ MỨC.

5. Tự kiểm tra vùng lưng mỗi ngày

• Nhờ người nhà quan sát nếu cần. Tìm tình trạng: lưng phồng hơn, căng dần, cảm giác có dịch, dịch di chuyển, đau tăng, đỏ/nóng, dịch chảy từ vết mổ hoặc vết mổ hở.
• Không tự ấn mạnh, bóp hoặc ‘đẩy dịch’ về phía drain.

6. Dấu hiệu có thể gợi ý tụ dịch

• PHỒNG → CĂNG → CẢM GIÁC CÓ DỊCH → BẤT ĐỐI XỨNG HAI BÊN LƯNG.
• Tụ dịch nhiều cần đi khám bác sĩ để chọc hút.
• Không tự chọc hút hoặc chọc kim vào vùng lưng tại nhà.

7. Khi nào cần liên hệ bệnh viện?

• Vùng lưng phồng nhanh; căng hoặc đau tăng; lượng dịch tăng bất thường; ống dẫn lưu đột ngột không ra dịch nhưng lưng phồng; ống dẫn lưu tuột/mất áp lực hút; vết mổ rỉ dịch nhiều; da đỏ/nóng; dịch đục/có mùi; vết mổ hở; sốt hoặc mệt bất thường.
• Nếu nghi tụ dịch, bác sĩ có thể cần khám và siêu âm vùng lưng.

8. Nếu đã xuất hiện tụ dịch

• Không tự siết áo nịt chặt hơn.
• LIÊN HỆ BỆNH VIỆN → KHÁM → SIÊU ÂM KHI CẦN → THEO DÕI HOẶC CHỌC HÚT THEO CHỈ ĐỊNH.
• Một số người bệnh có thể cần chọc hút hơn một lần. Nếu dịch tái lập nhanh hoặc kéo dài, bác sĩ sẽ đánh giá thêm.

9. Những việc không nên làm

• KHÔNG tự rút ống dẫn lưu
• KHÔNG tự chọc hút dịch.
• KHÔNG bóp hoặc massage mạnh vùng lưng.
• KHÔNG siết áo nịt thật chặt để ép dịch.
• KHÔNG tự dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định.
• KHÔNG tập vai quá mức trong giai đoạn sớm.
• KHÔNG bỏ hoàn toàn vận động vai nếu bác sĩ đã cho phép tập.

Mặt khác, người bệnh tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng có thể sử dụng checklist sau đây trong quá trình chăm sóc tại nhà:

1. Ống dẫn lưu không gập/tắc.
2. Đã ghi lượng dịch trong ngày.
3. Dịch không có màu/mùi bất thường.
4. Vết mổ lưng khô.
5. Lưng không phồng hoặc căng tăng.
6. Không đỏ/nóng vùng lưng.
7. Áo ngực / đai bụng ôm đều nhưng không quá chặt.
8. Áo ngực / đai bụng không làm gập ống dẫn lưu
9. Không tê/phù tay.
10. Vận động đúng chương trình được hướng dẫn.
11. Không nâng vật nặng hoặc vận động vai quá mức.

Những lưu ý trong quá trình chăm sóc tại nhà

• Giữ ống dẫn lưu hoạt động tốt.
• Mặc áo ngực / đai bụng ôm đều – không siết chặt.
• Vận động nhẹ nhàng – tránh ma sát/trượt quá mức vùng lưng.
• Kiểm tra vùng lưng mỗi ngày.
• Lưng phồng/căng/đau tăng → liên hệ bệnh viện, không tự xử trí.

Lưu ý: Thời gian mặc áo ngực / đai bụng, chương trình vận động vai và thời điểm rút dẫn lưu cần theo chỉ định riêng của phẫu thuật viên do phụ thuộc vào tình trạng vạt, diện bóc tách và diễn tiến hậu phẫu của từng người bệnh.

Phương pháp tái tạo vú tức thì bằng vạt cơ lưng rộng có tính ổn định, giúp khôi phục hình thể vòng 1 ngay trong cuộc phẫu thuật đoạn nhũ điều trị ung thư vú. Hiện có nhiều phương pháp tái tạo vú tự thân được áp dụng. Người bệnh nên thăm khám, trao đổi kỹ với bác sĩ để được tư vấn, lựa chọn phương pháp phù hợp với sức khỏe tổng thể.