Gợi ý thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp theo từng bữa

Dinh dưỡng không thay thế được thuốc điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp nhưng là trợ thủ quan trọng giúp giảm viêm, hỗ trợ duy trì cân nặng và sức khỏe toàn thân. Vậy thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp như thế nào?

Tại sao xây dựng thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp lại rất quan trọng?

Viêm khớp dạng thấp là bệnh viêm mạn tính, không chỉ gây đau và sưng khớp mà còn ảnh hưởng toàn cơ thể. Chế độ ăn uống cho người viêm khớp dạng thấp là phương pháp giúp kiểm soát tình trạng viêm trong cơ thể và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lý như gút, hội chứng ruột kích thích… Người bệnh viêm khớp dạng thấp có thể gặp mệt mỏi kéo dài, sụt cân, rối loạn tiêu hóa, dễ nhiễm trùng và đôi khi kèm rối loạn cảm xúc. (1)

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, dinh dưỡng cho người viêm khớp dạng thấp cũng đóng vai trò quan trọng. Một chế độ ăn uống phù hợp giúp kiểm soát phản ứng viêm, hỗ trợ duy trì cân nặng ổn định, tăng sức đề kháng và góp phần giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, rối loạn đường huyết.

Nguyên tắc dinh dưỡng khi xây dựng thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp

Để xây dựng một chế độ ăn cho người bị bệnh viêm khớp dạng thấp phù hợp, người bệnh có thể tham khảo các nguyên tắc sau: (2)

• Ưu tiên bổ sung các loại thực phẩm có tác dụng chống viêm như cá giàu axit béo omega-3 (cá hồi, cá mòi, cá trích), dầu ô liu, các loại hạt (hạt óc chó, hạnh nhân).

• Bổ sung thêm rau xanh và trái cây nhiều màu sắc, giàu vitamin, chất chống oxy hóa như cải bó xôi, bông cải xanh, các loại quả mọng ( dâu tây, việt quất, mâm xôi, nho, cherry…)

• Tăng cường ăn ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay lúa mạch giúp giữ đường huyết ổn định và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả.

  

• Hạn chế thịt đỏ, món chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn vì dễ làm tình trạng viêm nặng hơn.

• Kiểm soát lượng đường và muối khi chế biến để tránh làm tăng huyết áp và gây rối loạn đường huyết.

  

Gợi ý thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp

Dưới đây là gợi ý về thực đơn cho người bị viêm khớp dạng thấp trong 4 bữa: (3)

1. Thực đơn bữa sáng

Khởi đầu ngày mới với bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng giúp người bệnh no lâu và duy trì chế độ ăn chống viêm, giảm đau hiệu quả. Một số gợi ý mà người bệnh có thể tham khảo gồm:

• Cháo yến mạch nấu với sữa hạnh nhân, thêm vài quả việt quất và hạt chia

• Bánh mì nguyên cám phết bơ đậu phộng ăn kèm vài lát chuối

• Sinh tố cải bó xôi, táo và kiwi

2. Thực đơn bữa trưa

Trong bữa trưa, người bệnh cần đảm bảo bữa ăn có đủ đạm, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt… Để làm phong phú thêm thực đơn hằng ngày, mỗi người có thể tham khảo thực đơn bữa trưa sau:

• Cá hồi áp chảo với dầu ô liu, ăn kèm với salad rau củ tươi

  

  Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

• Cơm ăn kèm ức gà hấp và canh rau cải

• Bún gạo lứt nấu với tôm và rau cải chíp

3. Thực đơn bữa tối

Bữa tối đóng vai trò quan trọng giúp cơ thể mỗi người mau hồi phục và bù đắp lại năng lượng cần thiết sau một ngày dài hoạt động. Mỗi người nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu đạm và omega-3, tốt cho viêm khớp dạng thấp như cá hồi, cá ngừ, thịt gà, đậu hũ, đậu lăng hoặc tôm cua…

Dưới đây là một số món ăn gợi ý dành cho bữa tối mà người bệnh có thể tham khảo:

• Cá thu kho nghệ ăn cùng cơm và rau luộc

• Súp gạo lứt nấu với đậu lăng và rau củ

• Salad đậu gà trộn dầu ô liu và cà chua

4. Bữa phụ và các món ăn nhẹ

Các bữa phụ và món ăn nhẹ giàu chất chống oxy hóa và chất xơ như quả mọng (anh đào, dâu, việt quất, mâm xôi…), các loại hạt (óc chó, hạt lanh, hạt chia), ngũ cốc… Một số gợi ý món ăn nhẹ, bữa phụ mà người bệnh có thể tham khảo:

• Sữa chua Hy Lạp ít đường kèm quả mọng

• Một nắm hạt óc chó hoặc hạnh nhân

• Trà gừng ấm

Xem thêm: Gợi ý sữa dùng trong bữa phụ cho người viêm khớp dạng thấp

Những chế độ ăn phù hợp cho người bệnh viêm khớp dạng thấp

Người bị viêm khớp dạng thấp có thể tham khảo các chế độ ăn dưới đây: (3)

1. Chế độ ăn Paleo

Chế độ ăn Paleo khuyến khích người bệnh bổ sung những loại thực phẩm tự nhiên, tươi sạch như thịt nạc, cá, rau củ, trái cây, các loại hạt… Đây là nguồn dinh dưỡng giàu chất đạm, vitamin, khoáng chất cần thiết và chất béo tốt giúp giảm viêm, hỗ trợ xương khớp hiệu quả. Ngoài ra, người bệnh cần hạn chế ăn các món đồ ngọt, bánh kẹo cùng các loại thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh…

Chế độ ăn Paleo cũng giúp người bệnh giảm sưng đau khớp, duy trì cân nặng và cung cấp năng lượng. Tuy nhiên, chế độ ăn này loại bỏ hoàn toàn ngũ cốc và sữa, trong khi đây lại là nguồn cung cấp chất xơ, canxi và vitamin D cho cơ thể. Vì vậy, trước khi áp dụng, mỗi người nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn và điều chỉnh chế độ ăn phù hợp.

2. Chế độ ăn không Gluten

Đây là chế độ ăn loại bỏ gluten ra khỏi thực đơn hằng ngày. Gluten có nhiều trong lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen… Người dị ứng với gluten có thể gặp phải tình trạng đầy hơi, đau bụng và rối loạn tiêu hóa.

Do đó, món ăn cho người viêm khớp dạng thấp nên ưu tiên thực phẩm không chứa gluten như gạo, khoai, bắp, rau củ, trái cây tươi, thịt nạc, cá và các loại hạt. Tuy nhiên, chế độ ăn không gluten cũng có thể làm cơ thể bị thiếu chất xơ và một số vitamin cần thiết.

3. Chế độ ăn Địa Trung Hải

Chế độ ăn Địa Trung Hải cũng là một gợi ý khi lên thực đơn cho người bị viêm khớp dạng thấp. Người bệnh cũng nên ưu tiên bổ sung các loại cá béo tốt như cá hồi, cá thu, cá mòi… giúp giảm viêm, đau nhức khớp.

Tải VPBank

Dùng dầu ô liu nguyên chất thay cho mỡ động vật vì chứa nhiều chất chống oxy hóa và tốt cho tim mạch. Bổ sung thêm rau xanh, trái cây tươi, các loại hạt, đậu cùng ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giúp duy trì cân nặng hiệu quả.

4. Chế độ ăn chay

Chế độ ăn chay cũng có thể mang lại nhiều lợi ích cho người bị viêm khớp dạng thấp vì ăn nhiều rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt… Những loại thực phẩm này giàu chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm viêm, hỗ trợ tiêu hóa và duy trì cân nặng.

Người bệnh nên chọn các thực phẩm chay giàu dinh dưỡng như đậu nành, hạt chia, hạt óc chó, rau lá xanh đậm, sữa hạt… Tuy nhiên, ăn chay lâu dài cũng có thể khiến cơ thể bị thiếu hụt những dưỡng chất tốt cho máu, xương khớp và hệ thần kinh như vitamin B12, sắt, kẽm, canxi…

5. Chế độ ăn chống viêm

Chế độ ăn chống viêm giúp giảm tình trạng viêm trong cơ thể, hỗ trợ giảm sưng đau, cứng khớp và hồi phục sức khỏe. Theo đó, người bệnh nên ăn nhiều loại thực phẩm như cá béo, hạt chia, hạt lanh, quả óc chó, trà xanh, nghệ, dầu ô liu, socola đen (lượng vừa phải); các loại quả mọng như dâu tây, việt quất hay mâm xôi…

Các loại rau củ và trái cây giàu vi chất như bông cải xanh, cải bó xôi, cà chua, cam, chanh cũng phù hợp với chế độ ăn chống viêm vì chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ.

6. Chế độ nhịn ăn gián đoạn

Chế độ ăn tuân theo khung giờ nhất định, trong đó khoảng thời gian nhịn xen kẽ với khoảng thời gian ăn, chẳng hạn như chế độ 16/8. Tức là người bệnh nhịn ăn 16 tiếng và ăn trong vòng 8 tiếng còn lại trong ngày. Với người bị viêm khớp dạng thấp, phương pháp này có thể giúp giảm sưng đau, bớt cứng khớp và vận động dễ dàng hơn.

Xem thêm: Những thực phẩm người bệnh viêm khớp dạng thấp nên kiêng

Lựa chọn thực đơn, món ăn cho người viêm khớp dạng thấp cần lưu ý gì?

Trong quá trình chăm sóc bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, việc lựa chọn thực phẩm cần lưu ý những việc sau:

1. Đa dạng thực phẩm, món ăn

Khi xây dựng thực đơn cho người bệnh viêm khớp dạng thấp, việc lựa chọn thực phẩm cần được đa dạng hóa. Không nên ăn đi ăn lại một vài món quen thuộc mà cần bổ sung cá, thịt nạc, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và đậu… Những loại thực phẩm này giúp cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể mà hỗ trợ giảm đau, giảm viêm và bảo vệ xương khớp hiệu quả.

2. Kiểm soát khẩu phần ăn phù hợp

Việc kiểm soát khẩu phần ăn là yếu tố quan trọng khi xây dựng chế độ ăn uống cho người viêm khớp dạng thấp. Ăn lượng vừa đủ, tránh ăn quá nhiều trong một bữa để cơ thể dễ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Tình trạng thừa cân, béo phì có thể làm tăng áp lực lên các khớp, từ đó gây đau và cứng khớp nhiều hơn. Vì vậy, người bệnh nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày và đảm bảo có đủ chất đạm, tinh bột, rau củ, trái cây và chất béo có lợi cho sức khỏe.

3. Uống đủ nước

Người bệnh viêm khớp dạng thấp nên uống khoảng 1 – 2 lít mỗi ngày, giúp các khớp hoạt động trơn tru hơn và hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố. Nên ưu tiên nước lọc và các loại đồ uống ít đường như trà xanh pha loãng, nước atiso hoặc nước gừng.

4. Kết hợp ăn uống với vận động và giấc ngủ

Cùng với chế độ ăn phù hợp, người bệnh viêm khớp dạng thấp nên kết hợp vận động và nghỉ ngơi hợp lý Những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe hoặc bơi lội giúp các khớp dần linh hoạt hơn, đồng thời giảm cảm giác đau và cứng khớp. Người bệnh nên duy trì thói quen ngủ đủ giấc và đúng giờ. Ngủ đủ giấc cũng giúp cơ thể mau hồi phục, hỗ trợ giảm viêm và cải thiện sức khỏe tốt hơn.

5. Theo dõi cơ thể thường xuyên

Người bệnh nên chú ý lắng nghe những thay đổi của cơ thể. Một số thực phẩm hoặc món ăn có thể khiến khớp sưng đau nhiều hơn, cần nhận ra và điều chỉnh kịp thời. Tùy vào thể trạng và cơ địa, mỗi người có thể phản ứng khác nhau với cùng một loại thực phẩm. Việc theo dõi cơ thể thường xuyên giúp người bệnh tránh được những loại thực phẩm không phù hợp, đồng thời duy trì những món ăn có lợi cho sức khỏe.

Một thực đơn cho người viêm khớp dạng thấp khoa học sẽ giúp giảm thiểu triệu chứng, cải thiện sức khỏe xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống. Để đạt hiệu quả, người bệnh nên kết hợp chế độ ăn uống cho người viêm khớp dạng thấp với việc vận động, duy trì thói quen ngủ điều độ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và hạn chế những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.