Các giai đoạn viêm ruột thừa: Diễn tiến bệnh

Các giai đoạn viêm ruột thừa tương ứng với các mức độ tổn thương khác nhau, từ nhẹ đến nặng. Cần chẩn đoán phân biệt giữa các giai đoạn để có thể lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp. Vậy viêm ruột thừa có mấy giai đoạn?

Các Giai Đoạn Viêm Ruột Thừa

Các giai đoạn viêm ruột thừa từ khởi phát đến biến chứng nguy hiểm

Dựa theo tiến triển và mức độ nghiêm trọng, bệnh viêm ruột thừa được chia thành 4 giai đoạn (thông tin mang tính tham khảo):

1. Giai đoạn viêm sung huyết (giai đoạn sớm)

Viêm ruột thừa giai đoạn sớm còn được gọi là viêm ruột thừa sung huyết, là giai đoạn niêm mạc ruột thừa bị kích thích và bắt đầu sưng lên. Nguyên nhân thường là do lòng ruột thừa bị tắc nghẽn (có thể do sỏi phân), nhưng chưa có dấu hiệu nhiễm trùng rầm rộ.

Triệu chứng viêm ruột thừa giai đoạn đầu chưa quá rõ ràng, có thể chỉ là cảm giác đau âm ỉ quanh rốn, sốt nhẹ, buồn nôn hoặc nôn mửa… thường kéo dài trong khoảng 4-6 giờ, trở nặng trong vòng 12-24 giờ. (1)

Banner Khám Sức Khỏe Tổng Quát Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh

2. Giai đoạn viêm mủ

Nếu không can thiệp kịp thời ở giai đoạn viêm ruột thừa sung huyết, tình trạng này sẽ tiếp tục diễn tiến nặng hơn, ruột thừa sung huyết trở nên mưng mủ, triệu chứng đau bụng dưới bên phải rõ ràng hơn. Tắc nghẽn lòng ruột thừa kéo dài cũng tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập vào thành ruột thừa gây nhiễm trùng toàn thân, các triệu chứng bắt đầu gia tăng tần suất và mức độ, có thể bao gồm: đau nhói vùng bụng dưới bên phải, sốt cao trên 38oC, buồn nôn và nôn nhiều lần, táo bón…

Sưng Mưng Mủ Dấu Hiệu Viêm Ruột Thừa
Sưng Viêm, Mưng Mủ Là Một Trong Các Giai Đoạn Viêm Ruột Thừa

3. Giai đoạn hoại tử

Viêm ruột thừa hoại tử là một trong những giai đoạn tiếp theo của viêm ruột thừa mủ, xảy ra khi tình trạng viêm nặng nề hơn làm phù nề ruột thừa dẫn đến tắc nghẽn dòng máu đến ruột thừa. Các mô thiếu máu dần bị hoại tử chuyển sang màu tím, xanh hoặc đen. Người bệnh bị đau bụng dữ dội, tăng nhịp tim, sốt cao… Đây là giai đoạn cần phải nhanh chóng can thiệp để tránh chuyển sang giai đoạn ruột thừa bị vỡ và gây ra viêm phúc mạc.

4. Giai đoạn ruột thừa vỡ và viêm phúc mạc

Là giai đoạn ruột thừa bị vỡ nếu không cắt bỏ kịp thời. Vỡ ruột thừa khiến chất dịch nhiễm trùng tích tụ trong lòng ruột thừa tràn vào khoang bụng, lan sang các cơ quan lân cận. Trong giai đoạn này, các triệu chứng có thể bao gồm: đau bụng dữ dội và cứng bụng, cơn đau đột ngột dịu đi và sau đó lan rộng, sốt cao kèm ớn lạnh, tăng nhịp tim và nhịp thở …

Ruột thừa có thể bị vỡ trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên, dẫn đến viêm phúc mạc (nhiễm trùng màng bụng) hoặc áp xe ổ bụng và nhiễm trùng huyết, cả hai biến chứng đều đe dọa tính mạng nên người bệnh cần được cấp cứu khẩn cấp.

Ruột Thừa Bị Vỡ Hoại Tử
Ruột Thừa Bị Vỡ, Hoại Tử Nếu Không Xử Lý Tình Trạng Viêm Trước Đó Kịp Thời

Chẩn đoán giai đoạn viêm ruột thừa bằng phương pháp nào?

Bác sĩ chẩn đoán viêm ruột thừa dựa trên tiền sử bệnh, khám lâm sàng và một số xét nghiệm sàng lọc, mục tiêu là đánh giá, phân loại các giai đoạn viêm ruột thừa và chỉ định điều trị thích hợp. Các phương pháp chẩn đoán có thể bao gồm:

1. Khám sức khỏe

Bác sĩ nhẹ nhàng ấn vào vùng bụng để xem người bệnh có bị đau hay không, từ đó có thể đánh giá mức độ cơn đau và xác định đó có phải là dấu hiệu viêm ruột thừa hay không

Bác sĩ tìm kiếm một vài dấu hiệu liên quan đến tình trạng viêm hoặc kích ứng ruột thừa, ví dụ như phản xạ co cứng không tự chủ, đau ở vùng bụng dưới bên phải khi nằm ngửa/nằm nghiêng hoặc khi ấn vào…

2. Xét nghiệm máu và nước tiểu

  • Protein phản ứng C (CRP): giúp đo nồng độ CRP trong máu (nồng độ CRP cao gợi ý tình trạng viêm nhiễm)
  • Xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC): giúp đo lường các thành phần có trong máu, đơn cử là bạch cầu, người bệnh viêm ruột thừa thường có chỉ số bạch cầu cao
  • Xét nghiệm nước tiểu (UA): tìm dấu hiệu nhiễm trùng, giúp phân biệt viêm ruột thừa với nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc mang thai (do có một số dấu hiệu tương đồng)

3. Xét nghiệm hình ảnh

  • Siêu âm: là phương pháp chẩn đoán hình ảnh đầu tiên được bác sĩ chỉ định trong chẩn đoán viêm ruột thừa, sử dụng sóng âm để thăm dò các cấu trúc của cơ quan bên trong cơ thể
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT): cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về vùng bụng, có thể được bác sĩ chỉ định thực hiện khi siêu âm không cho kết quả rõ ràng
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): là phương pháp chẩn đoán an toàn đối với trẻ em và phụ nữ mang thai, có thể giúp phát hiện viêm ruột thừa…
Bác Sĩ Chẩn Đoán Viêm Ruột Thừa
Bác Sĩ Chẩn Đoán Viêm Ruột Thừa Dựa Trên Tiền Sử Bệnh, Khám Lâm Sàng Và Một Số Xét Nghiệm Sàng Lọc

Điều trị viêm ruột thừa theo từng giai đoạn

Các giai đoạn viêm ruột thừa khác nhau có những điểm điều trị khác nhau, tuy nhiên tối ưu nhất vẫn là phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa:

1. Điều trị ở giai đoạn sớm

Đối với viêm ruột thừa chưa biến chứng, bác sĩ thường ưu tiên phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa. Một số trường hợp có thể được cân nhắc điều trị nội khoa bằng kháng sinh, nhưng đòi hỏi theo dõi chặt chẽ vì bệnh có nguy cơ không đáp ứng điều trị làm tái phát hoặc viêm tiếp diễn.

2. Điều trị ở giai đoạn viêm mủ

Khi tình trạng viêm ruột thừa đã hình thành mủ nhưng chưa thủng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa kết hợp với sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng và phòng ngừa biến chứng.

3. Điều trị khi đã hoại tử hoặc thủng

Nếu viêm ruột thừa đã hoại tử hoặc thủng gây viêm phúc mạc hoặc áp xe ổ bụng, việc điều trị sẽ phức tạp hơn. Bên cạnh phẫu thuật cắt ruột thừa, bác sĩ có thể chỉ định thêm dẫn lưu ổ nhiễm trùng, sử dụng kháng sinh phổ rộng và người bệnh sẽ được theo dõi tích cực sau mổ.

4. Chăm sóc sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ theo các hướng dẫn của bác sĩ về chăm sóc vết mổ, sử dụng thuốc và lịch tái khám. Đồng thời, người bệnh nên vận động nhẹ và ăn uống phù hợp theo từng giai đoạn hồi phục. Nếu có dấu hiệu bất thường sau mổ như sốt, đau bụng, vết mổ sưng đỏ, chảy dịch bất thường… người bệnh cần nhanh chóng liên hệ với bác sĩ để được thăm khám, xử trí kịp thời.

Phân biệt các giai đoạn viêm ruột thừa có vai trò quan trọng đối với quá trình điều trị, giúp nhận diện đúng tình trạng và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp. Điều trị viêm ruột thừa càng sớm, hiệu quả càng tích cực, người bệnh nên sớm đến bệnh viện nếu xuất hiện triệu chứng gợi ý viêm ruột thừa.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/cac-giai-doan-viem-ruot-thua/