Nhiều người chỉ biết mình có u mỡ quanh thể chai khi tình cờ phát hiện trên phim chụp não vì một lý do khác. Nếu kết quả còn ghi nhận thể chai phát triển chưa đầy đủ hoặc não thất giãn, ý nghĩa của phát hiện này có thể khác. Vậy bác sĩ dựa vào những dấu hiệu nào để đánh giá mức độ ảnh hưởng và quyết định có cần theo dõi hay điều trị?

U mỡ quanh thể chai là gì?

U mỡ quanh thể chai (pericallosal lipoma) là một dị dạng bẩm sinh hiếm gặp, chiếm khoảng 0,1-0,5% tổng số ca tổn thương nội sọ. Đây là kết quả của quá trình biệt hóa mô thần kinh bất thường trong phôi thai. Nhìn chung, u mỡ quanh thể chai thường lành tính, tự giới hạn hoặc phát triển chậm, không gây ra triệu chứng nghiêm trọng.

U mỡ quanh thể chai là dạng tổn thương lành tính nằm trong khe giữa hai bán cầu đại não, thường áp sát hoặc chạy dọc theo bờ thể chai. Đây chính là cấu trúc nằm sâu ở đường giữa não bộ, giữ vai trò kết nối và giúp hai bán cầu trao đổi thông tin với nhau. Vì vị trí đặc thù này, trên các kết quả chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ thường dùng thuật ngữ này hoặc “u mỡ thể chai” để mô tả cùng một tình trạng bệnh lý. Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện khi chụp CT hoặc MRI não vì lý do khác.

Về mặt cơ chế, tình trạng này hình thành do một phần mô màng não nguyên thủy còn sót lại và biệt hóa thành mô mỡ từ giai đoạn phôi thai. Quá trình phát triển bất thường đó giải thích vì sao khối u thường đi kèm chứng thiểu sản (thể chai kém phát triển) hoặc bất sản thể chai (một phần hay toàn bộ cấu trúc này không hình thành). Ngoài ra, một số mạch máu não có thể chạy xuyên qua khối mỡ, tạo ra yếu tố quan trọng mà bác sĩ phải cân nhắc kỹ trước khi chỉ định phẫu thuật.

Triệu chứng lâm sàng của u mỡ quanh thể chai

Nhiều trường hợp u mỡ quanh thể chai không gây ra triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi người bệnh chụp CT hoặc MRI não vì một lý do khác.

Tuy nhiên, nếu khối u lớn hoặc đi kèm với dị tật não khác, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

• Đau đầu
• Co giật
• Mất trí nhớ
• Động kinh
• Rối loạn hành vi
• Liệt nhẹ hoặc liệt hoàn toàn
• Sa sút trí tuệ
• Rối loạn phát triển.

Phân loại bệnh lý u mỡ quanh thể chai

U mỡ quanh thể chai thường biểu hiện dưới 2 dạng khác nhau là dạng ống-nốt và dạng cong:

1. U mỡ quanh thể chai dạng ống-nốt

U mỡ quanh thể chai dạng ống-nốt có một số đặc điểm như:

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

• Khối u mỡ dày, kích thước lớn (> 2cm)
• Khu trú ở phía trước thể chai
• Phổ biến hơn u mỡ quanh thể chai dạng cong
• Có hình tròn hoặc hình thùy
• Có thể đi kèm các vết chai rộng
• Có thể thể lan vào đám rối mạch màng não và/hoặc não thất bên.

Đáng chú ý, dạng u này có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều loại dị tật bẩm sinh như: kém phát triển hoặc không hình thành thể chai, dị tật thùy trán, dị tật mắt,…

2. U mỡ quanh thể chai hình cong

U mỡ quanh thể chai hình cong ít gặp hơn, có những đặc điểm như:

• Khối u mỡ có độ dày thường <1 cm
• Khu trú ở vùng phía sau não
• Có đặc điểm mỏng, kéo dài và uốn cong dọc theo bờ của thể chai
• Thể chai chỉ bị thiểu sản nhẹ, ít đi kèm với các dị tật não khác.

Các phương pháp chẩn đoán u mỡ thể chai

Các phương pháp chẩn đoán u mỡ thể chai có thể được bác sĩ chỉ định, gồm:

1. Siêu âm

Siêu âm thường cho thấy một khối tăng âm nằm ở đường giữa não, tại vị trí của thể chai. Đây là hình ảnh thường gặp của mô mỡ.

2. Chụp CT

Trên phim chụp CT, khối u có tỷ trọng mỡ đặc trưng, khoảng từ -80 đến -110 HU. Một số trường hợp u mỡ quanh thể chai dạng ống-nốt có thể xuất hiện vôi hóa cong ở rìa ngoài. Hình ảnh này còn được gọi là “dấu ngoặc” (bracket sign) trên mặt phẳng vành.

Các mạch máu não trước có thể đi xuyên qua hoặc nằm phía trên khối u. Một số người bệnh còn mắc kèm theo tình trạng dị dạng mạch máu hoặc túi phình mạch. Vì thế, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh chụp CT mạch (CTA).

Xem thêm: Chụp CT sọ não và các thông tin quan trọng

3. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp MRI hỗ trợ bác sĩ đánh giá kích thước và mức độ lan rộng của u mỡ thể chai. Kỹ thuật này cũng có thể giúp phát hiện các bất thường đi kèm như bất sản hoặc loạn sản thể chai. Trong nhiều trường hợp u mỡ liên bán cầu, thể chai là cấu trúc mép bị ảnh hưởng rõ. Các khối này có tín hiệu giống mỡ trên tất cả các chuỗi xung:

• T1:
  • Tăng tín hiệu rõ rệt
  • Giảm tín hiệu trên các chuỗi xóa mỡ.
• T2:
  • Tín hiệu cao, nhưng thấp hơn so với dịch não tủy
  • Giảm tín hiệu trên chuỗi xóa mỡ, nhưng không giảm trên FLAIR.
• T1 có tiêm thuốc tương phản (Gd): không ngấm thuốc.
• GRE/SWI: vôi hóa ngoại vi gây hiệu ứng blooming đặc trưng.

Chụp MRI còn có thể cho thấy giả ảnh dịch chuyển hóa học ở rìa khối u – một dấu hiệu thường gặp của tổn thương chứa mỡ.

Do u mỡ thể chai có thể đi kèm dị dạng mạch máu não hoặc túi phình mạch, bác sĩ thường kiểm tra kỹ hệ mạch não để phát hiện các bất thường liên quan.

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

Điều trị u mỡ quanh thể chai như thế nào?

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho u mỡ quanh thể chai, việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng và theo dõi tình trạng của người bệnh, có thể bao gồm (thông tin mang tính tham khảo):

• Nếu người bệnh bị co giật, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc chống động kinh để kiểm soát cơn co giật.
• Trong một số trường hợp hiếm gặp có kèm dị tật hộp sọ như sọ chẻ đôi (Cranium Bifidum), người bệnh có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ định phẫu thuật để sửa chữa dị tật.

Phẫu thuật lấy u thường không được khuyến cáo thực hiện ở người không có triệu chứng. Do khối u nằm sâu ở đường giữa não và liên quan đến nhiều mạch máu, dây thần kinh quan trọng, việc phẫu thuật có thể làm tăng nguy cơ gặp biến chứng.

Tiên lượng của bệnh nhìn chung là khá khả quan. Một số người bệnh có thể gặp tình trạng co giật hoặc rối loạn thần kinh nặng, nhưng cũng có nhiều trường hợp không có triệu chứng. Phần lớn người bệnh chỉ cần tái khám và theo dõi định kỳ theo khuyến nghị của bác sĩ.

Nếu kết quả CT hoặc MRI não ghi nhận u mỡ quanh thể chai, bạn có thể đặt lịch khám Thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Khi đi khám, hãy mang theo phim chụp và phiếu kết quả để bác sĩ đối chiếu với triệu chứng, đánh giá các bất thường đi kèm và tư vấn có cần theo dõi thêm hay không. Bạn có thể chọn cơ sở và đăng ký qua trang đặt lịch khám của bệnh viện.

U mỡ quanh thể chai thường được phát hiện tình cờ và ít khi cần điều trị nếu hình ảnh điển hình, không gây triệu chứng. Khi đánh giá tiên lượng, bác sĩ xem xét mức độ phát triển của thể chai, các bất thường não đi kèm và dấu hiệu chèn ép. Nếu phát hiện từ thời kỳ bào thai, tiên lượng thường thuận lợi khi đây là phát hiện đơn độc sau khi khảo sát kỹ cấu trúc não.