Khi mắc sốt xuất huyết, nhiều người cho rằng truyền đạm sẽ giúp cơ thể nhanh hồi phục, tăng sức đề kháng và cải thiện tình trạng mệt mỏi. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần hoặc được chỉ định truyền đạm. Vậy sốt xuất huyết có truyền đạm được không và khi nào cần thực hiện? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Sốt xuất huyết có truyền đạm được không?

Sốt xuất huyết không được tự ý truyền đạm trừ khi có sự chỉ định từ bác sĩ vì các loại đạm dinh dưỡng thông thường (chứa hỗn hợp axit amin để bồi bổ) hoàn toàn không có chỉ định trong điều trị sốt xuất huyết. Đối với đa số người bệnh, việc điều trị vẫn ưu tiên bù dịch bằng đường uống theo phác đồ, theo dõi sát diễn tiến của bệnh và xử trí kịp thời các biến chứng.

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “truyền đạm bồi bổ” và “truyền albumin”. Trong y khoa, albumin là loại protein huyết tương (dung dịch keo) có vai trò chính là duy trì áp lực keo để giữ nước trong lòng mạch máu, không phải dung dịch bồi bổ sức khỏe thông thường.

Trên thực tế, truyền đạm không phải là phương pháp điều trị thường quy cho bệnh sốt xuất huyết. Bác sĩ chỉ cân nhắc chỉ định truyền albumin trong các tình huống cấp cứu như thoát huyết tương nặng, giảm albumin máu nhiều gây rối loạn huyết động hoặc sốc sốt xuất huyết không đáp ứng với các dung dịch truyền thông thường. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý yêu cầu truyền đạm để phục hồi sức khỏe, bởi việc chỉ định cần dựa trên tình trạng lâm sàng và kết quả xét nghiệm cụ thể.

Khi nào cần truyền đạm trong sốt xuất huyết?

Người bệnh sốt xuất huyết có truyền đạm được không chỉ được xem xét khi có tình trạng giảm thể tích tuần hoàn, giảm albumin nghiêm trọng hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Việc chỉ định truyền hay không và thời điểm truyền cần do bác sĩ thực hiện.

1. Thoát huyết tương nặng

Thoát huyết tương là biến chứng đặc trưng của sốt xuất huyết nặng, thường xảy ra trong giai đoạn nguy hiểm của bệnh (khoảng ngày thứ 3-7). Lúc này, thành mạch máu bị tổn thương và trở nên “rò rỉ”, khiến huyết tương – phần dịch của máu thoát ra ngoài lòng mạch.

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

Khi lượng huyết tương thoát ra quá nhiều làm giảm thể tích tuần hoàn, gây tụt huyết áp, cô đặc máu và tăng nguy cơ sốc. Người bệnh có thể xuất hiện tràn dịch màng phổi, cổ trướng, phù mô kẽ hoặc mạch nhanh, khó bắt. Nếu không cải thiện sau khi bù dịch theo phác đồ, bác sĩ có thể cân nhắc truyền albumin để hỗ trợ duy trì tuần hoàn. (1)

2. Albumin máu giảm nhiều

Albumin là protein giúp giữ dịch trong lòng mạch. Tình trạng thoát huyết tương kéo dài, nồng độ albumin có thể giảm, làm tăng nguy cơ phù nề, tràn dịch và ảnh hưởng tuần hoàn. Tuy nhiên, không phải trường hợp giảm albumin nào cũng cần truyền đạm. Bác sĩ sẽ dựa vào mức độ giảm albumin, tình trạng huyết động và khả năng đáp ứng với dịch tinh thể để đưa ra chỉ định phù hợp. (2)

3. Sốc sốt xuất huyết kéo dài

Sốc sốt xuất huyết xảy ra khi lượng huyết tương mất đi quá nhiều khiến thể tích máu tuần hoàn giảm, tim không thể bơm đủ máu đến các cơ quan. Người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như mệt lả, tay chân lạnh, mạch nhanh, huyết áp tụt, tiểu ít hoặc lừ đừ. Khi đó, truyền dịch chống sốc tích cực (bao gồm dung dịch keo albumin theo phác đồ) là biện pháp hồi sức khẩn cấp tại bệnh viện để ổn định huyết động.

4. Người suy dinh dưỡng, thiếu đạm

Người suy dinh dưỡng hoặc thiếu đạm có thể có lượng albumin trong máu thấp từ trước. Khi bị bệnh, tình trạng thoát huyết tương có thể làm albumin tiếp tục giảm, ảnh hưởng đến khả năng duy trì dịch trong lòng mạch. Tuy nhiên, người bệnh suy dinh dưỡng khi mắc bệnh vẫn tuyệt đối không được tự ý truyền các loại đạm dinh dưỡng tĩnh mạch trong giai đoạn cấp, mà việc can thiệp bù dịch hay albumin phải hoàn toàn do bác sĩ chuyên khoa chỉ định dựa trên huyết động thực tế.

Cần lưu ý gì khi truyền đạm trong sốt xuất huyết?

Khi tìm hiểu sốt xuất huyết có truyền đạm được không, người bệnh cần biết rằng truyền đạm không phải biện pháp giúp bệnh nhanh khỏi hay làm tăng tiểu cầu. Vì vậy, người bệnh cần lưu ý:

• Không tự ý truyền dịch, truyền đạm: Chỉ truyền khi được bác sĩ đánh giá và chỉ định để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
• Chỉ thực hiện tại bệnh viện: Việc truyền albumin và dịch chống sốc phải được thực hiện tại bệnh viện hoặc cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị theo dõi huyết động và cấp cứu sốc phản vệ.
• Cung cấp đầy đủ tình trạng sức khỏe: Người bệnh cần thông báo tiền sử dị ứng, bệnh nền tim mạch, thận và các thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá nguy cơ trước khi truyền.
• Theo dõi chặt chẽ trong và sau truyền: Nếu xuất hiện các triệu chứng như khó thở, tức ngực, nổi mề đay, rét run, sốt, tụt huyết áp, cần báo ngay cho nhân viên y tế để được xử trí kịp thời.

Những nguy cơ khi tự ý truyền đạm trong sốt xuất huyết

Nhiều người nghĩ rằng truyền đạm sẽ giúp cơ thể khỏe hơn, “bù chất” hoặc làm tăng tiểu cầu khi mắc bệnh. Tuy nhiên, việc tự ý gọi dịch vụ truyền dịch hay truyền đạm tại nhà tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm khôn lường:

• Làm chậm trễ thời gian điều trị: Người bệnh có thể chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo hoặc không được bù dịch, theo dõi và xử trí đúng theo phác đồ. Điều này làm tăng nguy cơ sốc và biến chứng nặng.
• Nguy cơ quá tải dịch và phù phổi cấp: Đặc biệt khi bước sang giai đoạn hồi phục (ngày thứ 7 trở đi), cơ thể sẽ tự tái hấp thu dịch từ các khoang mô vào lại lòng mạch; việc tự ý truyền dịch trong sốt xuất huyết hoặc đạm lúc này rất dễ gây phù phổi cấp, suy tim cấp và đe dọa tính mạng.
• Có thể xảy ra phản ứng khi truyền: Một số người có thể bị nổi mề đay, ngứa, sốt, rét run, khó thở hoặc tụt huyết áp trong quá trình truyền. Hiếm gặp hơn là phản vệ, cần được cấp cứu ngay.
• Tốn kém chi phí không cần thiết: Albumin là chế phẩm y tế có chi phí cao, nếu lạm dụng khi không đúng chỉ định vừa gây tốn kém vừa không đem lại hiệu quả điều trị.

Gợi ý một số thực phẩm bổ sung đạm ngoài truyền dịch

Thay vì lo lắng sốt xuất huyết có truyền đạm được không và tìm đến các biện pháp can thiệp y tế tại nhà đầy rủi ro. Người bệnh cũng nên quan tâm đến việc bổ sung đạm qua đường ăn uống tự nhiên.

Mua Hàng với Shopee

Dưới đây là các nhóm thực phẩm giàu đạm và dưỡng chất thiết yếu được khuyên dùng:

• Cháo, súp dễ tiêu: Cháo thịt nạc, cháo cá, súp gà, súp trứng… giúp bổ sung đạm nhanh, nhẹ bụng và dễ ăn khi cơ thể mệt mỏi.
• Thịt nạc, cá, trứng: Ninh mềm, chín kỹ, ít gia vị để cung cấp protein chất lượng cao cùng axit amin thiết yếu mà không gây nặng bụng.
• Sữa và chế phẩm từ sữa: Sữa tươi, sữa chua, phô mai bổ sung năng lượng, vi chất và làm dịu hệ tiêu hóa (tránh dùng nếu bất dung nạp lactose).
• Đạm thực vật: Đậu phụ, đậu nành, các loại đậu hạt là nguồn protein lành tính, thanh đạm, dễ bổ sung vào bữa ăn.
• Hải sản: Tôm, cá biển cung cấp đạm và vi chất hỗ trợ phục hồi (nếu không dị ứng).
• Trái cây giàu Vitamin C: Cam, bưởi, ổi, kiwi… giúp tăng cường sức đề kháng.
• Uống đủ nước và điện giải: Bổ sung nước, oresol (theo hướng dẫn) hoặc nước trái cây để chống mất nước và thúc đẩy hồi phục.

Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hỗ trợ thăm khám, đánh giá mức độ bệnh và theo dõi các chỉ số cần thiết để đưa ra hướng xử trí phù hợp. Tùy tình trạng của từng người, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm, theo dõi sát dấu hiệu cảnh báo và điều chỉnh dịch truyền khi cần thiết, nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng.

Sốt xuất huyết có truyền đạm được không cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tình trạng sức khỏe và chỉ định y khoa cụ thể. Người bệnh tuyệt đối không tự ý truyền đạm hay truyền dịch tại nhà để bồi bổ sức khỏe. Khi mắc bệnh, ưu tiên hàng đầu là nghỉ ngơi, uống nhiều nước điện giải, duy trì chế độ ăn giàu dinh dưỡng dễ tiêu và đến cơ sở y tế theo dõi định kỳ để được xử trí đúng phác đồ.