Những củ rau có hình dáng khác thường chưa chắc đã độc hại. Tuy nhiên, cũng không nên thấy củ nào nứt, méo là yên tâm mua về sử dụng. Điều quan trọng là phải phân biệt được dị dạng do điều kiện sinh trưởng tự nhiên với những dấu hiệu hư hỏng, thối nhiễm có thể ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm.

1. Vì sao khoai, cà rốt, củ cải, su hào lại phát triển dị dạng?

Trước hết, cần hiểu rằng hình dáng của rau củ phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong suốt quá trình sinh trưởng, từ chất lượng đất, nguồn nước, dinh dưỡng đến nhiệt độ và chế độ tưới tiêu.

Một trong những nguyên nhân phổ biến là đất trồng không tơi xốp, có nhiều sỏi đá, đất đóng váng hoặc bị nén chặt. Khi phần rễ và củ phát triển gặp vật cản, chúng có thể bị cong, lệch hướng, phân nhánh hoặc phình to không đồng đều.

Chẳng hạn, cà rốt trồng trong đất cứng, nhiều đá nhỏ có thể mọc thành nhiều nhánh, cong queo thay vì thẳng dài. Củ cải cũng có thể bị phân nhánh hoặc biến dạng khi rễ chính gặp vật cản trong đất.

2. Vì sao có những củ khoai, cà rốt, củ cải bị nứt toác?

Hiện tượng nứt củ thường liên quan đến sự mất cân đối giữa tốc độ phát triển của phần bên trong và khả năng giãn nở của lớp vỏ bên ngoài.

Một nguyên nhân thường gặp là chế độ nước không ổn định. Khi cây đang phát triển trong điều kiện thiếu nước, phần củ có thể tăng trưởng chậm lại. Sau đó, nếu được cung cấp lượng nước lớn đột ngột do mưa nhiều hoặc tưới quá mức, củ hút nước và phát triển nhanh, khiến lớp vỏ bên ngoài không kịp giãn theo, dẫn đến nứt.

Tình trạng này có thể xuất hiện ở cà rốt, củ cải và một số loại củ khác. Ngoài ra, việc bón phân không cân đối, đặc biệt là thừa đạm, thiếu một số chất dinh dưỡng cần thiết, cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển bất thường hoặc nứt củ ở một số loại cây trồng.

Đối với khoai tây, hiện tượng nứt cũng có thể xuất hiện khi củ phát triển không đồng đều, gặp biến động về độ ẩm, nhiệt độ hoặc điều kiện sinh trưởng. Một số củ còn xuất hiện vết nứt sâu, rỗng ruột hoặc biến dạng do rối loạn sinh lý trong quá trình hình thành.

3. Củ dị dạng, nứt toác có phải do sử dụng thuốc kích thích, hóa chất độc hại?

Đây là điều nhiều người lo ngại nhất khi đi chợ.

Thực tế, không thể kết luận một củ khoai tây, cà rốt hay củ cải bị cong queo, phân nhánh hoặc nứt toác là do sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng hay hóa chất độc hại.

Hình dáng bất thường có thể xuất phát từ những nguyên nhân hoàn toàn tự nhiên như đất trồng, độ ẩm, nhiệt độ, giống cây và điều kiện chăm sóc. Ngược lại, củ có hình dáng đẹp, tròn đều cũng không đồng nghĩa với việc chắc chắn không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Nói cách khác, hình dáng bên ngoài không phải căn cứ đáng tin cậy để xác định rau củ có nhiễm hóa chất hay không.

Muốn đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm, cần quan tâm đến nguồn gốc, điều kiện sản xuất, bảo quản và những dấu hiệu hư hỏng thực tế của củ.

4. Những củ dị dạng nào vẫn có thể mua về ăn?

Không phải cứ củ méo mó, nứt vỏ là phải bỏ đi. Nếu củ vẫn còn tươi, chắc, không có mùi lạ, không bị thối nhũn hay mốc, người tiêu dùng có thể cân nhắc mua và sử dụng sau khi sơ chế phù hợp.

Cụ thể:

– Cà rốt cong, mọc nhiều nhánh nhưng còn chắc, màu sắc bình thường, không có dấu hiệu thối hỏng: Có thể sử dụng.

– Củ cải hơi méo, phát triển không cân đối nhưng thịt củ vẫn chắc, không nhớt, không có mùi bất thường: Có thể mua.

– Su hào có hình dáng không tròn đều, hơi lệch hoặc sần sùi nhẹ nhưng phần củ còn tươi, chắc: Không nhất thiết phải loại bỏ.

– Khoai tây có hình dáng không đều, hơi méo nhưng vỏ còn lành, không xanh bất thường, không mọc mầm: Có thể sử dụng.

Điểm quan trọng là phải phân biệt dị dạng sinh trưởng với hư hỏng thực phẩm. Một củ xấu mã nhưng còn tươi, chắc chưa chắc đã kém an toàn hơn một củ đẹp mã nhưng đã bị bảo quản không đúng cách.

5. Những củ tuyệt đối không nên ham rẻ mua về

Bên cạnh những củ dị dạng vẫn có thể sử dụng, người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo chất lượng không đảm bảo.

– Củ bị nứt sâu, vết nứt có dấu hiệu thâm đen, ẩm ướt, chảy dịch hoặc có mùi chua, mùi thối.- Củ bị mềm nhũn, nhớt, có những vùng thối lan rộng hoặc xuất hiện nấm mốc.

Tải VPBank

– Khoai tây có màu xanh rõ rệt, đặc biệt nếu kèm vị đắng hoặc đã mọc nhiều mầm. Khoai tây xanh có thể chứa hàm lượng glycoalkaloid, trong đó có solanine và chaconine, cao hơn bình thường. Đây là những chất có thể gây ngộ độc nếu ăn phải lượng đáng kể. Không nên cố gọt bỏ phần xanh để tận dụng củ đã xanh nhiều hoặc có vị đắng.

– Củ khoai tây bị dập nát, thối hỏng, có nhiều vùng mềm bất thường.

– Củ cải, cà rốt, su hào đã bị úng nước, có mùi lên men hoặc thối từ bên trong.Đặc biệt, với những củ bị nứt sâu, không rõ thời gian nứt và điều kiện bảo quản, vi khuẩn, nấm mốc có thể xâm nhập qua vết thương, làm tăng nguy cơ hư hỏng. Không nên chỉ cắt bỏ phần nứt rồi mặc nhiên cho rằng phần còn lại chắc chắn an toàn.

6. Mẹo chọn rau củ ngon: Đừng chỉ nhìn vào hình dáng bên ngoài

Khi mua khoai tây, cà rốt, củ cải và su hào, người tiêu dùng nên chú ý một số đặc điểm thực tế hơn là chỉ chọn những củ có hình dáng đẹp mắt.

Thứ nhất, ưu tiên củ còn tươi, cầm chắc tay, không có cảm giác mềm nhũn, xốp bất thường hoặc chảy nước.

Thứ hai, quan sát bề mặt vỏ. Những củ có vết nứt nhỏ nhưng đã khô, không có dấu hiệu thối hỏng cần được đánh giá khác với những củ có vết nứt sâu, ẩm ướt và đổi màu.

Thứ ba, chú ý mùi. Rau củ tươi thường không có mùi chua, mùi lên men hoặc mùi thối bất thường.

Thứ tư, nên chọn nơi bán có nguồn gốc hàng hóa rõ ràng, điều kiện bảo quản sạch sẽ. Khi mua về, cần loại bỏ đất bẩn, rửa dưới vòi nước sạch và gọt bỏ những vùng bị dập, hư hỏng. Không nên ngâm rau củ quá lâu trong nước với suy nghĩ có thể loại bỏ hoàn toàn hóa chất tồn dư.