Lần đầu tham dự một đám giỗ quê ở Cựu Tự, TP Bắc Ninh (xã Ngọc Xá, huyện Quế Võ cũ), chị Kim Anh (Hà Nội) không khỏi ấn tượng trước mâm cỗ được bày biện đầy đặn, phục vụ nhiều món lạ ngon.

Ngoài các món truyền thống mang đậm nét văn hóa ẩm thực miền Bắc như xôi, giò lụa và thịt gà luộc, mâm cỗ nơi đây còn nổi bật với một số món ăn đặc trưng của người bản địa như: chuối đậu, rau cuốn, thịt chó một nồi, thịt thuôn…

“Trong mâm cỗ, món rau cuốn được mọi người gắp đầu tiên và hết nhanh nhất vì dễ ăn, lại có độ thanh mát.

Các cuốn rau được sắp xếp khéo léo, gói gọn trong một chiếc bát sâu lòng, trông rất hấp dẫn.

Không chỉ gây ấn tượng từ hình thức đến hương vị, rau cuốn còn là món ăn giúp mình hiểu sâu sắc hơn về văn hóa ẩm thực truyền thống của vùng đất này”, chị bày tỏ.

Anh Phạm Thành Nam (người bản địa) – quản trị viên 1 fanpage địa phương, cho biết rau cuốn là món ăn chứa đựng sự tinh tế, cầu kỳ và mang nét đặc trưng của người dân ở vùng đất Cựu Tự xưa (nay là 2 tổ dân phố Cựu Tự và Kim Long, thuộc phường Đào Viên, TP Bắc Ninh).

Món ăn tổng hợp các hương vị sẵn có trong ẩm thực của người Cựu Tự, nhẹ nhàng, đơn giản nhưng cũng khá bắt mắt vì kết hợp hài hòa nhiều nguyên liệu có màu sắc khác nhau như: thịt lợn, trứng rán, giò, tôm rim, rau thơm, hành lá…

“Trước đây, những gia đình có điều kiện ở trong làng thường làm món rau cuốn để bày cỗ. Món này làm kỳ công, tốn nhiều công sức và thời gian nên chủ yếu xuất hiện vào các dịp/ngày đặc biệt cuối năm như cưới hỏi, giỗ chạp… hoặc đãi khách quý ghé thăm.

Tuy nhiên, ngày nay, món rau cuốn trở nên phổ biến hơn và được biến tấu chút ít cho phù hợp. Mọi người, mọi gia đình đều có thể làm và thưởng thức món này tại nhà nếu có thời gian”, anh Nam chia sẻ.

Theo kinh nghiệm nhiều năm của người đàn ông này, nguyên liệu làm món rau cuốn ở vùng đất Cựu Tự gồm 3 lớp chính. Một là thân cuốn, thường chế biến từ hành củ nhánh dài hoặc có thể thay thế bằng rau cần (tùy thời điểm).

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Hai là nhân cuốn, được kết hợp đa dạng từ nhiều nguyên liệu, phổ biến nhất gồm trứng rán, thịt ba chỉ rán hoặc giò và đặc biệt không thể thiếu tôm rang.

Tôm thường chọn con to từ đốt ngón tay trở lên, đem rang với muối cho săn lại.

Ba là rau, thường lựa chọn từ các loại rau thơm dân dã như rau răm, rau mùi… Tùy từng mùa mà rau làm món cuốn này có thể được thay đổi linh hoạt.

“Khi chuẩn bị xong nguyên liệu, người ta bắt đầu cuốn rau. Đầu tiên là lấy một cây hành hoặc nhánh rau cần đã trụng sơ trước đó rồi lần lượt thêm trứng rán, ba chỉ rán… đã thái con chì và tôm xếp lên trên.

Tiếp tục đặt các loại rau thơm vào cuối cùng rồi dùng phần thân còn lại của hành lá cuốn chặt vào”, anh nói thêm.

Quá trình cuốn rau đòi hỏi sự khéo léo sao cho các nguyên liệu được sắp xếp hài hòa, không xô lệch. Rau cuốn vừa tay, không quá lỏng (để tránh nguyên liệu rơi ra) và cũng không quá chặt (đảm bảo dễ thưởng thức).

Sau đó, người ta tiếp tục đặt từng cuốn rau vào một chiếc bát sâu lòng theo hướng thẳng đứng. Mỗi bát đựng khoảng 6-7 chiếc cuốn, tương ứng với số lượng khách mỗi mâm.

Các cuốn rau được xếp san sát nhau, tạo hình trông như một bó rau/bó hoa xanh mát, nổi bật trên mâm cỗ.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Cũng bởi hình thức độc đáo mà món cuốn của người Cựu Tự còn được nhiều thực khách phương xa gọi vui là “rau trồng trên bát”.

“Rau cuốn là món ăn quen thuộc, thường góp mặt trong thực đơn mâm cỗ của người địa phương.

Cùng với chuối đậu nấu và thịt chó một nồi, món rau cuốn góp phần tạo cho văn hóa ẩm thực của vùng đất Cựu Tự một nét riêng biệt, không hòa lẫn với bất kỳ địa phương nào và trở thành niềm tự hào của bao thế hệ người dân bản địa”, anh Nam bày tỏ.

Ảnh: Page Ngọc Sơn Ngọc Xá Quế Võ Bắc Ninh

Cỗ cưới ở địa phương nào thường ăn từ 7h sáng, khai vị bằng món trứng vịt lộn?Không chỉ duy trì phong tục ăn cỗ cưới từ 7h sáng, người dân ở địa phương này còn phục vụ một số món ngon lạ trên mâm, trong đó có trứng vịt lộn là món khai vị phổ biến.