Bộ Y tế lưu ý về dinh dưỡng cho người bệnh ung thư

Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị dinh dưỡng cho người bệnh ung thư, nhấn mạnh dinh dưỡng lâm sàng là một phần không thể thiếu trong điều trị toàn diện, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm biến chứng.

Theo Bộ Y tế, ung thư hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong tại Việt Nam cũng như trên thế giới.

Bên cạnh tác động của bệnh, người bệnh ung thư thường đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng, mất khối cơ và suy mòn, làm giảm khả năng đáp ứng điều trị, tăng nguy cơ biến chứng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.

Bộ Y tế cho rằng việc sàng lọc nguy cơ dinh dưỡng, đánh giá tình trạng dinh dưỡng, can thiệp sớm và theo dõi liên tục trong suốt quá trình điều trị có vai trò quan trọng trong cải thiện kết quả điều trị.

Hướng dẫn được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các bằng chứng khoa học hiện hành, tham khảo khuyến cáo quốc tế và kinh nghiệm thực tiễn của các chuyên gia trong lĩnh vực ung thư, dinh dưỡng lâm sàng.

Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như sàng lọc, đánh giá và chẩn đoán tình trạng dinh dưỡng; xác định nhu cầu dinh dưỡng; các phương pháp điều trị dinh dưỡng; theo dõi, phòng ngừa và xử trí biến chứng liên quan; hỗ trợ dinh dưỡng trong các tình huống lâm sàng thường gặp.

Theo hướng dẫn, suy dinh dưỡng là tình trạng phổ biến ở người bệnh ung thư do ảnh hưởng của khối u, rối loạn chuyển hóa và tác dụng phụ của các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc điều trị đích. Vì vậy, việc đánh giá và can thiệp dinh dưỡng cần được thực hiện ngay từ khi người bệnh được chẩn đoán.

Bộ Y tế khuyến cáo tất cả người bệnh ung thư cần được sàng lọc nguy cơ dinh dưỡng bằng các công cụ phù hợp. Những trường hợp có nguy cơ hoặc đã suy dinh dưỡng phải được đánh giá toàn diện về cân nặng, chỉ số BMI, mức độ sụt cân, khối lượng cơ, khẩu phần ăn và các chỉ số cận lâm sàng để xây dựng kế hoạch điều trị dinh dưỡng cá thể hóa.

Về nguyên tắc điều trị, hướng dẫn ưu tiên dinh dưỡng qua đường miệng nếu người bệnh còn khả năng ăn uống.

Trường hợp chế độ ăn thông thường không đáp ứng đủ nhu cầu, có thể sử dụng sản phẩm dinh dưỡng bổ sung. Nuôi dưỡng qua ống thông tiêu hóa được cân nhắc khi người bệnh không thể ăn đủ, trong khi dinh dưỡng đường tĩnh mạch chỉ áp dụng khi đường tiêu hóa không hoạt động hoặc không thể sử dụng.

Hướng dẫn cũng đưa ra khuyến nghị chăm sóc dinh dưỡng cho các nhóm người bệnh đặc thù như ung thư đầu cổ, ung thư đường tiêu hóa, người bệnh sau phẫu thuật, đang hóa trị, xạ trị hoặc chăm sóc giảm nhẹ.

Việc theo dõi định kỳ và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng theo diễn biến bệnh được xem là yếu tố quan trọng nhằm duy trì thể trạng, nâng cao khả năng dung nạp điều trị và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.