Cảnh giác với sốt xuất huyết ở trẻ em: Cha mẹ cần biết rõ

Sốt xuất huyết ở trẻ em là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi vằn Aedes. Bệnh có thể xảy ra quanh năm, diễn tiến nhanh, tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng như sốc sốt xuất huyết nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Vì sao sốt xuất huyết ở trẻ em cần được theo dõi chặt chẽ hơn người lớn?

Sốt xuất huyết ở trẻ em cần được theo dõi sát vì trẻ có đặc điểm sinh lý và hệ miễn dịch khác với người lớn. Hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện nên khả năng đáp ứng với virus Dengue có thể chậm hoặc kém hiệu quả hơn. Ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, các biểu hiện như sốt cao, nôn ói, bú kém và thoát huyết tương có thể làm tăng nguy cơ mất nước. Trẻ cũng chưa thể mô tả rõ các triệu chứng, khiến việc nhận biết bệnh sớm trở nên khó khăn hơn.

Do tính thấm thành mạch tăng, trẻ mắc sốt xuất huyết có nguy cơ cao tiến triển nhanh sang sốt xuất huyết nặng hoặc hội chứng sốc Dengue. Theo y văn, giai đoạn nguy hiểm thường bắt đầu ngay sau khi trẻ hết sốt và kéo dài khoảng 24-48 giờ. Đây là thời điểm nhiều phụ huynh dễ lầm tưởng bệnh đang thuyên giảm vì trẻ bớt sốt. Tuy nhiên, ở những trường hợp có thoát huyết tương, bệnh có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời. (1)

Biến chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Bệnh sốt xuất huyết không chỉ gây sốt cao ở trẻ mà còn có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Đặc biệt, giai đoạn trẻ bắt đầu hạ sốt là thời điểm cần theo dõi sát vì có nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như:

• Sốc sốt xuất huyết: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ mắc sốt xuất huyết, xảy ra khi virus Dengue làm tăng tính thấm thành mạch, khiến huyết tương thoát ra ngoài lòng mạch với số lượng lớn. Hậu quả là thể tích tuần hoàn giảm, máu bị cô đặc, các cơ quan không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Đáng lưu ý là trong giai đoạn đầu của sốc, trẻ trông có vẻ tỉnh táo nhưng khi huyết áp bắt đầu tụt, tình trạng có thể diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài giờ và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
• Xuất huyết nặng: Khi bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể gặp tình trạng xuất huyết nghiêm trọng do giảm tiểu cầu kết hợp với rối loạn đông máu. Xuất huyết có thể xảy ra ở nhiều vị trí trên cơ thể với các biểu hiện như chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi kéo dài, nôn ra máu hoặc nôn dịch màu nâu sẫm, đi ngoài phân đen hoặc có máu, tiểu ra máu…
• Tổn thương cơ quan: Ngoài sốc và xuất huyết, sốt xuất huyết nặng còn có thể gây suy tạng như tổn thương gan nặng/suy gan, thận, tim, phổi, não.

Dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ em thay đổi theo từng độ tuổi

Dưới đây là một số dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ em theo từng độ tuổi bố mẹ nên lưu ý, như là:

1. Trẻ dưới 1 tuổi

Sốt xuất huyết ở trẻ dưới 1 tuổi khó nhận biết ở giai đầu nhưng dễ diễn tiến nhanh và gây nguy hiểm cho trẻ. Đáng lưu ý, trẻ dưới 1 tuổi chưa thể diễn đạt rõ các triệu chứng hoặc cảm giác của trẻ như đau đầu, đau bụng hay khó chịu toàn thân. Vì vậy, nhiều trường hợp bệnh có thể không được phát hiện cho đến khi xuất hiện các dấu hiệu nặng hơn như xuất huyết dưới da, nôn ra máu. Trẻ có thể có các biểu hiện như:

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

• Sốt.
• Quấy khóc, khó chịu hoặc dễ bị kích thích.
• Bỏ bú, biếng ăn.
• Nôn.
• Lừ đừ, mệt mỏi.

2. Sốt xuất huyết ở trẻ trên 1 tuổi

Trẻ trên 1 tuổi mắc sốt xuất huyết có thể xuất hiện các triệu chứng sau:

• Sốt cao đột ngột.
• Nôn, chán ăn, đau bụng.
• Mệt mỏi.
• Đau đầu dữ dội.
• Đau hốc mắt.
• Đau cơ và đau khớp.

Những dấu hiệu cảnh báo cha mẹ không nên bỏ qua

Bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ khám và hỗ trợ y tế phù hợp nếu có các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Trẻ ngủ nhiều, lừ đừ, không chơi, hay bứt rứt, quấy khóc liên tục.
• Trẻ lớn than đau bụng, vùng hạ sườn phía bên phải hoặc bé ói.
• Trẻ uống nước không được, có dấu hiệu bị thiếu nước.
• Trẻ bị chảy máu chân răng, chảy máu cam, đi cầu ra máu, tiểu ra máu.
• Bé gái đến kỳ hành kinh có lượng máu kinh ra nhiều hơn bình thường.

Sốt xuất huyết ở trẻ em diễn biến qua những giai đoạn nào?

Sốt xuất huyết ở trẻ em cũng giống như các bệnh do virus thông thường, tuy nhiên biểu hiện có thể đặc biệt hơn một chút. Đầu tiên trẻ có thể đau đầu, đau mỏi người, tiếp đến là da niêm xung huyết; trường hợp nặng, trẻ xuất huyết bất thường như chấm xuất huyết, chảy máu cam và đi ngoài có phân đen. Tùy theo từng giai đoạn bệnh, diễn biến bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhỏ sẽ khác nhau như:

• Giai đoạn sốt: Ở giai đoạn đầu, thường khó phân biệt với các bệnh sốt do virus thông thường. Bé bị sốt xuất huyết có biểu hiện sốt cao đột ngột từ 39-40 độ và liên tục trong 1-3 ngày đầu sau đó bệnh chuyển sang giai đoạn 2 – giai đoạn nguy hiểm.
• Giai đoạn nguy hiểm: Sau giai đoạn đầu trẻ tiến vào giai đoạn 2 là giai đoạn nguy hiểm, giai đoạn này thường rơi vào khoảng từ ngày 3 đến ngày 7 kể từ khi sốt. Lúc này bé có thể có các triệu chứng nặng như bứt rứt, khó chịu và quấy khóc. Với những trẻ lớn hơn, trẻ nôn ói nhiều, đau bụng (mạn sườn phải), xuất huyết bất thường như chảy máu chân răng hoặc máu cam, tiêu – tiểu máu, khám xuất huyết…. Sau đó bệnh chuyển qua giai đoạn 3 – giai đoạn phục hồi.
• Giai đoạn hồi phục: Ở giai đoạn này trẻ bắt đầu hết sốt và sức khỏe tốt dần lên, trẻ dần có cảm giác thèm ăn, huyết động ổn định, trẻ đi tiểu nhiều hơn và các xét nghiệm tiểu cầu tăng dần lên khôi phục về tình trạng bình thường. Tuy vậy, ở những trẻ bị sốt xuất huyết tiến triển nặng, từ giai đoạn này có thể xuất hiện một số biến chứng diễn tiến rất khó lường.

Sốt xuất huyết ở trẻ được chẩn đoán như thế nào?

Để xác định trẻ có mắc sốt xuất huyết hay không, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng, đánh giá các triệu chứng, tiền sử bệnh và yếu tố dịch tễ. Tùy vào thời điểm mắc bệnh và tình trạng sức khỏe của trẻ, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi diễn tiến bệnh, bao gồm:

• Xét nghiệm công thức máu.
• Xét nghiệm nhanh tìm kháng nguyên NS1.
• Xét nghiệm ELISA hoặc test nhanh tìm kháng thể IgM, IgG.
• Xét nghiệm PCR phân lập virus.

Nếu nghi ngờ bệnh diễn tiến nặng, có biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số cận lâm sàng như:

• Đo điện giải đồ.
• Đo khí máu.
• Đánh giá chức năng đông máu.
• Đo men gan.
• Chụp X-quang phổi.

Điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em như thế nào?

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh sốt xuất huyết. Do đó, việc điều trị tập trung vào kiểm soát các triệu chứng. Tùy vào độ tuổi của trẻ, thể trạng sức khỏe, bệnh nền, bác sĩ có thể chỉ định nhập viện hoặc hướng dẫn bố mẹ theo dõi, chăm sóc trẻ tại nhà. (2)

Nếu trẻ sốt cao ≥ 38.5°C, bố mẹ hạ sốt cho trẻ bằng thuốc hạ sốt acetaminophen (paracetamol) theo liều từ 10 – 15mg/kg cân nặng/lần, cách nhau mỗi 4 – 6 giờ, tổng không quá 60mg/kg cân nặng/24 giờ. Lưu ý, không cho trẻ dùng các thuốc có tính chống đông máu như aspirin và các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Đối với những trường hợp cần chăm sóc và theo dõi tại bệnh viện, trẻ mắc sốt xuất huyết có thể được chỉ định truyền thuốc và dịch qua đường tĩnh mạch nếu không thể uống được. Đồng thời, trẻ được theo dõi sát các triệu chứng, mạch, huyết áp, Hct nhằm phát hiện và xử trí kịp thời nếu có dấu hiệu bất thường.

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

Cách chăm sóc trẻ bị sốt xuất huyết tại nhà

Chăm sóc trẻ bị sốt xuất huyết tại nhà, bố mẹ cần theo dõi sát tình trạng của trẻ và thực hiện các biện pháp sau:

• Hạ sốt đúng cách: Hạ sốt cho trẻ bằng acetaminophen với liều dùng phù hợp, có thể kết hợp lau người bằng nước ấm, nới lỏng quần áo để hỗ trợ hạ sốt.
• Bù đủ nước và dịch: Cho bé uống nhiều nước, oresol pha đúng cách. Trong trường hợp bé không muốn uống oresol bố mẹ có thể bổ sung thay thế như nước dừa, các loại nước hoa quả hoặc nước cháo muối đường.
• Dinh dưỡng phù hợp: Bố mẹ cho trẻ ăn thực phẩm mềm, lỏng, không ăn đồ chiên rán, và không để bé ăn thực phẩm có màu đen hoặc đỏ vì trong bệnh cảnh sốt xuất huyết sẽ có xuất huyết tiêu hóa, nếu bé ăn những thực phẩm này thì khi bé ói hoặc đi ngoài sẽ rất khó phân biệt có đi ra máu hay không, gây khó khăn khi chẩn đoán.
• Theo dõi sát dấu hiệu cảnh báo của sốt xuất huyết cần nhập viện: Nếu trẻ có dấu hiệu lừ đừ, bứt rứt khó chịu, đau bụng, ói, không ăn uống được, tiểu ít, chảy máu chân răng, đi cầu ra máu, khó thở, lơ mơ, li bì, quấy khóc nhiều… thì cần đưa đến bệnh viện gấp.

Cách phòng bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em

Cho trẻ tiêm đủ mũi vaccine ngừa sốt xuất huyết theo khuyến cáo của Bộ Y tế là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa bệnh lý này. Bên cạnh đó, bố mẹ cần phải bảo vệ trẻ khỏi bị muỗi đốt thông qua một số cách như: (3)

• Cho trẻ mặc quần áo dài tay.
• Ngủ có mùng/màn chống muỗi, tốt nhất là đã được xịt thuốc chống côn trùng.
• Dùng lưới chống muỗi chắn cửa sổ.
• Loại bỏ môi trường sinh sản của muỗi: Dọn dẹp sạch sẽ những khu vực có nước đọng trong nhà, tạo môi trường sống sạch, đậy kín nắp bình chứa nước, loại bỏ các vật phế thải như rác, tô chén, chum vỡ…

Sốt xuất huyết ở trẻ em vẫn là nỗi lo của nhiều gia đình, để bảo vệ sức khỏe của trẻ và gia đình khỏi nguy cơ nhiễm bệnh, bố mẹ cần chú ý trong việc diệt muỗi, sử dụng các biện pháp phòng ngừa. Trẻ mắc sốt xuất huyết cần đưa trẻ đến có cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để được thăm khám và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.