Cứu người đàn ông nguy kịch do phình động mạch chủ bụng

Bệnh viện Nhân dân Gia Định vừa phẫu thuật thành công cứu ông N.T.N. (67 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu, TP.HCM) mắc phình động mạch chủ bụng dưới thận có dấu hiệu dọa vỡ. Bệnh lý này được các bác sĩ ví như “quả bom hẹn giờ” vì có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Trước khi nhập viện, ông N. xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ, đầy bụng và nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, khi cơn đau trở nên dữ dội, kéo dài và dồn dập, người bệnh được gia đình đưa đến cấp cứu.

Qua thăm khám tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ nhận thấy triệu chứng đau bụng gợi ý tổn thương mạch máu nguy hiểm nên khẩn trương hội chẩn, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) đa dãy có cản quang khảo sát hệ thống mạch máu.

Kết quả cho thấy người bệnh bị phình động mạch chủ bụng đoạn dưới thận kích thước lớn, thành mạch có nhiều vị trí mỏng và xuất hiện dấu hiệu dọa vỡ. Đồng thời, hệ thống mạch máu liên quan bị vôi hóa nặng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ khối phình vỡ bất cứ lúc nào, ông N. còn mắc nhiều bệnh nền nghiêm trọng như hẹp động mạch cảnh hai bên trên 50%, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy thận mạn giai đoạn 4, làm tăng đáng kể nguy cơ trong quá trình điều trị.

Trước tình trạng này, các chuyên khoa Tim mạch, Phẫu thuật Lồng ngực – Mạch máu, Nội tiết thận, Nội hô hấp, Nội thần kinh và Gây mê hồi sức đã hội chẩn để lựa chọn phương án điều trị tối ưu.

Các bác sĩ quyết định phẫu thuật mổ mở, cắt bỏ đoạn phình động mạch chủ bụng dưới thận và thay thế bằng ống ghép nhân tạo.

PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân, Phó khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, cho biết khó khăn lớn nhất của ca đại phẫu là kiểm soát và khâu nối mạch máu dưới thận khi thành mạch đã xơ vữa, tổn thương nhiều nơi và rất mỏng. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong quá trình khâu nối hoặc kiểm soát dòng chảy cũng có thể gây chảy máu nghiêm trọng.

Sau gần 4 giờ phẫu thuật, ê-kíp đã loại bỏ hoàn toàn khối phình, tái lập dòng máu qua ống ghép nhân tạo. Sau khi mở kẹp tái thông, mạch máu ngoại vi hai chân người bệnh bắt tốt, chi hồng hào trở lại và không ghi nhận chảy máu tại vùng khâu nối.

Người bệnh tiếp tục được theo dõi tại phòng Hồi sức tích cực trước khi chuyển về khoa điều trị. Sau 7 ngày hậu phẫu, sức khỏe ổn định và được xuất viện.

Theo ThS.BS Nguyễn Hưng Trường, Khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, động mạch chủ bụng là mạch máu lớn nhất đưa máu từ tim đến nuôi dưỡng các cơ quan trong ổ bụng và phần dưới cơ thể. Phình động mạch chủ bụng là tình trạng thành mạch giãn khu trú, mất tính đàn hồi và tạo thành khối phình lớn.

“ Bệnh được ví như một ’quả bom nổ chậm‘ vì diễn tiến âm thầm, gần như không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi khối phình vỡ, người bệnh có thể mất máu ồ ạt và tử vong rất nhanh. Nếu vỡ vào khoang phúc mạc, tỷ lệ tử vong thực tế có thể lên đến hơn 80% ”, bác sĩ Trường cảnh báo.

Các bác sĩ khuyến cáo người trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch hoặc hút thuốc lá lâu năm nên siêu âm ổ bụng định kỳ 6 tháng đến 1 năm để phát hiện sớm bệnh.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau âm ỉ vùng bụng, đau quanh rốn, đau lan ra sau lưng hoặc đột ngột đau bụng dữ dội kèm choáng váng, vã mồ hôi, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng phẫu thuật mạch máu để được cấp cứu kịp thời.