Phát hiện tổn thương gan khu trú: Khi nào cần lo lắng?

Tổn thương gan khu trú (Focal liver lesions – FLL) là tình trạng hình thành những vùng mô bất thường bên trong gan, được phát hiện chủ yếu khi thực hiện các chẩn đoán hình ảnh. Vậy, FLL có nguy hiểm không? Điều trị như thế nào?

Các dạng tổn thương gan khu trú thường gặp

Những dạng tổn thương gan khu trú phổ biến gồm:

1. Nang gan đơn thuần

Đây là một dạng nang gan (một hoặc nhiều khoang chứa dịch bên trong nhu mô gan) thường gặp. Nang gan có cấu trúc thành mỏng và nhẵn, tiết dịch lỏng trong và không thông với đường mật trong gan. Kích thước thay đổi, đường kính dao động vài mm đến vài chục cm.

Nguyên nhân gây nang gan đơn thuần hiện vẫn chưa được xác định. Đa số có thể do bẩm sinh, đặc biệt là dị tật ống mật trong quá trình phôi thai phát triển.

2. U máu gan

U máu gan là một dạng tổn thương gan khu trú lành tính, hình thành từ một đám rối mạch máu nhỏ. Bệnh thường ít gây ra triệu chứng bên ngoài và được phát hiện tình cờ trong quá trình chụp CT hoặc siêu âm ổ bụng.

3. U tuyến gan (HCA)

Đây là khối u gan lành tính hiếm gặp. Bệnh ảnh hưởng chủ yếu đến phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là những người dùng thuốc tránh thai đường uống. Hầu hết trường hợp không xuất hiện triệu chứng nhưng có thể cảm thấy khó chịu vùng bụng phải nếu kích thước khối u lớn. Người bệnh có thể được yêu cầu phẫu thuật cắt bỏ khối u nếu kích thước lớn hơn 5 cm, không thoái triển dù đã điều trị nội khoa, u nằm dưới bao hoặc phát hiện ở nam giới. (1)

Mua Hàng với Shopee

4. U ác tính

Một số trường hợp tổn thương gan khu trú có thể là ác tính (ung thư) hoặc tiền ung thư như:

• Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) là loại ung thư gan phổ biến nhất.
• Ung thư đường mật trong gan (iCCA) bắt nguồn từ các ống dẫn mật trong gan.
• Ung thư di căn đến gan từ các bộ phận khác của cơ thể.

Nguyên nhân gây tổn thương gan khu trú

FLL có thể xảy ra do những nguyên nhân như:

• Bẩm sinh và di truyền: Sự phát triển bất thường của các ống mật hoặc mạch máu trong gan, gia đình có người mắc bệnh
• Nội tiết tố nữ: Estrogen được cho là có liên quan đến sự phát triển u gan, đặc biệt là HCA. Tình trạng này có thể xảy ra ở người dùng thuốc tránh thai đường uống hoặc liệu pháp hormone thay thế.
• Các bệnh về gan: Viêm gan mạn tính, xơ gan, gan nhiễm mỡ, chấn thương gan, tổn thương gan do thuốc hoặc bia rượu…
• Di căn: Khối u ác tính từ các cơ quan lân cận như đại tràng, phổi hoặc thận lan đến gan.

Tổn thương gan khu trú có triệu chứng không?

Tổn thương khu trú ở gan ít gây ra triệu chứng, đặc biệt ở dạng lành tính, và thường được phát hiện tình cờ thông qua chẩn đoán hình ảnh. Một số trường hợp, người bệnh sẽ cảm thấy khó chịu ở vùng bụng bên phải.

Tuy nhiên, các biểu hiện lâm sàng có thể xảy ra nếu khối u tăng trưởng, chèn ép cơ quan hoặc gây biến chứng. Người bệnh cần thăm khám ngay khi nhận thấy những dấu hiệu như đau bụng dữ dội, vàng da, sốt, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn, sụt cân không rõ nguyên nhân…

Phương pháp chẩn đoán

Tổn thương khu trú ở gan có thể được chẩn đoán bằng những phương pháp như:

• Siêu âm bụng: Cho phép quan sát và đánh giá các cấu trúc của gan như nhu mô gan, đường mật, mạch máu…
• Chụp CT và/hoặc MRI: Cung cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm, tính chất và các tổn thương khu trú bên trong gan.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra các chỉ số liên quan đến chức năng gan, virus viêm gan B,C, tìm kiếm dấu ấn sinh học của khối u ác tính và phân biệt với những bệnh lý khác.
• Sinh thiết gan: Có thể được cân nhắc khi kết quả chẩn đoán hình ảnh không rõ ràng hoặc cần xác định khối u lành tính hay ác tính.

Tổn thương gan khu trú là lành hay ác?

Điều này tùy thuộc vào loại tổn thương. Để xác định tính chất khối u lành hay ác tính, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT, MRI, xét nghiệm máu hoặc sinh thiết gan.

Cách xử trí tổn thương gan khu trú

Việc điều trị FLL phụ thuộc vào tính chất, vị trí và kích thước khối u, triệu chứng của người bệnh. Tùy theo trường hợp, phương pháp can thiệp có thể gồm:

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

• Tổn thương lành tính: Người bệnh cần thăm khám định kỳ để được theo dõi diễn tiến bệnh và can thiệp khi cần thiết. Tùy theo đặc điểm tổn thương và sức khỏe tổng thể, bác sĩ sẽ đề nghị tần suất thực hiện và loại xét nghiệm phù hợp.
• Tổn thương ác tính: Áp dụng khi khối u có khả năng tiến triển hoặc nghi ngờ ác tính, tổn thương gan nghiêm trọng và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng. Tùy theo trường hợp, những phương pháp điều trị có thể gồm:
  • Phẫu thuật cắt bỏ khối u: tùy từng trường hợp mà được khuyến nghị cắt bỏ khi chức năng gan còn tốt
  • Ghép gan: được cân nhắc khi ung thư gan tiến triển.
  • Thuyên tắc hoặc nút mạch khối u: hỗ trợ ngăn chặn dòng máu nuôi nhằm tiêu diệt hoặc thu nhỏ khối u.
  • Hóa trị hoặc xạ trị: có thể được chỉ định trong trường hợp khối u gan di căn hoặc ung thư gan tiến triển.

Phòng ngừa

Những biện pháp hỗ trợ phòng ngừa tổn thương gan khu trú:

• Khám sức khỏe và tầm soát các bệnh về gan định kỳ, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh viêm gan, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, thừa cân, béo phì và thường xuyên sử dụng rượu bia.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, uống đủ nước.
• Hạn chế tiêu thụ đồ ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, nội tạng động vật, rượu bia và các chất kích thích.
• Tập thể dục thường xuyên, kiểm soát cân nặng hợp lý.
• Điều trị và theo dõi bệnh nền (nếu có) theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Tránh lạm dụng thuốc tránh thai và tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:

Phần lớn tổn thương gan khu trú không gây ra biểu hiện lâm sàng rõ ràng và thuộc dạng lành tính. Tuy nhiên, người bệnh cần khám sức khỏe định kỳ để được theo dõi diễn tiến bệnh và can thiệp kịp thời trong trường hợp khối u tăng trưởng, chèn ép hoặc tiềm ẩn nguy cơ ác tính.