Siêu âm phổi phát hiện bệnh gì? Quy trình thực hiện

Siêu âm phổi là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh phổ biến, có độ nhạy và độ đặc hiệu tương đối cao, cho phép bác sĩ kiểm tra cấu trúc phổi theo thời gian thực. Vậy, siêu âm phổi phát hiện bệnh gì? Quy trình chụp siêu âm phổi diễn ra thế nào?

Siêu âm phổi là gì?

Siêu âm phổi (Lung ultrasound) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng âm tần số cao để quan sát cấu trúc thành ngực, màng phổi và các tổn thương cận màng phổi. Do không sử dụng tia X nên phương pháp này được đánh giá là an toàn, có thể thực hiện nhiều lần mà không gây hại, phù hợp với mọi đối tượng, kể cả trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người bệnh nặng cần theo dõi tại giường.

Khi nào nên thực hiện siêu âm phổi?

Siêu âm phổi có thể được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Người bệnh có các triệu chứng liên quan đến phổi hoặc hệ hô hấp, ví dụ như: ho kéo dài, khó thở, thở khò khè, đau ngực, sốt kèm đờm…
• Nghi ngờ viêm phổi, tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi, suy hô hấp. Trong các trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định siêu âm phổi để hỗ trợ chẩn đoán nhanh.
• Hỗ trợ phát hiện kịp thời các biến chứng nghiêm trọng (phù phổi, viêm phổi nặng, tràn khí trong thủ thuật, tắc mạch phổi cấp, v.v.) trong các trường hợp cấp cứu, hồi sức.
• Theo dõi tiến triển các bệnh lý đã chẩn đoán (như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, phù phổi cấp).
• Hỗ trợ các thủ thuật can thiệp lồng ngực (như chọc dò dịch màng phổi, sinh thiết màng phổi).

Ưu nhược điểm của siêu âm phổi

Một số ưu và nhược điểm của phương pháp siêu âm phổi ​có thể bao gồm:

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

1. Ưu điểm

• An toàn, chi phí thấp: Kỹ thuật siêu âm phổi không dùng tia X nên an toàn cho các trường hợp. Siêu âm phổi không gây đau đớn và không cần chuẩn bị phức tạp trước khi thực hiện. Máy siêu âm thường nhỏ gọn, có thể mang đến giường người bệnh để theo dõi tại chỗ, rất thuận tiện cho các trường hợp bệnh nặng hoặc đang nằm cấp cứu. Chi phí cho một lần siêu âm thấp hơn nhiều so với chụp CT hay MRI.
• Mang lại nhiều lợi ích trong quá trình cấp cứu: Nhiều phân tích tổng hợp cho thấy siêu âm phổi nhạy hơn và có độ đặc hiệu tương đương với chụp X-quang trong việc phát hiện tràn dịch màng phổi, viêm phổi, tràn khí màng phổi, phù phổi. Do đó, kỹ thuật này được sử dụng ngày càng phổ biến trong các khoa hồi sức tích cực (ICU). Trong cấp cứu, các bác sĩ thường áp dụng giao thức BLUE (khảo sát 3 vùng trước và 1 vùng sau mỗi bên phổi) để siêu âm phổi tại giường bệnh. Giao thức này chỉ mất chưa đến 3 phút thực hiện, nhưng có thể chẩn đoán chính xác trên 90% các trường hợp như hen, COPD đợt cấp, viêm phổi, tràn khí màng phổi, phù phổi, thuyên tắc phổi. (1)
• Tiện lợi và nhanh chóng: Siêu âm cho kết quả tức thì, giúp bác sĩ chẩn đoán nhanh và đưa ra quyết định điều trị kịp thời trong các tình huống khẩn cấp.

2. Hạn chế

• Chỉ quan sát được tổn thương ngoại vi: Sóng siêu âm không xuyên qua được khí và xương. Do đó, siêu âm chỉ quan sát được các tổn thương nằm sát màng phổi hoặc những bất thường dọc theo thành ngực. Các vùng phổi sâu, trung thất, hoặc vùng che khuất bởi xương sườn và khí sẽ không hiển thị rõ trên hình ảnh siêu âm phổi.
• Hạn chế trong chẩn đoán u phổi: Siêu âm phổi thường không có khả năng khảo sát các khối u nằm sâu bên trong phổi. Trong trường hợp này, cần phải kết hợp với chụp X-quang, CT hoặc MRI để có kết luận chính xác.
• Hạn chế về tư thế và thể trạng người bệnh: Nếu người bệnh ở tư thế ngồi, siêu âm chỉ có thể kiểm tra được khoảng 70% bề mặt phổi. Chất lượng hình ảnh có thể bị suy giảm nếu người bệnh béo phì, khí phế thũng, bệnh nặng nằm liệt giường, hoặc đang băng bó khu vực lồng ngực. Trong các trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác hiệu quả hơn. (2)

Hình ảnh phổi trên siêu âm

Hình ảnh siêu âm phổi có nhiều đặc điểm khác nhau, phụ thuộc vào thể trạng và bệnh lý của mỗi người. Dưới đây là mô tả tham khảo về các hình ảnh cơ bản trên siêu âm phổi:

Khi có bệnh lý, siêu âm sẽ xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường khác nhau tùy vào tình trạng bệnh. Chẳng hạn khi mô kẽ phổi dày lên trong các bệnh phù phổi, viêm kẽ, xơ phổi, đường A-line sẽ biến mất và xuất hiện B-line. B-line là các vệt sáng thẳng đứng kéo dài từ màng phổi xuống đáy màn hình (thông tin tham khảo).

Nếu tổn thương phổi không chạm vào màng phổi thì siêu âm sẽ không phát hiện được vì như đã đề cập bên trên, sóng siêu âm không thể xuyên qua lớp không khí để đến các vùng nhu mô sâu trong phổi.

Siêu âm phổi phát hiện bệnh gì?

Siêu âm phổi có thể phát hiện được một số bệnh lý như sau:

• Bệnh lý màng phổi
  • Tràn dịch màng phổi
  • Tràn khí màng phổi, dày màng phổi, u màng phổi
  • Áp xe màng phổi
• Bệnh lý nhu mô phổi
  • Đông đặc phổi
  • Viêm phổi
  • Tổn thương phế nang, phù phổi, xẹp phổi
• Bệnh lý thành ngực
  • Gãy xương sườn
  • Tổn thương cơ hoặc mô mềm thành ngực
• Tổn thương cấp cứu và thủ thuật
  • Khó thở cấp tính
  • Hỗ trợ chọc dò, dẫn lưu, sinh thiết

Quy trình thực hiện siêu âm phổi

Cách siêu âm phổi (hay còn gọi là siêu âm màng phổi) gồm các bước cơ bản sau:

• Chuẩn bị người bệnh: Người bệnh không cần nhịn ăn hay chuẩn bị gì đặc biệt trước khi thực hiện. Khi vào phòng siêu âm, cần tháo bỏ áo ngoài, trang sức đeo ở vùng ngực. Bác sĩ sẽ chỉ định cho người bệnh nằm ngửa hoặc ngồi thẳng lưng, tùy theo tình trạng sức khỏe và mục đích thăm khám.
• Chuẩn bị thiết bị: Bác sĩ sẽ lựa chọn đầu dò phù hợp, có thể là đầu dò cong tần số 3.5 – 5 MHz hoặc đầu dò phẳng 5 – 10 MHz và gel dẫn âm.
• Tiến hành siêu âm: Bác sĩ thoa một lượng gel vừa đủ lên vùng da thành ngực để loại bỏ không khí nhằm tối ưu đường truyền cho sóng siêu âm. Sau đó, bác sĩ đặt đầu dò lên các khoang liên sườn của người bệnh. Đầu dò được di chuyển tuần tự theo các vị trí: vùng trước ngực, vùng bên ngực, vùng sau lưng để quan sát toàn bộ phổi và màng phổi. Sau đó, bác sĩ sẽ chụp lại các tổn thương hoặc cấu trúc bất thường (nếu có)
• Hoàn tất và đưa ra kết luận: Sau khi siêu âm xong, bác sĩ sẽ lau sạch gel dẫn trên da người bệnh, ghi nhận chi tiết các dấu hiệu bất thường, đo đạc (nếu có) và đánh giá tình trạng phổi của người bệnh. Dựa trên kết quả chẩn đoán hình ảnh thu được, bác sĩ sẽ đề xuất hướng điều trị phù hợp hoặc chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu (như X-quang, CT-scan, hoặc chọc hút dịch dưới hướng dẫn siêu âm) khi cần thiết.

Siêu âm phổi giá bao nhiêu?

Chi phí siêu âm phổi có thể thay đổi tùy vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như cơ sở y tế (bệnh viện công hay tư), trang thiết bị siêu âm, bảo hiểm y tế,… Chi phí siêu âm phổi thường dao động khoảng 100.000 – 500.000 đồng tùy cơ sở và thời điểm thực hiện. Người tham gia BHYT có thể được hỗ trợ một phần theo quy định hiện hành. Người bệnh nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế nơi có ý định thăm khám để được biết thêm thông tin về chi phí cụ thể và quyền lợi BHYT trước khi thực hiện.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

Tóm lại, siêu âm phổi là công cụ chẩn đoán hình ảnh an toàn và hiệu quả được bác sĩ sử dụng để phát hiện và theo dõi các bệnh lý về đường hô hấp. Nhờ tính chất không xâm lấn và không bức xạ, siêu âm phổi phù hợp với mọi đối tượng, bao gồm trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người bệnh nặng cần theo dõi tại giường. Để đảm bảo kết quả chính xác, người bệnh nên thực hiện siêu âm phổi tại các cơ sở y tế uy tín.