Trẻ sinh non cần khám những gì để theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các bất thường trong quá trình phát triển? Do các cơ quan chưa hoàn thiện, trẻ sinh non có nguy cơ gặp nhiều vấn đề về hô hấp, thị giác, thính giác, dinh dưỡng và phát triển thần kinh. Vì vậy, việc thăm khám và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe lâu dài. Bài viết dưới đây cung cấp các hạng mục kiểm tra cần thiết và lịch khám phù hợp cho trẻ sinh non.

Vì sao trẻ sinh non cần chương trình khám theo dõi riêng?

Trẻ sinh non cần chương trình khám theo dõi riêng vì nhiều cơ quan như phổi, não, mắt, tai và hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn chỉnh khi chào đời. Sau xuất viện, trẻ vẫn có nguy cơ gặp các vấn đề về tăng trưởng, dinh dưỡng, hô hấp, thị lực, thính lực và phát triển thần kinh, trong khi nhiều bất thường chỉ được phát hiện trong quá trình theo dõi định kỳ.

Chương trình theo dõi được xây dựng dựa trên tuổi thai khi sinh, tuổi hiệu chỉnh, cân nặng lúc sinh và các bệnh lý trẻ đã mắc hoặc điều trị sau sinh. Việc đánh giá định kỳ giúp bác sĩ theo dõi sự tăng trưởng, phát triển của trẻ theo từng giai đoạn, phát hiện sớm bất thường và xây dựng kế hoạch chăm sóc, can thiệp phù hợp, góp phần giảm nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Trẻ sinh non cần khám những gì?

Sau xuất viện, trẻ sinh non cần được khám định kỳ theo tuổi hiệu chỉnh và nguy cơ sức khỏe để theo dõi tăng trưởng, phát triển, đồng thời phát hiện sớm các bất thường có thể xuất hiện trong những năm đầu đời. Các nội dung thăm khám thường tập trung vào những nhóm vấn đề sau:

1. Đánh giá tăng trưởng

Bác sĩ đo cân nặng, chiều dài và vòng đầu, đối chiếu với biểu đồ tăng trưởng dành cho trẻ sinh non và đánh giá theo tuổi hiệu chỉnh. Khả năng bú, lượng sữa, tình trạng nôn trớ, khó nuốt hoặc tăng cân chậm cũng được kiểm tra để điều chỉnh chế độ nuôi dưỡng, năng lượng và thành phần dinh dưỡng theo từng giai đoạn. (1)

2. Khám thần kinh và phát triển

Trẻ được đánh giá trương lực cơ, phản xạ, khả năng vận động, giao tiếp, ngôn ngữ và nhận thức theo tuổi hiệu chỉnh. Khi phát hiện dấu hiệu chậm phát triển hoặc bất thường vận động, bác sĩ có thể chỉ định đánh giá chuyên sâu và can thiệp sớm tại chuyên khoa Phục hồi chức năng. (2)

3. Khám mắt

Khám mắt giúp theo dõi bệnh võng mạc ở trẻ sinh non và phát hiện các bất thường như lác, tật khúc xạ hoặc suy giảm thị lực. Lịch khám được bác sĩ mắt xác định theo tuổi thai, cân nặng khi sinh và kết quả của những lần kiểm tra trước.

4. Khám thính lực

Trẻ sinh non, đặc biệt trẻ từng điều trị tại đơn vị hồi sức sơ sinh, cần được sàng lọc và theo dõi thính lực. Trẻ không đạt kết quả sàng lọc, có yếu tố nguy cơ hoặc chậm phản ứng với âm thanh, chậm phát triển ngôn ngữ cần được khám chuyên khoa Tai Mũi Họng và đánh giá thính học.

5. Khám hô hấp

Bác sĩ kiểm tra nhịp thở, độ bão hòa oxy, tình trạng khò khè, khó thở, cơn ngừng thở và số lần mắc bệnh hô hấp hoặc nhập viện. Trẻ mắc bệnh phổi mạn tính, còn phụ thuộc oxy hoặc từng cần hỗ trợ hô hấp kéo dài cần được theo dõi sát để điều chỉnh điều trị và phát hiện sớm biến chứng.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

6. Khám tim mạch

Những trẻ có tiền sử còn ống động mạch, tăng áp động mạch phổi, bệnh tim bẩm sinh hoặc có các biểu hiện như tím tái, thở nhanh, bú kém, chậm tăng cân cần được theo dõi chuyên khoa tim mạch. Tùy kết quả thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định đo điện tim, siêu âm tim hoặc các kiểm tra cần thiết khác.

7. Khám dinh dưỡng và vi chất

Bác sĩ đánh giá nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt, vitamin D và các vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu, phát triển xương và tăng trưởng. Việc bổ sung sắt, vitamin D hoặc vi chất khác cần căn cứ vào chế độ nuôi dưỡng, tốc độ tăng trưởng, tiền sử điều trị và kết quả xét nghiệm, không tự ý tăng hoặc kéo dài liều bổ sung.

Tại Trung tâm Sơ sinh, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trẻ sinh non sau xuất viện được bác sĩ Sơ sinh đánh giá về tăng trưởng, dinh dưỡng, hô hấp và phát triển theo từng giai đoạn. Khi có chỉ định, trẻ được phối hợp thăm khám với các chuyên khoa Mắt, Tim mạch, Tai Mũi Họng, Phục hồi chức năng và các chuyên khoa liên quan để phát hiện sớm bất thường, xây dựng kế hoạch theo dõi và can thiệp phù hợp với tình trạng của từng trẻ.

Lịch khám định kỳ của trẻ sinh non sau xuất viện

Sau khi xuất viện, trẻ sinh non cần được theo dõi định kỳ theo tuổi hiệu chỉnh cho đến ít nhất 24 tháng tuổi; một số trường hợp cần tiếp tục theo dõi lâu hơn tùy theo tuổi thai khi sinh, cân nặng lúc sinh, các bệnh lý đã mắc trong giai đoạn sơ sinh và tình trạng phát triển của trẻ. Mục tiêu của các lần tái khám là theo dõi tăng trưởng, đánh giá dinh dưỡng, phát hiện sớm các rối loạn phát triển và các di chứng liên quan đến sinh non để can thiệp kịp thời.

1. Giai đoạn 0-6 tháng tuổi hiệu chỉnh

Đây là giai đoạn trẻ phát triển nhanh nhưng cũng có nguy cơ cao gặp các vấn đề về tăng trưởng, dinh dưỡng, hô hấp, thị lực, thính lực và phát triển thần kinh. Trẻ cần được tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để:

• Theo dõi cân nặng, chiều dài, vòng đầu và đánh giá tốc độ tăng trưởng bằng biểu đồ tăng trưởng phù hợp cho trẻ sinh non.
• Đánh giá khả năng bú, nuôi dưỡng, nhu cầu năng lượng, bổ sung vitamin D, sắt và các vi chất khác theo chỉ định.
• Theo dõi các bệnh lý còn tồn tại sau xuất viện như bệnh phổi mạn, thiếu máu, bệnh tim hoặc các vấn đề tiêu hóa nếu có.
• Đánh giá các mốc phát triển thần kinh – vận động theo tuổi hiệu chỉnh và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
• Thực hiện hoặc hoàn thành các chương trình sàng lọc và theo dõi chuyên khoa như khám mắt đối với bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP), đánh giá thính lực và các chuyên khoa khác khi có chỉ định.
• Thực hiện tiêm chủng theo khuyến cáo hiện hành, chủ yếu dựa trên tuổi thực theo lịch, trừ một số trường hợp đặc biệt theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

2. Giai đoạn 6-24 tháng tuổi hiệu chỉnh

Trong giai đoạn này, trẻ tiếp tục được theo dõi sự phát triển toàn diện nhằm phát hiện sớm các rối loạn có thể biểu hiện muộn.

Nội dung theo dõi bao gồm:

• Đánh giá tăng trưởng và tình trạng dinh dưỡng, khả năng bắt kịp tăng trưởng.
• Theo dõi sự phát triển vận động, ngôn ngữ, nhận thức, giao tiếp và hành vi bằng các công cụ sàng lọc phát triển phù hợp với từng độ tuổi.
• Đánh giá thị lực, thính lực và các chức năng thần kinh khi có yếu tố nguy cơ hoặc dấu hiệu bất thường.
• Theo dõi các bệnh lý mạn tính liên quan đến sinh non, nhu cầu phục hồi chức năng và can thiệp sớm nếu cần.
• Tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động, chăm sóc răng miệng, giấc ngủ và phòng ngừa tai nạn thương tích.

3. Sau 2 tuổi

Ở giai đoạn này, phần lớn trẻ sinh non đã bắt kịp tăng trưởng và phát triển. Tuy nhiên, những trẻ sinh cực non, cân nặng sơ sinh rất thấp hoặc có bệnh lý nặng trong giai đoạn sơ sinh vẫn có nguy cơ gặp các vấn đề kéo dài về phát triển thần kinh, học tập, hành vi, thị lực hoặc hô hấp.

Những trẻ này cần được tiếp tục theo dõi theo chỉ định của bác sĩ nhằm:

• Đánh giá sự phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, vận động và hành vi.
• Theo dõi khả năng học tập và thích nghi khi trẻ bước vào môi trường mẫu giáo hoặc tiểu học.
• Phối hợp với các chuyên khoa như phục hồi chức năng, thần kinh, mắt, tai mũi họng, dinh dưỡng hoặc tâm lý khi cần thiết để xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp.

Việc tuân thủ lịch tái khám và các chương trình sàng lọc giúp phát hiện sớm các bất thường, tạo cơ hội can thiệp đúng thời điểm và góp phần cải thiện kết quả phát triển lâu dài cho trẻ sinh non.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Những dấu hiệu cần đưa trẻ sinh non đi khám ngay

Trẻ sinh non có nguy cơ diễn tiến bệnh nhanh hơn trẻ đủ tháng do nhiều cơ quan chưa phát triển hoàn thiện. Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Bú kém, bỏ bú hoặc nôn nhiều, nôn vọt, không giữ được sữa.
• Thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, ngừng thở hoặc tím môi, tím đầu chi.
• Sốt hoặc hạ thân nhiệt.
• Ngủ li bì, khó đánh thức, quấy khóc kéo dài hoặc giảm phản ứng.
• Co giật, cử động bất thường hoặc giảm trương lực cơ.
• Da vàng tăng nhanh, da vàng nhiều hoặc vàng kéo dài.
• Tiêu chảy nhiều, bụng chướng, đi ngoài có máu hoặc giảm số lần đi tiểu.
• Chậm tăng cân hoặc sụt cân kéo dài.

Không nên tự điều trị tại nhà hoặc trì hoãn việc thăm khám khi trẻ có các dấu hiệu trên. Việc đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ bệnh và điều trị sớm, góp phần giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm quá trình tăng trưởng, phát triển của trẻ sinh non.

Cha mẹ cần chuẩn bị gì khi đưa trẻ sinh non đi khám?

Để việc thăm khám và đánh giá diễn ra đầy đủ, cha mẹ nên mang theo hồ sơ xuất viện, sổ khám bệnh, sổ tiêm chủng, kết quả xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh (nếu có), các kết quả khám chuyên khoa và các đơn thuốc hoặc sản phẩm bổ sung trẻ đang sử dụng. Những thông tin này giúp bác sĩ theo dõi diễn biến sức khỏe, đánh giá hiệu quả điều trị và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.

Cha mẹ cũng nên ghi lại cân nặng, lượng sữa, tình trạng bú, giấc ngủ, số lần đi tiểu, đi ngoài và những biểu hiện bất thường của trẻ từ lần khám trước. Đồng thời, giữ ấm cho trẻ trong quá trình di chuyển và đưa trẻ đến khám đúng lịch hẹn hoặc sớm hơn nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Cha mẹ có nhu cầu kiểm tra sức khỏe và theo dõi sự phát triển của trẻ sinh non có thể đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng tăng trưởng, dinh dưỡng, hô hấp và phát triển thần kinh vận động. Tùy tình trạng sức khỏe, trẻ có thể được chỉ định kiểm tra chuyên sâu hoặc phối hợp thăm khám các chuyên khoa liên quan. Phụ huynh có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được tư vấn thông tin dịch vụ và đặt lịch khám phù hợp.

Hiểu rõ trẻ sinh non cần khám những gì giúp cha mẹ chủ động theo dõi sức khỏe và sự phát triển của trẻ sau xuất viện. Các hạng mục quan trọng gồm đánh giá tăng trưởng, dinh dưỡng, thị giác, thính lực, tim phổi và phát triển thần kinh vận động. Tùy tuổi thai, cân nặng lúc sinh và tiền sử bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định kiểm tra chuyên sâu khi cần thiết. Việc tuân thủ lịch tái khám giúp phát hiện sớm bất thường và có hướng can thiệp phù hợp.