Chiều 29/10, UBND TPHCM tổ chức hội nghị tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026, đồng thời sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đã quy tập 857 hài cốt liệt sĩ

Báo cáo tại hội nghị, Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM cho biết, đến ngày 28/10, TPHCM đã quy tập 857 hài cốt liệt sĩ, vượt hơn 4,1 lần chỉ tiêu 200 hài cốt được giao. Trong đó, tại công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) có 852 hài cốt liệt sĩ, gồm 819 bộ đơn và 8 mộ tập thể với 33 bộ; 333 bộ có di vật. Tại xã Thường Tân có 5 hài cốt liệt sĩ. 

W-Hài cốt liệt sĩ 01.png
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM báo cáo tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026. Ảnh: Phước Sáng

Theo Đại tá Chuẩn, việc kết hợp tài liệu lưu trữ trong và ngoài nước, lời kể nhân chứng với radar xuyên đất, đo điện trở suất đã phát huy hiệu quả. Thành phố xác định 16 địa điểm nghi có mộ liệt sĩ tập thể và đã đào tìm tại 5 vị trí. 

Ba khu vực gồm Suối Bông Trang – Nhà Đỏ, ấp Phú Lộc (xã Hòa Hiệp) và Trường Sĩ quan Công binh chưa tìm thấy hài cốt nên được tạm dừng để kết luận địa bàn.

Trong tháng 11, Bộ Tư lệnh TPHCM sẽ tổ chức tìm kiếm tại khu vực Sở Hội (phường Bình Cơ), nơi đã xác định 3 vị trí nghi có mộ tập thể. Các khu vực Bàu Bàng, sân bay Tân Sơn Nhất cũng đang được hoàn thiện hồ sơ để tìm kiếm khi có chỉ đạo.

Về xác định danh tính, TPHCM đã hoàn thành lấy mẫu tại 18/18 nghĩa trang liệt sĩ, sớm hơn kế hoạch. Trong số 9.875 mộ chưa có thông tin, lực lượng chức năng xác định 7.082 mộ đủ điều kiện giám định ADN, 2.776 mộ không đủ điều kiện.

Ngày 21/8, 7.113 mẫu hài cốt được chuyển bằng máy bay quân sự ra Hà Nội để giám định. Công an TPHCM đã thu 1.843 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, dự kiến thu thêm khoảng 5.000 mẫu trong tháng 11.

Đối với 16.957 mộ có một phần thông tin, lực lượng chức năng hiện mới lấy mẫu được 85 mộ.

W-hội nghị tổng kết 01.png
Toàn cảnh hội thảo chiều 29/10. Ảnh: Phước Sáng

“Còn thông tin là còn xác minh, còn khả năng là còn tìm kiếm”

Bên cạnh kết quả đạt được, Đại tá Chuẩn nhìn nhận chiến dịch còn gặp khó khăn do nhiều hài cốt không đủ điều kiện giám định, việc thu mẫu sinh phẩm thân nhân còn vướng mắc, địa hình nhiều khu vực thay đổi, trong khi nhân chứng ngày càng ít và tuổi cao.

Theo Ban Chỉ đạo 515 TPHCM, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ năm 2027 sẽ tiếp tục đối mặt nhiều thách thức khi nguồn tin dễ xác minh ngày càng cạn, những trường hợp còn lại phần lớn phức tạp, thiếu dữ liệu, đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực và ứng dụng khoa học, kỹ thuật.

“Thành phố sẽ huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Với phương châm “còn thông tin là còn xác minh, còn khả năng là còn tìm kiếm”, mục tiêu là không chỉ tìm được hài cốt mà còn “trả lại tên cho liệt sĩ”, Đại tá Chuẩn nhấn mạnh.

Ban Chỉ đạo 515 TPHCM sẽ rà soát toàn bộ nguồn tin mới, xác minh thông tin đủ cơ sở và ưu tiên tìm kiếm tại 16 địa điểm nghi có mộ liệt sĩ tập thể; đồng thời tiếp tục thu mẫu sinh phẩm thân nhân, hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ xác định danh tính.

W-Hài cốt liệt sĩ 03.png
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Phước Sáng

Trong giai đoạn 2 Chiến dịch 500 ngày đêm, TPHCM tiếp tục tìm kiếm tại công viên Lê Thị Riêng, Sở Hội, sân bay Tân Sơn Nhất; đẩy nhanh giám định ADN, đối khớp mẫu thân nhân và chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ.

Thành phố quán triệt nguyên tắc “chắc thông tin đến đâu, triển khai đến đó”, tăng cường ứng dụng công nghệ dò tìm, phối hợp chia sẻ thông tin, vận động người dân tham gia; đồng thời bảo đảm kinh phí, phương tiện và chế độ cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ.

Ban Chỉ đạo 515 TPHCM kiến nghị tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương và đơn vị quân đội, tạo điều kiện khai thác hồ sơ, tài liệu trong và ngoài nước về liệt sĩ và nơi chôn cất liệt sĩ.

Kinh nghiệm từ hoạt động tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng

Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam (Bộ Quốc phòng), cho biết việc xác định tọa độ mộ tập thể liệt sĩ gặp nhiều khó khăn do nguồn thông tin chủ yếu từ tài liệu, nhân chứng liên quan đến các lực lượng từng tham chiến, trong khi địa hình và vật chuẩn sau khoảng 60 năm đã thay đổi đáng kể.

Phần lớn mộ tập thể không có sơ đồ lưu trữ. Tọa độ do cựu chiến binh, các hội và tổ chức nghiên cứu cung cấp thường có phạm vi rộng. Tọa độ UTM 6 số chỉ xác định khu vực khoảng 100m x 100m (1ha), một số hồ sơ có vùng nghi vấn lên đến 11ha. Nhiều vật chuẩn như trận địa pháo, hàng rào, công trình thời chiến cũng không còn.

Để khoanh vùng, lực lượng chuyên môn cần phân tích 4 nhóm thông tin: hồ sơ trận đánh từ các cơ quan lưu trữ trong và ngoài nước; bản đồ, không ảnh, ảnh vệ tinh; thông tin nhân chứng; lịch sử tìm kiếm, quy tập tại địa bàn.

Sau khi chồng xếp dữ liệu, lực lượng mới sử dụng radar quét ngầm kết hợp thăm dò thực địa. Theo Đại tá Tĩnh, radar không thể quét diện rộng mà chỉ hiệu quả khi khu vực nghi vấn đã được khoanh vùng tương đối chính xác.

Dẫn chứng tại công viên Lê Thị Riêng, Đại tá Tĩnh cho biết từ hồ sơ về khu vực khoảng 15ha, qua nghiên cứu, định vị, khảo sát radar và đào rãnh thăm dò, vị trí tìm thấy hài cốt chỉ cách vị trí trong hồ sơ vài mét.

Ông đề xuất TPHCM tăng cường hoạt động của tổ nghiên cứu, tiếp nhận và phân tích thông tin; gắn nghiên cứu hồ sơ với quy tập thực địa, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo quốc gia. Thành phố cần tổng hợp hồ sơ về mộ tập thể liệt sĩ để chuyển Ban Chỉ đạo quốc gia. Ngân hàng dữ liệu về mộ liệt sĩ, mộ tập thể dự kiến vận hành trong tháng 11, với tài khoản riêng cho từng địa phương cập nhật và chủ trì hồ sơ.

Về truyền thông, ông đề nghị tập trung theo từng hồ sơ, địa bàn, tránh dàn trải; phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức liên quan trong kết nối nhân chứng. Tại công viên Lê Thị Riêng, cách làm này đã giúp tìm được 7 nhân chứng.

Gần 45.000 mẫu hài cốt liệt sĩ và ‘mệnh lệnh từ trái tim’ trên bầu trời4 chuyến bay thực hiện đưa gần 45.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các tỉnh phía Nam ra Hà Nội phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ, góp phần không nhỏ trong hành trình 500 ngày đêm thiêng liêng của Tổ quốc.
Một tuần sau lễ truy điệu, tìm thêm 69 hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị RiêngMột tuần sau lễ truy điệu, an táng 731 hài cốt liệt sĩ, lực lượng chức năng đã quy tập thêm 69 hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng.
TPHCM hoàn tất khai quật hơn 9.800 mộ liệt sĩ để lấy mẫu giám định ADNTPHCM đã hoàn tất khai quật 9.842 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, thu thập 7.083 mẫu hài cốt để giám định ADN; 2.759 trường hợp không lấy được mẫu.