Viêm da mụn mủ dưới lớp sừng (Subcorneal pustular dermatosis)

Viêm da mụn mủ dưới lớp sừng thường khiến người bệnh khó chịu vì ngứa, đau và có nguy cơ nhiễm trùng. Mặc dù không lây nhiễm nhưng bệnh ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và tâm lý của người mắc phải. Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về bệnh này qua bài viết sau.

Viêm da mụn mủ dưới lớp sừng là gì?

Viêm da mụn mủ dưới lớp sừng là bệnh da hiếm gặp, tiến triển chậm và dễ tái phát. Bệnh gây ra những mụn mủ nhỏ nằm ngay dưới lớp da ngoài cùng, không phải do vi khuẩn mà do phản ứng viêm trong da. Những mụn mủ này thường tập trung thành từng mảng tròn hoặc hình lượn sóng, sau đó khô lại và bong vảy. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trung niên và có thể kéo dài trong nhiều năm, xen kẽ giữa các đợt bùng phát và thuyên giảm.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây viêm da mụn mủ ở dưới lớp sừng vẫn chưa được biết rõ. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng bệnh có thể liên quan đến các nhiễm trùng trước đó hoặc đang diễn ra. Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể góp phần gây bệnh, bao gồm rối loạn nội tiết, rối loạn tâm thần, các bệnh dị ứng hoặc rối loạn miễn dịch.

SPD cũng được ghi nhận có liên quan đến một số bệnh khác, như:

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

• Các rối loạn huyết học: Gammopathy đơn dòng IgA (tích tụ protein bất thường trong máu), đa u tủy.
• Các bệnh viêm mạn tính: Viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn (bệnh viêm mạn tính đường tiêu hóa).
• Các hội chứng da: Viêm da mủ hoại thư, hội chứng Sweet (viêm da mủ kèm theo sốt), ban đỏ tăng cao dai dẳng Crocker-Williams, bệnh vẩy nến mủ.
• Hội chứng SAPHO: Viêm màng hoạt dịch, mụn trứng cá, viêm xương.
• Bệnh có liên quan với một số tình trạng khác như: Thiếu máu bất sản, viêm phổi do Mycoplasma, tổn thương nang gan do một số bệnh giun sán, cường giáp và u tuyến ức. (1)

Biểu hiện lâm sàng 

• Dấu hiệu đặc trưng: Trên da xuất hiện các mụn mủ nhỏ, nông và mềm, thường tập trung thành từng cụm. Các mụn này có thể lan rộng, nối liền với nhau và tạo thành những mảng có hình tròn, hình vòng có bờ viền như răng cưa. Bên trong mụn thường có mủ lắng ở phía dưới, phía trên là một lớp dịch trong. Sau thời gian ngắn, mụn mủ sẽ khô lại và bong ra, để lại những mảng vảy mỏng đặc trưng.
• Vị trí thường gặp: Xuất hiện ở các nếp gấp lớn trên cơ thể như nách, bẹn, bụng, dưới ngực, và mặt ngoài của tay chân. Các vùng như mặt, lòng bàn tay và lòng bàn chân ít khi bị ảnh hưởng, niêm mạc và da đầu hầu như không có tổn thương.
• Triệu chứng theo kèm: Người bệnh thường cảm thấy ngứa hoặc nóng rát ở vùng da bị tổn thương.

Mức độ nguy hiểm khi bị viêm da mụn mủ dưới lớp sừng

Các triệu chứng như ngứa nhiều, đau rát khiến da dễ bị trầy xước, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Những tổn thương da lộ rõ còn khiến người bệnh lo lắng, mất tự tin, thậm chí ngại giao tiếp với người xung quanh. Nếu bệnh kéo dài, tình trạng ngứa và đau có thể gây mất ngủ, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược cả về thể chất lẫn tinh thần.

Phương pháp chẩn đoán

• Khám lâm sàng và soi da: Bác sĩ sẽ quan sát các đợt mụn mủ nhỏ tái phát, vị trí xuất hiện, mức độ ngứa, và xem nhiệt độ hay cọ xát có làm bệnh nặng hơn không. Soi da giúp nhìn rõ các mụn mủ nông và lớp vảy, đồng thời nhận biết rằng chúng không theo một kiểu mạch máu đặc trưng.
• Sinh thiết da: Nếu cần, bác sĩ sẽ lấy một mẫu da từ vùng tổn thương có mụn mủ đang hoạt động. Quan sát dưới kính hiển vi sẽ thấy các mụn mủ chứa bạch cầu trung tính nằm dưới lớp sừng và không nhiễm trùng. Xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang trực tiếp giúp phân biệt với bệnh pemphigus IgA, vì mụn mủ dưới lớp sừng thường âm tính với IgA.
• Xét nghiệm cơ bản: Bao gồm xét nghiệm máu toàn phần và chức năng gan, để bác sĩ chọn phương pháp điều trị phù hợp.
• Tìm kiếm paraprotein: Thực hiện xét nghiệm điện di protein huyết thanh và cố định miễn dịch để kiểm tra sự xuất hiện của immunoglobulin đơn dòng, chủ yếu là IgA. Nếu kết quả dương tính, bác sĩ sẽ phối hợp với chuyên khoa huyết học để đánh giá thêm các vấn đề sức khỏe liên quan.
• Đánh giá thuốc dùng và các bệnh đi kèm: Kiểm tra tiền sử dùng thuốc và cân nhắc ngừng thuốc nếu cần. Nếu người bệnh có các triệu chứng viêm khớp, rối loạn tuyến giáp hoặc viêm ruột, cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa. (2)

Điều trị viêm da mụn mủ ở dưới lớp sừng

Điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát viêm, giảm triệu chứng và hạn chế tái phát. Tùy vào mức độ bệnh và khả năng đáp ứng của từng người, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp.

• Dapsone: thường là lựa chọn đầu tiên vì thuốc có tác dụng nhanh, giảm rõ mụn mủ sau khoảng một tháng. Sau khi ổn định, một số người bệnh cần duy trì thuốc với liều thấp để ngăn bệnh tái phát. Trường hợp không thể dùng dapsone hoặc gặp tác dụng phụ, bác sĩ sẽ cân nhắc các phương pháp điều trị khác.
• Colchicine: thuốc chống viêm giúp hạn chế sự di chuyển của bạch cầu trung tính, từ đó làm giảm số lần bùng phát và cảm giác ngứa. Thuốc có thể dùng đơn lẻ hoặc phối hợp với thuốc khác. Khi dùng colchicine, người bệnh cần được theo dõi các tác dụng phụ, đặc biệt trên đường tiêu hóa và khả năng tương tác với thuốc khác.
• Retinoid toàn thân: các thuốc như acitretin, isotretinoin được chỉ định khi tổn thương lan rộng, dễ tái phát hoặc không đáp ứng với thuốc bôi. Nhóm thuốc này giúp giảm viêm và làm chậm quá trình tăng sinh tế bào da. Trong quá trình dùng thuốc, cần theo dõi chức năng gan, mỡ máu và áp dụng biện pháp tránh thai cho phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Thuốc ức chế miễn dịch: cyclosporine và mycophenolate mofetil được dùng cho các trường hợp bệnh nặng, kéo dài hoặc không đáp ứng với các phương pháp khác. Do các thuốc này có thể gây tác dụng phụ, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lợi ích và rủi ro.
• Thuốc sinh học: thường được dùng khi bệnh không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Một số thuốc như infliximab, adalimumab (đặc biệt khi kết hợp với colchicine ở những người không dung nạp dapsone) và apremilast cho hiệu quả tốt. Tuy hiếm gặp, nhưng sau điều trị bằng thuốc sinh học vẫn có khả năng xuất hiện phản ứng mụn mủ, vì vậy lựa chọn thuốc và theo dõi cần được thực hiện thận trọng, phù hợp với từng người.

Câu hỏi liên quan

1. Người mắc bệnh có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Hiện viêm da mụn mủ dưới lớp sừng chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả bằng các loại thuốc phù hợp, giúp giảm triệu chứng rõ rệt và hạn chế các đợt bùng phát.

2. Khả năng tái phát của bệnh là bao nhiêu?

Viêm da mụn mủ dưới lớp sừng có thể tái phát sau khi ngừng điều trị. Do đó, người bệnh cần điều trị hoặc điều trị ngắt quãng trong thời gian dài, có thể từ vài tháng đến vài năm nhằm kiểm soát bệnh ổn định.

3. Làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả?

Để hạn chế bùng phát và giúp bệnh ổn định lâu dài, người bệnh cần lưu ý những điểm sau:

• Tránh các tác nhân gây bệnh: cố gắng tránh các yếu tố khiến bệnh nặng hơn như một số loại thực phẩm, hóa chất hoặc môi trường ô nhiễm.
• Giữ vệ sinh da đúng cách: luôn giữ cho da sạch và khô thoáng, dùng sản phẩm dịu nhẹ, không chứa chất kích ứng. Tránh chà xát hoặc rửa quá mạnh.
• Kiểm soát căng thẳng: stress có thể làm bệnh nặng hơn, vì vậy nên thư giãn bằng tập thể dục nhẹ nhàng, thiền hoặc nghỉ ngơi hợp lý.
• Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên để tăng cường hệ miễn dịch.
• Chọn quần áo phù hợp: ưu tiên quần áo rộng rãi, thoáng mát làm từ cotton; tránh chất liệu tổng hợp dễ gây bí và ngứa da.
• Hạn chế tiếp xúc với chất gây dị ứng: tránh tiếp xúc với phấn hoa, lông thú, bụi mạt hoặc hóa chất nếu bạn có cơ địa dị ứng.
• Dưỡng ẩm thường xuyên: sử dụng kem dưỡng ẩm cho da nhạy cảm để ngăn khô da và giảm nguy cơ bùng phát.
• Bảo vệ da khỏi ánh nắng: thoa kem chống nắng có chỉ số SPF cao để tránh tia UV gây kích ứng hoặc cháy nắng.
• Tránh sản phẩm chăm sóc da mạnh: không dùng xà phòng, sữa rửa mặt hay mỹ phẩm có hương liệu hoặc hóa chất mạnh.
• Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ: người bệnh dùng thuốc đúng theo hướng dẫn để kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế tái phát.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị viêm da mụn mủ lớp sừng tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

Tóm lại viêm da mụn mủ dưới lớp sừng dù không thể điều trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách. Việc chăm sóc da, tránh các yếu tố kích thích và theo dõi định kỳ sẽ giúp cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.