Xẹp đốt sống là tình trạng thân đốt sống bị xẹp do nhiều nguyên nhân và một trong những nguyên nhân thường gặp là loãng xương. Vậy xẹp đốt sống do loãng xương có nguy hiểm không, làm sao để phòng ngừa loãng xương xẹp đốt sống?

Xẹp đốt sống do loãng xương là gì?

Xẹp đốt sống do loãng xương hay vỡ lún đốt sống do loãng xương là tình trạng các đốt sống bị xẹp (lún) do tác động của bệnh loãng xương (bệnh lý đặc trưng bởi mật độ khoáng chất và khối lượng xương giảm theo thời gian), gây suy giảm sức khỏe xương, ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ, khiến xương trở nên yếu và dễ gãy hoặc khiến cột sống dần bị xẹp xuống theo thời gian.

Tình trạng xẹp đốt sống lưng do loãng xương thường xảy ra ở người lớn tuổi (>60 tuổi), người có tiền sử tai nạn, té ngã, va đập cột sống…

Vậy xẹp đốt sống do loãng xương gây hậu quả gì? Xẹp đốt sống nếu không được can thiệp sớm có thể gây ra các biến chứng lâu dài như gù cột sống, khó kiểm soát bàng quang hoặc ruột, đau mạn tính, nguy cơ gãy xương về sau. Các biến chứng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng sống của người bệnh. (1)

Dấu hiệu nhận biết xẹp đốt sống do loãng xương

Xẹp cột sống do loãng xương có thể được nhận biết qua một số dấu hiệu sau:

• Đau lưng, cơn đau tăng dần sau một chấn thương nhẹ hoặc khi bê vật nặng, đôi khi đau lan xuống chân. Đau tăng khi di chuyển, vận động, đổi tư thế.
• Bệnh lý tiến triển có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh, gây tê yếu chân, rối loạn cơ tròn, đau dọc theo rễ thần kinh liên sườn…
• Giai đoạn nặng có thể dẫn đến khó hoặc mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột, gây khó khăn trong việc tiểu tiện hoặc đại tiện.

Các phương pháp chẩn đoán lún xẹp đốt sống do loãng xương

Để xác định một người bị xẹp đốt sống do loãng xương, mức độ nghiêm trọng cũng như các vấn đề liên quan, bác sĩ thường chỉ định các phương pháp chẩn đoán sau:

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

1. Khám lâm sàng

Đầu tiên, bác sĩ cần khai thác thông tin bệnh sử và tiến hành khám thực thể như kiểm tra sự thẳng hàng của cột sống, chiều cao, tư thế; xác định nguồn gốc cơn đau bằng cách ấn vào các vùng khác nhau trên lưng; tìm kiếm dấu hiệu tổn thương thần kinh như tê bì, ngứa ran, yếu cơ. Từ những đánh giá ban đầu này, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp cận lâm sàng phù hợp để xác định chính xác vấn đề người bệnh gặp phải.

2. Đo mật độ xương

Đây là phương pháp phổ biến, được coi là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá loãng xương. Kết quả đo mật độ xương được xác định dựa trên hai yếu tố chính:

• Chỉ số T-core: So sánh mật độ xương người bệnh so với mật độ xương theo tiêu chuẩn bình thường, cụ thể:
  • Từ -1 độ trở lên: Mật độ xương ở mức khoẻ mạnh.
  • -1 → -2,5 độ: Mật độ xương thấp hơn bình thường, cho thấy một người bị loãng xương nhẹ.
  • -2,5 độ trở xuống: Mật độ xương thấp, cho thấy một người bị loãng xương nặng.
• Chỉ số Z: So sánh mật độ xương của người bệnh với mức trung bình của nhóm người cùng độ tuổi, giới tính, chiều cao, cân nặng, sắc tộc. Trường hợp mất độ xương của người bệnh chênh lệch quá nhiều so với dự kiến, người bệnh có thể được yêu cầu thực hiện thêm các xét nghiệm khác để tìm kiếm nguyên nhân.

3. Chẩn đoán hình ảnh

Chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) là những phương pháp chẩn đoán hình ảnh được ứng dụng phổ biến trong chẩn đoán xẹp đốt sống, thông qua phim chụp, có thể giúp xác định vết nứt hoặc tổn thương khác liên quan đến xẹp đốt sống.

Tùy trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp, trong đó, X-quang thường phổ biến hơn bởi tính thuận tiện, dễ thực hiện. Trường hợp cần đánh giá hình ảnh đốt sống chi tiết, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT.

Trường hợp cần chẩn đoán phân biệt xẹp đốt sống do loãng xương với các bệnh lý khác như bệnh lao hay khi cần đánh giá sự chèn ép thần kinh, MRI thường là phương pháp được ưu tiên.

Cách điều trị xẹp đốt sống do loãng xương

Tuỳ vào vấn đề người bệnh gặp phải, mức độ nghiêm trọng, sức khoẻ tổng thể mà bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả, đảm bảo an toàn cho người bệnh. Dưới đây là một số phương pháp điều trị có thể được chỉ định cho bệnh lý loãng xương xẹp đốt sống:

1. Điều trị nội khoa

Với trường hợp nhẹ, không ảnh hưởng đến thần kinh, bác sĩ thường ưu tiên điều trị nội khoa thông qua:

Tải VPBank

• Thuốc giảm đau
• Đeo nẹp
• Vật lý trị liệu
• Bổ sung thực phẩm chức năng

2. Điều trị ngoại khoa

Trường hợp người bệnh bị đau dữ dội, có chèn ép thần kinh hoặc tổn thương xương nặng, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị ngoại khoa thông qua:

• Phẫu thuật bơm xi măng vùng đốt sống bị ảnh hưởng
• Phẫu thuật nẹp vít cố định xương

Biện pháp phòng ngừa xẹp đốt sống do loãng xương

Để góp phần phòng ngừa xẹp đốt sống do loãng xương mỗi người cần lưu ý:

• Khám sức khỏe định kỳ mỗi 1 – 2 năm/lần. Trường hợp đang điều trị loãng xương, cần tuân thủ kế hoạch điều trị, tái khám theo đúng lịch hẹn.
• Tích cực vận động trong khả năng dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, bác sĩ. Chuyên gia khuyến nghị, người trưởng thành nên vận động tối thiểu khoảng 150 phút/tuần với bài tập cường độ nhẹ hoặc 75 phút/tuần với bài tập cường độ mạnh.
• Hạn chế các loại đồ uống chứa cồn như rượu, bia…
• Không hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động.
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, ưu tiên các thực phẩm giàu canxi và vitamin D.(2) 

Như vậy, xẹp đốt sống do loãng xương có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần người bệnh, nếu không được can thiệp sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì thế, người bệnh cần chủ động chăm sóc sức khoẻ tổng thể, thăm khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường liên quan như đau lưng dữ dội, chiều cao giảm bất thường, bị còng lưng không rõ nguyên nhân…