Kháng thể viêm gan B: Vai trò trong miễn dịch

Kháng thể viêm gan B đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu diệt và loại bỏ mầm bệnh. Vậy, có những loại kháng thể chống viêm gan siêu vi B nào? Làm sao để cơ thể hình thành kháng thể chống lại virus?

Kháng Thể Viêm Gan B

Kháng thể viêm gan B là gì?

Kháng thể viêm gan B (HBV) là một loại protein do hệ miễn dịch tạo ra. Mỗi kháng thể sẽ liên kết với một kháng nguyên viêm gan B cụ thể, sau đó tiêu diệt và loại bỏ mầm bệnh ra khỏi cơ thể. Kháng thể HBV được hình thành chủ yếu qua 2 con đường:

1. Hình thành sau tiêm vắc xin viêm gan B

Vắc xin viêm gan B thuộc loại vắc xin tái tổ hợp, chứa kháng nguyên bề mặt (HBsAg) và được sản xuất bằng công nghệ sinh học. Khi vắc xin được đưa vào cơ thể, kháng nguyên này không thể gây bệnh nhưng sẽ giúp hệ miễn dịch nhận biết tác nhân lạ. Qua đó kích hoạt tế bào B và T sản xuất kháng thể chống lại HBsAg, đồng thời ghi nhớ kháng nguyên. Nhờ vậy, cơ thể sẽ hình thành trí nhớ miễn dịch, sẵn sàng phản ứng nếu tiếp xúc với virus HBV thật. (1)

Tiêm Vắc Xin Để Hành Thành Kháng Thể
Tiêm Vắc Xin Là Một Trong Những Cách Hình Thành Kháng Thể Viêm Gan B Hiệu Quả

2. Hình thành sau khi từng nhiễm HBV và hồi phục

Kháng thể chống lại viêm gan siêu vi B có thể được hình thành ở người từng nhiễm HBV và đã đào thải hết virus ra khỏi cơ thể. Bởi trong quá trình chống lại virus, hệ miễn dịch sẽ tự sản sinh kháng thể và ghi nhớ, giúp cơ thể phản ứng nhanh nếu virus xâm nhập trở lại.

Vai trò của kháng thể trong miễn dịch chống virus viêm gan B

Vai trò của các kháng thể viêm gan B:

Banner Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh
  • Liên kết với kháng nguyên viêm gan B tương ứng, giúp ngăn chặn virus xâm nhập vào tế bào gan
  • Kích hoạt hệ thống bổ thể để tiêu diệt và loại bỏ tác nhân gây bệnh
  • Huy động tế bào miễn dịch như đại thực bào để kích hoạt quá trình thực bào, tiêu diệt virus
  • Hình thành trí nhớ miễn dịch, phản ứng nhanh chóng khi virus tái xâm nhập

Có những loại kháng thể viêm gan B nào?

Những kháng thể virus viêm gan B thường gặp gồm:

Làm Xét Nghiệm Viêm Gan D

1. Anti-HBs

Anti-HBs (Hepatitis B surface antibodies hay HBsAb) là kháng thể đặc hiệu chống lại kháng nguyên bề mặt của HBV (HBsAg). Kết quả xét nghiệm HBsAb dương tính (có phản ứng) cho biết 1 người đã đáp ứng với vắc xin viêm gan B hoặc đã hồi phục sau khi nhiễm HBV cấp tính.

Anti-Hbs Test
Anti-Hbs Có Thể Cho Biết Khả Năng Đáp Ứng Vắc Xin Hoặc Hồi Phục Sau Khi Nhiễm Hbv Cấp Tính

2. Anti-HBc

Anti-HBc (hay HBcAb) là kháng thể viêm gan B do cơ thể tạo ra để chống lại kháng thể lõi của HBV (HBcAg). Kháng thể này gồm 2 loại Anti-HBc IgM xuất hiện vào giai đoạn nhiễm virus cấp tính và Anti-HBc IgG chủ yếu liên quan đến nhiễm virus mạn tính.

Xét nghiệm Anti-HBc giúp đánh giá tình trạng phơi nhiễm HBV. Sự hiện diện của HBcAb trong máu có thể cho biết cơ thể từng hoặc đang nhiễm viêm gan B. Tuy nhiên, kháng thể này không xuất hiện do tiêm phòng HBV.

Anti Hbc Test
Anti-Hbc Hỗ Trợ Đánh Giá Tình Trạng Phơi Nhiễm Virus Viêm Gan B

3. Anti-HBe

Anti-HBe là kháng thể chống lại kháng nguyên e của HBV (HBeAg). Chỉ số này có thể được chỉ định trong quá trình điều trị bệnh nhân viêm gan B mạn có HBeAg (+) sau khi đã chuyển sang HBeAg (-) để phát hiện thời gian đạt chuyển đổi huyết thanh, nhằm xem xét việc ngưng điều trị.

Anti Hbe Test
Xét Nghiệm Anti-Hbe Giúp Đánh Giá Thời Điểm Chuyển Đổi Huyết Thanh Nhằm Xem Xét Việc Ngưng Điều Trị

Khi nào nên làm xét nghiệm kháng thể viêm gan B?

Nên xét nghiệm kháng thể virus viêm gan B trong những trường hợp sau:

  • Người có nguy cơ phơi nhiễm HBV cao như bác sĩ, y tá, nhân viên cứu hộ, người làm việc ở phòng thí nghiệm…
  • Tiếp xúc với máu hoặc vết thương hở của người nhiễm viêm gan B
  • Trước và sau khi tiêm phòng vắc xin viêm gan B
  • Sàng lọc trước khi hiến máu hoặc ghép tạng
  • Đang điều trị viêm gan B

Đọc kết quả xét nghiệm kháng thể viêm gan B như thế nào?

Kết quả xét nghiệm kháng thể viêm gan B được xem xét dựa trên sự kết hợp nhiều chỉ số chứ không chỉ dựa vào một xét nghiệm riêng lẻ. Trong đó, Anti-HBs, Anti-HBc và Anti-HBe là những chỉ số quan trọng.

Anti-HBs: 

  • Anti-HBs âm tính (<10 IU/mL): cơ thể chưa đủ kháng thể bảo vệ khỏi HBV và cần tiêm vắc xin để giảm nguy cơ mắc bệnh
  • Anti-HBs dương tính:
    • > 10 IU/mL là đủ bảo vệ cơ thể lâu dài trên người miễn dịch bình thường. Đặc biệt ngưỡng > 100 IU/ ml: đáp ứng tốt và an toàn ở những người nguy cơ cao (suy giảm miễn dịch: HIV, ghép tạng, ung thư…)

Anti-HBc:

  • Anti-HBc âm tính: cơ thể chưa từng tiếp xúc với HBV và chưa có miễn dịch tự nhiên
  • Anti-HBc dương tính: cơ thể từng nhiễm virus viêm gan B nhưng chưa xác định giai đoạn cấp hay mạn tính. Bác sĩ sẽ kiểm tra thêm chỉ số anti-HBc IgM và anti-HBc IgG để đánh giá chi tiết.

Anti-HBe:

  • Anti-HBe âm tính: Có thể gặp trong các tình huống:
    • Chưa từng nhiễm HBV, lúc này các dấu ấn khác như HBsAg âm, anti‑HBc có thể âm tính.
    • Đang nhiễm HBV giai đoạn virus hoạt động, chỉ số có thể HBeAg dương tính.
    • Đơn giản là chưa xảy ra chuyển đổi HBeAg thành anti‑HBe

Đối với trường hợp Anti-HBe âm tính, chưa thể kết luận miễn dịch; cần xem xét cùng các chỉ số HBeAg, HBsAg và HBV‑DNA để đánh giá tình trạng nhiễm và mức độ hoạt động của virus.

  • Anti-HBe dương tính: thường cho thấy giai đoạn virus có xu hướng giảm nhân lên (thường HBeAg âm), nhưng vẫn có thể còn virus; cần kết hợp HBV‑DNA và chỉ số men gan (ALT/AST) để đánh giá.

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:

Xét nghiệm kháng thể viêm gan B kết hợp cùng những chỉ số liên quan hỗ trợ quá trình chẩn đoán và theo dõi bệnh. Tiêm vắc xin là một trong những phương pháp tối ưu giúp cơ thể hình thành kháng thể, chống lại sự xâm nhập của virus viêm gan B.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/khang-the-viem-gan-b/