Phẫu thuật robot cắt u thận là phương pháp ít xâm lấn, giúp bác sĩ loại bỏ khối u với độ chính xác cao và bảo tồn phần thận lành khi có thể. So với mổ mở, phương pháp này thường giúp giảm mất máu, giảm đau và rút ngắn thời gian nằm viện. Tuy nhiên, không phải người bệnh có u thận nào cũng cần mổ, hoặc phù hợp với phẫu thuật robot. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ chỉ định, quy trình, lợi ích và hạn chế của phương pháp này.

Phẫu thuật robot cắt u thận là gì?

Phẫu thuật robot cắt u thận là phẫu thuật nội soi có robot hỗ trợ để loại bỏ khối u ở thận. Thay vì đứng tại bàn mổ và trực tiếp cầm dụng cụ, bác sĩ ngồi tại bàn điều khiển (console) và điều khiển các cánh tay robot thông qua 3–5 lỗ nhỏ trên thành bụng người bệnh.

U thận có thể lành tính hoặc ác tính (ung thư biểu mô tế bào thận). Tùy kích thước, vị trí, đặc điểm khối u và chức năng thận, bác sĩ lựa chọn:

• Cắt thận bán phần: Loại bỏ khối u cùng một viền mô thận lành xung quanh, giữ lại phần thận còn lại. Theo hướng dẫn của Hội Tiết niệu châu Âu (EAU), đây là phương pháp được ưu tiên cho khối u khu trú kích thước đến 7 cm khi khả thi về kỹ thuật, nhằm bảo tồn chức năng thận lâu dài.

  

• Cắt thận toàn bộ (cắt thận triệt căn): Loại bỏ toàn bộ thận cùng lớp mỡ quanh thận, có thể kèm tuyến thượng thận, khi khối u lớn, xâm lấn hoặc ở vị trí không thể cắt bán phần an toàn. Phẫu thuật này không cắt toàn bộ niệu quản (khác với phẫu thuật cắt thận – niệu quản trong ung thư đường tiết niệu trên).

Những trường hợp nào có thể được chỉ định phẫu thuật robot cắt u thận?

Không phải mọi khối u thận đều cần phẫu thuật ngay. Theo EAU, khoảng 20% khối u thận nhỏ (dưới 4 cm) là lành tính. Với khối u nhỏ, chưa gây triệu chứng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh nền, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi định kỳ bằng chẩn đoán hình ảnh, sinh thiết khối u hoặc các phương pháp đốt u qua da. Khi khối u có đặc điểm nghi ngờ ung thư thận trên hình ảnh, tăng kích thước nhanh hoặc gây triệu chứng, người bệnh thường cần phẫu thuật.

Phẫu thuật cắt u thận bằng robot có thể được chỉ định trong các trường hợp:

• Khối u thận khu trú, cần cắt thận bán phần, kể cả khối u nằm sâu, sát rốn thận hoặc ở vị trí phức tạp – nơi robot giúp thao tác khâu nhu mô thận thuận lợi hơn.

• Người có một thận duy nhất, khối u hai bên thận hoặc chức năng thận suy giảm, cần bảo tồn tối đa nhu mô thận lành.

• Khối u lớn hơn cần cắt thận toàn bộ nhưng chưa xâm lấn rộng ra cơ quan lân cận hay tĩnh mạch lớn.

Bác sĩ đánh giá người bệnh có phù hợp với phẫu thuật robot hay không dựa trên kết quả chẩn đoán hình ảnh, đặc điểm khối u, chức năng thận và bệnh lý đi kèm. Sau phẫu thuật, bệnh phẩm được gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định chính xác bản chất khối u, từ đó quyết định kế hoạch theo dõi hoặc điều trị tiếp theo.

Phẫu thuật robot cắt u thận chống chỉ định với người không chịu được gây mê toàn thân, bệnh tim phổi nặng không chịu được bơm hơi ổ bụng, huyết động không ổn định, rối loạn đông máu chưa được kiểm soát.

Người bệnh cần chuẩn bị gì trước khi mổ robot cắt u thận?

Trước phẫu thuật, người bệnh được thăm khám và đánh giá toàn diện. Bác sĩ khai thác bệnh sử, bệnh lý nền, tiền sử phẫu thuật, thuốc đang sử dụng, đồng thời tư vấn đầy đủ về lợi ích, rủi ro và khả năng thay đổi phương án trong mổ (chẳng hạn chuyển từ cắt thận bán phần sang cắt thận toàn bộ, hoặc chuyển mổ mở) nếu cần. Người bệnh được giải đáp thắc mắc và hoàn tất thủ tục đồng ý phẫu thuật.

Người bệnh nên mang theo hồ sơ khám bệnh, phim chụp cũ và thông báo đầy đủ các thuốc đang dùng, đặc biệt là thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu và thuốc điều trị bệnh mạn tính. Bác sĩ sẽ hướng dẫn tiếp tục, tạm ngưng hoặc điều chỉnh thuốc khi cần.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm máu, đánh giá chức năng thận (độ lọc cầu thận).

• Xét nghiệm nước tiểu.

  

  3ộ điều khiển nhiệt độ PID REX-C100, với cặp nhiệt

  Giới thiệu về sản phẩm này Độ chính xác đo: + / - 0,5% FS Dung sai bù đầu lạnh: + /- 2 độ C (có thể được sửa đổi bằng phần mếm trong 0 ~ 50 độ C) Độ phân giải: 14 bit Chu ky lấy mẫu: 0,5 giây Quyền lực: AC 100-240V 50 / 60HZ Giá trị quá trình (PV), Giá trị cài đặt (SV) <iểm soát PIN (bao gồm ON / OFF, PID loại bước và PID liêr tỤc) Điều khiển tự điều chỉnh Đầu ra rơ le: công suất tiếp xúc 250V AC 3A (tải điện

• Siêu âm hệ tiết niệu.

• Chụp CT hoặc MRI bụng có thuốc cản quang để đánh giá khối u và mạch máu thận; chụp CT ngực để kiểm tra di căn.

• Xạ hình thận đánh giá chức năng từng bên thận trong một số trường hợp.

• Sinh thiết khối u thận khi kết quả có thể làm thay đổi quyết định điều trị.

Trước mổ, người bệnh được khám tiền mê, làm điện tâm đồ, X-quang ngực, xét nghiệm đông máu và các xét nghiệm cần thiết khác, đồng thời được hướng dẫn nhịn ăn uống và vệ sinh cá nhân.

Quy trình phẫu thuật robot cắt u thận diễn ra như thế nào?

Phẫu thuật được thực hiện dưới gây mê toàn thân, với sự phối hợp của phẫu thuật viên chính, bác sĩ phụ mổ, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng dụng cụ và kỹ thuật viên robot.

Người bệnh được kiểm tra lại thông tin, sinh hiệu và tình trạng sức khỏe trước khi chuyển vào phòng mổ.

1. Các bước phẫu thuật robot cắt u thận

Bước 1 – Gây mê toàn thân: Người bệnh ngủ trong suốt ca mổ; bác sĩ gây mê theo dõi liên tục huyết áp, nhịp tim, nồng độ oxy máu.

Bước 2 – Tạo đường vào: Ê-kíp sát khuẩn, tạo các đường rạch nhỏ trên thành bụng và đặt trocar để đưa camera, dụng cụ vào ổ bụng hoặc khoang sau phúc mạc.

Bước 3 – Kết nối robot: Các cánh tay robot được kết nối với trocar; phẫu thuật viên điều khiển dụng cụ từ console.

Bước 4 – Loại bỏ khối u: Bác sĩ xác định vị trí, ranh giới khối u và liên quan với mạch máu. Khi cắt thận bán phần, phẫu thuật viên kẹp tạm thời mạch máu thận (thường trong thời gian ngắn) hoặc kiểm soát chọn lọc nhánh mạch nuôi u, cắt khối u kèm viền mô lành, khâu phục hồi nhu mô thận và cầm máu. Khi cắt thận toàn bộ, bác sĩ kiểm soát cuống mạch thận rồi lấy toàn bộ thận cùng lớp mỡ quanh thận.

Bước 5 – Lấy bệnh phẩm: Khối u hoặc thận được cho vào túi chuyên dụng và lấy ra qua một đường rạch nhỏ, sau đó gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Bước 6 – Đóng vết mổ: Kiểm tra cầm máu, đặt ống dẫn lưu khi cần và đóng các vết mổ. Ống thông tiểu được đặt để theo dõi lượng nước tiểu và thường được rút trong vài ngày đầu sau mổ.

2. Sau phẫu thuật

Người bệnh được theo dõi tại phòng hồi tỉnh, sau đó chuyển về khoa điều trị. Người bệnh được hướng dẫn vận động sớm, tập đi lại và tập thở để hỗ trợ hồi phục, xuất viện khi ổn định và tái khám theo lịch hẹn.

Phẫu thuật robot cắt u thận có những ưu điểm và hạn chế gì?

1. Lợi thế của phẫu thuật robot

“So với mổ mở hay nội soi thông thường, robot Da Vinci Xi cho hình ảnh 3D phóng đại và dụng cụ có khớp cổ tay linh hoạt, giúp chúng tôi bóc tách khối u và khâu lại nhu mô thận chính xác hơn, nhất là với khối u nằm sâu hoặc sát mạch máu lớn. Điều này hỗ trợ bảo tồn phần thận lành, đồng thời giúp người bệnh ít đau và hồi phục sớm hơn”, ThS.BS.CKI Nguyễn Tân Cương cho biết.

Các phân tích gộp cho thấy so với nội soi thông thường, cắt thận bán phần bằng robot có thời gian thiếu máu thận ngắn hơn, tỷ lệ chuyển mổ mở hoặc chuyển cắt thận toàn bộ thấp hơn. So với mổ mở, phương pháp này giúp giảm mất máu, giảm biến chứng chung và rút ngắn thời gian nằm viện.

2. Hạn chế của phẫu thuật robot

Hệ thống robot đòi hỏi đầu tư lớn, cơ sở vật chất đồng bộ và đội ngũ được đào tạo chuyên sâu, vì vậy khả năng triển khai chưa đồng đều giữa các cơ sở y tế. Một ca phẫu thuật robot an toàn không chỉ cần phẫu thuật viên thành thạo mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp phụ mổ, gây mê hồi sức, điều dưỡng và các chuyên khoa liên quan từ đánh giá trước mổ, phẫu thuật đến chăm sóc sau mổ.

Ngoài ra, chi phí đầu tư, bảo trì hệ thống và dụng cụ dùng một lần khiến chi phí phẫu thuật robot thường cao hơn phẫu thuật nội soi thông thường.

Phẫu thuật robot cắt u thận có nguy hiểm không?

Phẫu thuật cắt u thận, dù thực hiện bằng robot, nội soi hay mổ mở, đều có thể có rủi ro. Mức độ rủi ro phụ thuộc chủ yếu vào sức khỏe người bệnh, độ phức tạp của khối u và kinh nghiệm của ê-kíp phẫu thuật.

Một số biến chứng có thể gặp gồm chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương cấu trúc lân cận, rò nước tiểu (sau cắt thận bán phần), chảy máu muộn do giả phình mạch thận, suy giảm chức năng thận, biến chứng gây mê, hoặc chuyển sang mổ mở. Các rủi ro này được bác sĩ tư vấn chi tiết trước khi người bệnh đồng ý phẫu thuật.

Mua Hàng với Shopee

So với mổ mở, phẫu thuật robot chỉ cần các đường rạch nhỏ. Hình ảnh phóng đại và dụng cụ linh hoạt giúp phẫu thuật viên bóc tách tinh tế trong không gian hẹp, hạn chế tổn thương mô lành, giảm mất máu và bảo tồn tối đa nhu mô thận lành khi có thể.

Sau phẫu thuật robot cắt u thận bao lâu thì hồi phục?

Thời gian hồi phục khác nhau ở mỗi người, phụ thuộc vào độ phức tạp của ca mổ, thể trạng và sự hợp tác của người bệnh. Thông thường, người bệnh có thể ngồi dậy, vận động nhẹ tại giường trong ngày phẫu thuật hoặc sáng hôm sau, tập đi sau khoảng 12 – 24 giờ và xuất viện sau 2 – 3 ngày khi ổn định.

Sau xuất viện, người bệnh cần tái khám đúng hẹn, tránh mang vác nặng và vận động mạnh trong vài tuần đầu, chăm sóc vết mổ, uống đủ nước và đi khám ngay khi tiểu máu, sốt hoặc đau tăng. Người bệnh ung thư thận cần được theo dõi định kỳ bằng chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chức năng thận theo lịch của bác sĩ.

Chi phí phẫu thuật robot cắt u thận phụ thuộc những yếu tố nào?

Chi phí phẫu thuật robot phụ thuộc vào vật tư tiêu hao, mức độ phức tạp của ca mổ, thuốc sử dụng, thời gian nằm viện và chi phí cận lâm sàng trước mổ.

Tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, chi phí phẫu thuật robot Da Vinci Xi thế hệ mới hiện từ 85 triệu đồng; người bệnh có thẻ BHYT được hưởng chi trả theo danh mục và quy định hiện hành.

Để biết chính xác chi phí phẫu thuật cắt u thận bằng robot, người bệnh nên thăm khám trực tiếp tại Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được đánh giá và tư vấn chi tiết.

Cần lưu ý gì khi lựa chọn nơi phẫu thuật robot cắt u thận?

Để điều trị đạt hiệu quả tốt nhất có thể, người bệnh nên cân nhắc các yếu tố khi chọn cơ sở phẫu thuật robot cắt u thận:

• Cơ sở y tế có năng lực điều trị chuyên sâu về tiết niệu và ung thư tiết niệu.

• Phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, được hãng robot chứng nhận đủ năng lực phẫu thuật robot độc lập.

• Cơ sở vật chất đồng bộ: hệ thống robot, trang thiết bị và phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại.

• Phối hợp đa chuyên khoa từ chẩn đoán, điều trị đến chăm sóc sau mổ.

• Bác sĩ tư vấn rõ ràng, trung thực về lợi ích và rủi ro, xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa.

• Quy trình, thủ tục nhanh chóng, minh bạch chi phí.

Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM triển khai 4 ê-kíp phẫu thuật robot độc lập, phẫu thuật viên chính là Giám đốc Trung tâm, Trưởng khoa, Trưởng đơn vị giàu kinh nghiệm. Trong đó, TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên được hãng Intuitive Surgical (Mỹ) cấp quyền đào tạo, chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật robot Da Vinci Xi cho các bệnh viện trong khu vực ASEAN. Đến nay, Khoa Tiết niệu đã thực hiện hơn 300 ca phẫu thuật robot Da Vinci Xi, phần lớn là các bệnh lý tiết niệu và ung thư phức tạp, cho người bệnh trong nước và quốc tế.

Người bệnh có thể đăng ký khám và điều trị u thận tại Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM tại cơ sở phường Tân Sơn Hòa (quận Tân Bình cũ) hoặc phường Tân Hưng (quận 7 cũ) theo thông tin dưới đây.

So với mổ mở hay nội soi thông thường, phẫu thuật robot cắt u thận mang lại nhiều lợi ích: giảm đau sau mổ, hạn chế tổn thương mô, tăng khả năng bảo tồn chức năng thận lành và rút ngắn thời gian hồi phục. Để biết có phù hợp với phẫu thuật robot hay không, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám, đánh giá đặc điểm khối u, chức năng thận, tình trạng sức khỏe và các bệnh lý đi kèm.