Xét nghiệm máu đóng vai trò quan trọng, hỗ trợ phát hiện và theo dõi sốt xuất huyết, đặc biệt khi các triệu chứng ban đầu của người bệnh thường dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về ý nghĩa và cách đọc kết quả các chỉ số sốt xuất huyết, đồng thời biết đâu là dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn tiến nặng.

Chỉ số sốt xuất huyết là gì?

Chỉ số sốt xuất huyết là cách gọi chung cho các thông số được sử dụng trong quá trình hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi diễn tiến bệnh sốt xuất huyết. Các chỉ số này có thể phản ánh tình trạng nhiễm virus, đáp ứng miễn dịch, thay đổi tế bào máu, cô đặc máu, rối loạn đông máu hoặc mức độ bệnh ảnh hưởng đến chức năng các cơ quan trong cơ thể. Theo dõi các chỉ số theo từng ngày bệnh giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác và tiên lượng sớm nguy cơ biến chứng nặng.

 Ý nghĩa và cách đọc kết quả các chỉ số xét nghiệm sốt xuất huyết

Người bệnh có thể được chỉ định thực hiện xét nghiệm máu để định lượng một số chỉ số sau. Lưu ý: không nên đọc 1 chỉ số riêng lẻ để kết luận bệnh nặng hay nhẹ. Bác sĩ sẽ diễn giải kết quả chẩn đoán theo ngày bệnh, triệu chứng, diễn tiến lâm sàng… để người bệnh hiểu rõ tình trạng bệnh.

1. Chỉ số xét nghiệm huyết thanh

Nhóm xét nghiệm huyết thanh chủ yếu giúp phát hiện virus Dengue hoặc đáp ứng miễn dịch của cơ thể với virus. Các chỉ số thường được nhắc đến là NS1, IgM và IgG.

• NS1: là kháng nguyên của virus Dengue, có thể được phát hiện trong giai đoạn đầu của bệnh. Người bệnh có kết quả xét nghiệm NS1 dương tính có thể được xác định nhiễm virus. Ngược lại, NS1 âm tính cũng không hoàn toàn loại trừ sốt xuất huyết, đặc biệt nếu xét nghiệm được thực hiện ở thời điểm không phù hợp.
• IgM: là kháng thể xuất hiện sau khi cơ thể bắt đầu đáp ứng với virus, thường có giá trị từ khoảng ngày thứ 3 – 5 của bệnh. IgM dương tính có thể gợi ý nhiễm virus Dengue gần đây.
• IgG: là kháng thể có thể tồn tại trong thời gian dài sau nhiễm virus Dengue. Vì vậy, IgG dương tính đơn độc không đủ để khẳng định người bệnh đang mắc sốt xuất huyết cấp, bởi có thể do lần nhiễm trước đó.

2. Chỉ số huyết học

Công thức máu là nhóm xét nghiệm được sử dụng thường xuyên để theo dõi diễn biến bệnh, đặc biệt là sự thay đổi của bạch cầu, tiểu cầu và Hematocrit (Hct). Những chỉ số này có thể thay đổi theo từng ngày bệnh nên bác sĩ thường quan tâm đến xu hướng tăng hoặc giảm qua các lần xét nghiệm.

Tải VPBank

• Bạch cầu: người sốt xuất huyết có số lượng bạch cầu giảm (có thể < 5.000 tế bào/mm³). Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể do các bệnh nhiễm virus khác.
• Tiểu cầu: tiểu cầu có thể giảm (< 150.000 tế bào/mm³) khi bệnh tiến triển và được theo dõi sát trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, tiểu cầu thấp trong sốt xuất huyết không đồng nghĩa với bệnh diễn tiến nặng.
• HCT: phản ánh tỷ lệ thể tích hồng cầu trong máu. Hct tăng ≥ 20% so với giá trị ban đầu, tiến triển qua các lần xét nghiệm cách nhau khoảng 6 giờ có thể là dấu hiệu gợi ý máu cô đặc do thoát huyết tương. (1)

3. Chỉ số sinh hóa hỗ trợ

Các xét nghiệm sinh hóa không trực tiếp xác định sốt xuất huyết mà chủ yếu giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh đến các cơ quan, đặc biệt là gan và thận. Bác sĩ có thể chỉ định những xét nghiệm này khi cần theo dõi người bệnh có biểu hiện bất thường hoặc có nguy cơ diễn tiến nặng.

• Men gan (AST, ALT): trong sốt xuất huyết, AST và ALT có thể tăng, trong đó AST thường tăng rõ hơn.
• Ure/creatinin: giúp đánh giá chức năng thận và tình trạng tưới máu thận. Ure hoặc creatinin tăng có thể liên quan đến mất nước, giảm tưới máu thận hoặc tổn thương thận.

4. Chỉ số đông máu

Sốt xuất huyết có thể ảnh hưởng đến khả năng đông máu, nhất là với trường hợp diễn tiến nặng. Vì vậy, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm đông máu để đánh giá nguy cơ hoặc mức độ rối loạn đông máu.

• Chỉ số D-dimer: D-dimer là sản phẩm của quá trình hình thành và phân giải cục máu đông. Chỉ số này có thể tăng trong sốt xuất huyết nhưng không đặc hiệu cho bệnh.
• Fibrinogen: là protein quan trọng tham gia quá trình đông máu. Nếu có rối loạn đông máu, fibrinogen có thể giảm, đặc biệt trong trường hợp nặng.

5. Các thông số sinh hóa khác

Tùy tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm thêm các thông số khác như albumin, CRP, ferritin, đường huyết, điện giải đồ, LDH, CK…, nhằm đánh giá tình trạng viêm, mất nước, rối loạn điện giải hoặc mức độ ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể.

Trong đó, albumin có thể được theo dõi khi nghi ngờ thoát huyết tương; điện giải đồ giúp phát hiện rối loạn natri, kali; còn đường huyết, LDH hoặc CK có thể được chỉ định trong những trường hợp cần đánh giá thêm tình trạng chuyển hóa hoặc tổn thương cơ quan.

Kiểm tra tình trạng sốt xuất huyết như thế nào?

Sốt xuất huyết thường khởi phát bằng sốt cao đột ngột, kèm đau đầu, đau mỏi cơ khớp, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn. Một số trường hợp có thể xuất hiện phát ban, chấm xuất huyết, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi. Khi bệnh diễn tiến, cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, chảy máu hoặc mệt nhiều.

Để chẩn đoán xét nghiệm sốt xuất huyết, bác sĩ cần dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp với xét nghiệm các chỉ số sốt xuất huyết phù hợp với thời điểm người bệnh bắt đầu có triệu chứng.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá và theo dõi phù hợp. Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ khám chữa bệnh uy tín, quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp với hệ thống máy móc chẩn đoán hình ảnh hiện đại, Trung tâm Xét nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 15189:2022. Khách hàng được thăm khám, chỉ định xét nghiệm cần thiết và theo dõi các chỉ số quan trọng như tiểu cầu, Hct, men gan… nhằm đánh giá diễn tiến bệnh. Khám và theo dõi đúng thời điểm giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó có hướng xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

Ngoài ra, để tăng cường bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình trước nguy cơ mắc bệnh, mỗi người nên chủ động tìm hiểu và tiêm chủng theo khuyến cáo của bác sĩ. Kết hợp tiêm vắc xin đúng chỉ định với các biện pháp phòng muỗi đốt sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế gánh nặng.

Trên đây là thông tin về các chỉ số sốt xuất huyết quan trọng như chỉ số xét nghiệm huyết thanh, huyết học, đông máu…, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, theo dõi diễn tiến và đánh giá nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải dựa trên thời gian làm xét nghiệm, triệu chứng lâm sàng…, người bệnh không nên tự đánh giá mức độ bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người bệnh nên đi khám sớm để được xét nghiệm và theo dõi đúng cách.