Sốt xuất huyết (Dengue Fever) là bệnh truyền nhiễm cấp tính có nguy cơ cao gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và can thiệp y tế kịp thời. Hiện nay, các xét nghiệm Dengue là nhóm xét nghiệm quan trọng hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác sự hiện diện của virus gây sốt xuất huyết trong cơ thể. Việc nhận diện triệu chứng điển hình và thăm khám kịp thời giúp người bệnh được điều trị hiệu quả, hồi phục an toàn.

Xét Nghiệm Dengue

Xét nghiệm Dengue là gì?

Xét nghiệm Dengue là kỹ thuật sử dụng mẫu máu để tìm kiếm sự hiện diện của virus Dengue hoặc các kháng thể do hệ miễn dịch tạo ra để chống lại virus này. Tùy thời điểm thực hiện xét nghiệm, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phát hiện kháng nguyên NS1, xét nghiệm kháng thể IgM, IgG hoặc các kỹ thuật sinh học phân tử nhằm xác định sự hiện diện của virus. Mỗi phương pháp có giá trị riêng trong từng giai đoạn bệnh, được kết hợp với thăm khám lâm sàng, tổng phân tích tế bào máu để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh.

Khi nào cần xét nghiệm Dengue virus?

Thời điểm xét nghiệm Dengue virus cần dựa trên thăm khám và chỉ định của bác sĩ. Các trường hợp người bệnh có thể được chỉ định thực hiện xét nghiệm bao gồm:

  • Sinh sống hoặc di chuyển qua vùng lưu hành dịch sốt xuất huyết;
  • Xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đau sau hốc mắt, đau cơ, buồn nôn, phát ban…;
  • Theo dõi và đánh giá phác đồ điều trị.

Các loại xét nghiệm virus Dengue

Để đánh giá tình trạng bệnh và theo dõi hiệu quả điều trị, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các xét nghiệm sốt xuất huyết sau: (1)

Banner Khám Sức Khỏe Tổng Quát Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh

1. Xét nghiệm kháng nguyên Dengue NS1

Xét nghiệm kháng nguyên Dengue NS1 là phương pháp phát hiện một loại protein đặc hiệu do virus tiết ra trong giai đoạn đầu của bệnh. Xét nghiệm thường được chỉ định trong khoảng từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 5 kể từ khi bắt đầu sốt.

Kết quả NS1 dương tính cho thấy khả năng cao người thực hiện xét nghiệm đang mắc sốt xuất huyết. Tuy nhiên, kết quả âm tính không hoàn toàn loại trừ bệnh, đặc biệt khi xét nghiệm được thực hiện muộn hoặc tải lượng virus trong máu thấp.

2. Xét nghiệm kháng thể IgM

Xét nghiệm Dengue IgM được sử dụng để phát hiện kháng thể IgM do hệ miễn dịch tạo ra để chống lại virus Dengue. Loại kháng thể này thường xuất hiện từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 5 sau khi khởi phát triệu chứng. Do đó, kết quả IgM dương tính có thể gợi ý tình trạng nhiễm virus Dengue giai đoạn cấp.

Công Dụng Xét Nghiệm Igm
Xét Nghiệm Igm Giúp Phát Hiện Kháng Thể Igm Do Hệ Miễn Dịch Tạo Ra Để Chống Lại Virus Dengue

3. Xét nghiệm kháng thể IgG

Xét nghiệm IgG giúp phát hiện kháng thể IgG được cơ thể tạo ra sau khi nhiễm virus Dengue. Khác với IgM, kháng thể IgG xuất hiện muộn hơn, thường từ ngày thứ 10 đến ngày thứ 14 trong lần nhiễm đầu tiên, có thể tồn tại trong máu nhiều năm. Vì vậy, xét nghiệm này chủ yếu được sử dụng để đánh giá tiền sử nhiễm Dengue hoặc xác định tình trạng nhiễm thứ phát.

4. Xét nghiệm RT-PCR

Xét nghiệm RT-PCR giúp phát hiện trực tiếp vật liệu di truyền (RNA) của virus Dengue trong máu người bệnh. Đây là phương pháp có độ nhạy và độ đặc hiệu rất cao, thường được chỉ định trong vòng 5 ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng sốt.

5. Xét nghiệm công thức máu (khi có chỉ định từ bác sĩ)

Trên thực tế, xét nghiệm công thức máu không giúp xác định trực tiếp virus Dengue, nhưng đóng vai trò thiết yếu trong theo dõi mức độ nặng của bệnh. Thông qua các chỉ số huyết học, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ xuất huyết, tình trạng cô đặc máu và diễn tiến của bệnh.

Một trong những chỉ số cần đặc biệt theo dõi là số lượng tiểu cầu (PLT). Khi mắc sốt xuất huyết, số lượng tiểu cầu có xu hướng giảm, làm tăng nguy cơ chảy máu. Bên cạnh đó, chỉ số hematocrit (HCT) tăng cao gợi ý hiện tượng thoát huyết tương, dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết nặng.

Xét Nghiệm Công Thức Máu Theo Yêu Cầu
Xét Nghiệm Công Thức Máu Giúp Theo Dõi Mức Độ Nặng Của Bệnh Sốt Xuất Huyết

Quy trình thực hiện xét nghiệm

Xét nghiệm Dengue được thực hiện qua quy trình sau:

  • Tư vấn và chỉ định: Bác sĩ khai thác triệu chứng, số ngày sốt, tiền sử dịch tễ và khám lâm sàng để chỉ định xét nghiệm phù hợp với giai đoạn bệnh;
  • Lấy mẫu máu xét nghiệm: Nhân viên y tế tiến hành sát khuẩn vùng lấy máu và thu mẫu máu tĩnh mạch hoặc máu đầu ngón tay (đối với một số trường hợp thực hiện test nhanh);
  • Phân tích mẫu bệnh phẩm: Mẫu máu được chuyển đến phòng Lab để thực hiện các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ;
  • Trả kết quả và đọc kết quả: Tùy từng loại xét nghiệm, thời gian trả kết quả có thể có sau vài giờ. Sau khi có kết quả, bác sĩ giải thích ý nghĩa của chỉ số, đánh giá tình trạng bệnh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Lưu ý cần biết khi xét nghiệm virus Dengue

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác, người bệnh cần nắm rõ một số lưu ý trước, trong và sau khi thực hiện xét nghiệm:

  • Không cần nhịn ăn trước khi lấy máu: Xét nghiệm Dengue kiểm tra sự hiện diện của virus, kháng nguyên hoặc kháng thể trong máu nên không bị ảnh hưởng bởi thức ăn;
  • Khai báo chính xác số ngày sốt: Người bệnh cần khai báo thời điểm khởi phát sốt để bác sĩ xác định giai đoạn mắc bệnh, từ đó chỉ định loại xét nghiệm phù hợp;
  • Có thẻ xét nghiệm lại nhiều lần: Do sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh từng ngày. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu lặp lại để theo dõi tiểu cầu, hematocrit, giúp đánh giá tình trạng bệnh;
  • Thông báo các loại thuốc đang sử dụng: Người bệnh cần cung cấp các loại thuốc đang sử dụng. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là Aspirin và Ibuprofen, do hai loại thuốc này tiềm ẩn nguy cơ gây xuất huyết nghiêm trọng;
  • Kết quả dương tính giả: Kết quả xét nghiệm có thể bị sai lệch nếu làm xét nghiệm sai thời điểm hoặc do phản ứng chéo với các loài virus cùng họ (virus Zika, virus viêm não Nhật Bản). Vì vậy, bác sĩ luôn kết hợp kết quả xét nghiệm với biểu hiện lâm sàng và các kỹ thuật phân tích khác để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Tìm hiểu thêm: Hiểu thêm về phản ứng miễn dịch cơ thể với virus Dengue

Hướng dẫn đọc kết quả sau xét nghiệm

ThS.BSNT Nguyễn Thị Thúy Hậu, Khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, việc đọc kết quả xét nghiệm Dengue đòi hỏi chuyên môn y khoa vì các chỉ số có thể thay đổi theo từng giai đoạn của bệnh. Do đó, người bệnh không nên tự diễn giải kết quả mà cần được bác sĩ đánh giá toàn diện.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người bệnh được bác sĩ giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám, đánh giá triệu chứng lâm sàng kết hợp với các kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu, thực hiện bằng trang thiết bị hiện đại, giúp đảm bảo kết quả đáng tin cậy. Quy trình chẩn đoán toàn diện giúp phát hiện sớm dấu hiệu cảnh báo, đánh giá nguy cơ biến chứng, xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp người bệnh hồi phục an toàn.

Một số câu hỏi liên quan

1. Xét nghiệm Dengue bao lâu có kết quả?

Xét nghiệm virus Dengue thường có kết quả trong vài giờ tùy thuộc vào kỹ thuật sử dụng. Với các phương pháp test nhanh, thời gian trả kết quả dao động từ 15-30 phút, nhưng các kỹ thuật chuyên sâu như ELISA, RT-PCR, kết quả có thể được trả trong vài giờ hoặc trong ngày. Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thời gian trả kết quả còn phụ thuộc vào thiết bị thực hiện và quy trình vận hành của cơ sở y tế.

Thời Gian Nhận Kết Quả Xét Nghiệm Dengue
Thời Gian Nhận Kết Quả Xét Nghiệm Phụ Thuộc Vào Nhiều Yếu Tố

2. Xét nghiệm Dengue có cần nhịn ăn không?

Xét nghiệm sốt xuất huyết không yêu cầu người bệnh phải nhịn ăn trước khi lấy máu do các chỉ số NS1, IgM, IgG hoặc vật liệu di truyền của virus không bị ảnh hưởng bởi việc ăn uống thông thường. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên tuân thủ hướng dẫn cụ thể của cơ sở y tế nếu cần thực hiện đồng thời các xét nghiệm khác có yêu cầu riêng.

3. Chi phí thực hiện là bao nhiêu?

Chi phí xét nghiệm sốt xuất huyết phụ thuộc vào loại xét nghiệm được chỉ định, công nghệ sử dụng và chính sách của từng cơ sở y tế. Trong đó, các xét nghiệm như NS1, IgM, IgG thường có mức chi phí thấp hơn so với các kỹ thuật chuyên sâu như RT-PCR.

Các xét nghiệm Dengue đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán sớm, theo dõi diễn tiến và phát hiện nguy cơ biến chứng của bệnh sốt xuất huyết. Người bệnh cần thăm khám sớm khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh nhằm được bác sĩ chỉ định đúng loại xét nghiệm, xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/xet-nghiem-dengue/

Bài viết gợi ý