Áp xe tuyến giáp là tình trạng nhiễm trùng cấp tính hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Bệnh có thể tiến triển nhanh, tạo thành khối mủ gây nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời. Việc nhận biết các dấu hiệu sớm là vô cùng quan trọng. Vậy áp xe tuyến giáp có những vấn đề gì?

Áp Xe Tuyến Giáp Và Giải Pháp Xử Trí Khoa Học

Áp xe tuyến giáp có nghĩa là gì?

Áp xe tuyến giáp có nghĩa là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở tuyến giáp, dẫn đến hình thành ổ mủ (áp xe) bên trong tuyến. Đây là bệnh hiếm gặp nhưng nghiêm trọng do vi khuẩn xâm nhập vào tuyến giáp, gây viêm và sưng đau. Nếu không được điều trị kịp thời, áp xe có thể phát triển lớn, gây chèn ép lên các cơ quan lân cận như khí quản, thực quản hoặc thậm chí vỡ ra, dẫn đến nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng. (1)

Lý do gây ra tình trạng áp xe tuyến giáp

Lý do gây ra tình trạng áp xe tuyến giáp là do vi khuẩn xâm nhập vào tuyến giáp. Dù tuyến giáp có hệ miễn dịch tốt và lưu lượng máu dồi dào để chống lại vi khuẩn, áp xe vẫn có thể xảy ra khi có các yếu tố thuận lợi. Các tình trạng sau đây có thể dẫn đến áp xe bao gồm:

  • Lây lan từ các ổ nhiễm trùng lân cận (phổ biến nhất): Vi khuẩn từ họng, amidan hoặc vùng miệng có thể di chuyển trực tiếp đến tuyến giáp và gây nhiễm trùng.
  • Lây lan qua đường máu: Vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng ở xa trong cơ thể có thể đi vào máu và đến “định cư” tại tuyến giáp, gây ra áp xe.
  • Tuyến giáp có sẵn tổn thương: Người có các bệnh tuyến giáp từ trước như nang giáp, bướu cổ (goiter) hoặc bị viêm tuyến giáp bán cấp sẽ có nguy cơ cao hơn vì các tổn thương này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
  • Hệ miễn dịch suy yếu: Có hệ miễn dịch kém (ví dụ: người bị tiểu đường không kiểm soát, HIV/AIDS, hoặc người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch) sẽ khó chống lại vi khuẩn hơn.
  • Dị tật bẩm sinh: Trong một số trường hợp rất hiếm, các dị tật bẩm sinh như lỗ dò xoang lê (piriform sinus fistula) có thể tạo ra con đường trực tiếp cho vi khuẩn xâm nhập.

Triệu chứng báo hiệu bị áp xe tuyến giáp

Các triệu chứng báo hiệu áp xe tuyến giáp gồm:

  • Đau cổ dữ dội: Cơn đau khu trú ở phía trước cổ, ngay tại vị trí tuyến giáp. Cơn đau có thể lan lên hàm hoặc tai và tăng lên khi nuốt.
  • Sưng và nóng đỏ vùng cổ: Vùng da trên tuyến giáp sẽ bị sưng to, có thể thấy nóng và đỏ. Khi chạm vào cảm thấy đau.
  • Sốt cao và ớn lạnh: Dấu hiệu tình trạng nhiễm trùng đang diễn ra trong cơ thể.
  • Khó nuốt: Áp xe có thể chèn ép vào thực quản, gây cảm giác vướng hoặc đau khi nuốt.
  • Khó thở: Nếu áp xe lớn, nó có thể chèn ép khí quản, gây khó khăn khi thở và cần được cấp cứu ngay lập tức.
  • Khàn tiếng: Dù hiếm gặp, nhưng áp xe có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh thanh quản, gây thay đổi giọng nói.
Triệu Chứng Phổ Biến Của Áp Xe Tuyến Giáp
Triệu Chứng Phổ Biến Của Áp Xe Là Đau Khu Trú Ở Phía Trước Cổ, Ngay Tại Vị Trí Tuyến Giáp, Cơn Đau Có Thể Lan Lên Hàm Hoặc Tai Và Tăng Lên Khi Nuốt

Áp xe tuyến giáp có nguy hiểm không?

Áp xe tuyến giáp rất nguy hiểm và cần được xử trí ngay. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Khi bị áp xe, người bệnh có thể đối diện với các nguy cơ sau:

  • Nhiễm trùng huyết (nguy hiểm nhất): Ổ áp xe có thể vỡ ra và vi khuẩn sẽ xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng toàn thân, có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn và tử vong.
  • Chèn ép cơ quan lân cận: Áp xe phát triển lớn có thể chèn ép vào khí quản, gây khó thở nghiêm trọng và suy hô hấp cấp tính. Nó cũng có thể chèn ép thực quản, gây khó nuốt.
  • Tổn thương tuyến giáp vĩnh viễn: Quá trình nhiễm trùng và áp xe có thể phá hủy mô tuyến giáp, dẫn đến suy giáp vĩnh viễn và người bệnh sẽ phải dùng thuốc bổ sung hormone suốt đời.

Chẩn đoán áp xe tuyến giáp như thế nào?

Để chẩn đoán áp xe tuyến giáp, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp khác nhau, từ thăm khám lâm sàng đến các xét nghiệm chuyên sâu để xác định chính xác tình trạng bệnh. Các chẩn đoán có thể bao gồm:

  • Khám lâm sàng: Bác sĩ có thể hỏi và kiểm tra các triệu chứng mà người bệnh gặp phải, kiểm tra vùng cổ để xác định vị trí sưng đau, nóng, đỏ,… vị trí áp xe. Hỏi về các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, mệt mỏi.
  • Xét nghiệm máu: Có thể cho thấy các dấu hiệu của nhiễm trùng như tăng bạch cầu, tăng CRP.
  • Siêu âm hoặc chụp CT: Để xác định vị trí, kích thước và mức độ nghiêm trọng của khối áp xe.
  • Chọc hút bằng kim nhỏ (FNA): Để xác nhận chẩn đoán, bác sĩ sẽ sử dụng 1 kim nhỏ chọc vào khối sưng để hút dịch (mủ) ra ngoài. Mẫu dịch này sẽ được đưa đến phòng xét nghiệm để phân tích, xác định loại vi khuẩn gây áp xe và giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị hiệu quả.

Cách điều trị bệnh áp xe tuyến giáp hiệu quả

Để điều trị áp xe tuyến giáp hiệu quả, cần phải kết hợp 2 phương pháp chính là sử dụng kháng sinh và dẫn lưu mủ. Trong đó, sử dụng kháng sinh là bước đầu tiên và quan trọng nhất để chống lại nhiễm trùng. Người bệnh sẽ được nhập viện để truyền kháng sinh qua đường tĩnh mạch. Phương pháp này giúp thuốc đi thẳng vào máu, đạt nồng độ cao và tác dụng nhanh hơn so với uống.

Ban đầu, bác sĩ sẽ sử dụng kháng sinh phổ rộng để kiểm soát nhiễm trùng. Sau khi có kết quả cấy mủ và kháng sinh đồ, phác đồ điều trị sẽ được điều chỉnh để nhắm trúng loại vi khuẩn gây bệnh, giúp tăng hiệu quả điều trị.

Khi tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát, bác sĩ sẽ tiến hành chọc hút áp xe để dẫn lưu mủ, loại bỏ nhiễm trùng. Hiện, chọc hút bằng kim là phương pháp phổ biến và ít xâm lấn nhất. Bác sĩ sẽ sử dụng 1 cây kim nhỏ, thường có sự hướng dẫn của siêu âm, để chọc vào ổ áp xe và hút hết mủ ra ngoài. Thủ thuật này có thể được lặp lại nếu mủ tích tụ trở lại. Trong trường hợp áp xe lớn, sâu, hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận bằng kim, bác sĩ có thể rạch 1 đường nhỏ để dẫn lưu mủ ra ngoài. Phẫu thuật cũng được thực hiện khi nghi ngờ có tổn thương khác cần xử lý.

Để ngăn ngừa tái phát, bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân gây ra áp xe, chẳng hạn như nang giáp hoặc dị tật bẩm sinh, có phương án xử lý phù hợp sau khi đã kiểm soát được nhiễm trùng cấp tính.

Để được thăm khám và điều trị áp xe tuyến giáp một cách toàn diện và hiệu quả, người bệnh có thể đến khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ hoặc Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM  Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, cùng cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại, mang đến phác đồ điều trị phù hợp và kịp thời, giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm của áp xe.

Áp xe tuyến giáp là trường hợp khẩn cấp đòi hỏi người bệnh phải được chẩn đoán và điều trị kịp thời tại cơ sở y tế uy tín. Việc chậm trễ có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, sưng đau và nóng đỏ vùng cổ, bạn tuyệt đối không nên chủ quan.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/ap-xe-tuyen-giap/