Đánh giá suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn

Chức năng tâm thu thất trái bảo tồn là tình trạng tim không được cung cấp đủ máu trong giai đoạn tâm trương, có thể dẫn đến giảm lượng máu bơm ra khỏi tim. Vậy tiên lượng suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn thế nào?

Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn

Chức năng tâm thu thất trái bảo tồn là gì?

Chức năng tâm thu thất trái bảo tồn là tình trạng thất trái vẫn duy trì khả năng co bóp và tống máu bình thường hoặc gần bình thường. Trên lâm sàng, chức năng tâm thu thất trái thường được đánh giá bằng phân suất tống máu thất trái (Left Ventricular Ejection Fraction – LVEF), với giá trị bảo tồn thường từ 50% trở lên.

Tuy nhiên, chức năng tâm thu thất trái bảo tồn không đồng nghĩa với chức năng tim hoàn toàn bình thường. Nhiều bệnh nhân vẫn có thể xuất hiện triệu chứng suy tim mặc dù LVEF được duy trì trong giới hạn bình thường. Tình trạng này được gọi là suy tim phân suất tống máu bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF).

Trong HFpEF, thất trái thường bị giảm khả năng thư giãn và giảm độ đàn hồi trong thì tâm trương. Hậu quả là áp lực đổ đầy thất trái tăng lên, kéo theo tăng áp lực nhĩ trái và tuần hoàn phổi, gây ra các triệu chứng như khó thở, giảm khả năng gắng sức, mệt mỏi và phù ngoại biên.

Banner Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh

Chẩn đoán suy tim phân suất tống máu bảo tồn được đặt ra khi người bệnh có triệu chứng và/hoặc dấu hiệu suy tim, phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥ 50%, đồng thời có bằng chứng khách quan của rối loạn chức năng tâm trương, tăng áp lực đổ đầy thất trái hoặc các bất thường cấu trúc tim liên quan. (1)

Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn Là Gì
Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn Là Gì

Suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) là một hội chứng lâm sàng có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các nghiên cứu cho thấy gánh nặng bệnh tật của HFpEF là tương đương với suy tim phân suất tống máu giảm (Heart Failure with Reduced Ejection Fraction – HFrEF) về tỷ lệ nhập viện, mức độ hạn chế chức năng và suy giảm chất lượng sống.

Tầm quan trọng của chức năng tâm thu thất trái bảo tồn trong chẩn đoán suy tim

Trước đây, chẩn đoán và phân loại suy tim chủ yếu dựa trên biểu hiện lâm sàng và đánh giá chức năng tâm thu thất trái thông qua phân suất tống máu (Left Ventricular Ejection Fraction – LVEF). Trong đó, LVEF giảm thường được xem là dấu hiệu điển hình của suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF). Ngược lại, những trường hợp có LVEF trong giới hạn bình thường có thể bị bỏ sót hoặc đánh giá thấp nếu chỉ dựa vào chỉ số này.

Banner Ưu Đãi Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao

Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay cho thấy khoảng 40–60% bệnh nhân suy tim có LVEF được bảo tồn. Nhóm bệnh nhân này được phân loại là suy tim phân suất tống máu bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF). Mặc dù LVEF ≥ 50%, người bệnh vẫn có các triệu chứng điển hình của suy tim như khó thở, giảm khả năng gắng sức và phù, đồng thời có nguy cơ nhập viện và tử vong tim mạch đáng kể. Điều này khẳng định rằng LVEF trong giới hạn bình thường không loại trừ chẩn đoán suy tim.

HFpEF là một hội chứng không đồng nhất, có cơ chế bệnh sinh phức tạp và đa dạng. Biểu hiện bệnh phụ thuộc vào sự kết hợp giữa rối loạn chức năng tâm trương, tăng độ giãn nở cơ tim, rối loạn chức năng nội mô và các bệnh đồng mắc. Do đó, khi đánh giá bệnh nhân có LVEF ≥ 50% nhưng nghi ngờ suy tim, cần tiếp tục khảo sát toàn diện, trong đó siêu âm tim chẩn đoán suy tim giúp đánh giá chức năng tâm trương, cấu trúc tim và áp lực đổ đầy thất trái, bên cạnh các bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc bệnh thận mạn.

Việc nhận diện chính xác HFpEF có ý nghĩa quan trọng trong thực hành lâm sàng, giúp định hướng chiến lược điều trị phù hợp, cá thể hóa theo từng kiểu hình bệnh và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Đặc điểm người bệnh suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (HFpEF)

Suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) thường gặp ở một nhóm bệnh nhân có đặc điểm lâm sàng và bệnh nền tương đối điển hình, liên quan đến quá trình lão hóa và các bệnh lý chuyển hóa – tim mạch mạn tính.

  • Tuổi tác: HFpEF chủ yếu gặp ở người lớn tuổi, thường trên 65 tuổi. Quá trình lão hóa tim mạch làm tăng độ cứng của cơ tim và giảm khả năng giãn nở thất trái, đồng thời làm giảm độ đàn hồi của hệ động mạch. Những thay đổi này làm suy giảm khả năng thích nghi của tim khi gắng sức và góp phần hình thành HFpEF. Tuy nhiên, bệnh cũng có thể gặp ở người trẻ hơn, đặc biệt trong bối cảnh béo phì, đái tháo đường và hội chứng chuyển hóa.
  • Giới tính: HFpEF thường gặp nhiều hơn ở nữ giới, đặc biệt ở nhóm tuổi cao. Ở phụ nữ, tăng huyết áp kéo dài có xu hướng liên quan đến kiểu tái cấu trúc thất trái dạng đồng tâm, dẫn đến dày thành thất và giảm độ giãn nở. Sự thay đổi nội tiết sau mãn kinh cùng với các yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường và rối loạn lipid máu được cho là góp phần làm tăng nguy cơ phát triển HFpEF. Tuy nhiên, cơ chế bệnh sinh là đa yếu tố và không chỉ phụ thuộc vào giới tính.
  • Bệnh nền đi kèm: HFpEF thường xuất hiện ở bệnh nhân có nhiều bệnh lý mạn tính đồng thời. Các bệnh thường gặp bao gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, rung nhĩ, bệnh thận mạn, bệnh động mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và thiếu máu. Sự phối hợp của các bệnh lý này góp phần làm tăng gánh nặng huyết động, rối loạn chức năng nội mô và thúc đẩy tiến triển suy tim.
Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn
Suy Tim Với Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn Thường Gặp Ở Phụ Nữ Lớn Tuổi Có Nhiều Bệnh Mạn Tính

Tiên lượng suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn (HFpEF)

Theo khuyến cáo của European Society of Cardiology và American Heart Association, suy tim với phân suất tống máu thất trái bảo tồn (Heart Failure with Preserved Ejection Fraction – HFpEF) được xác định khi bệnh nhân có triệu chứng và/hoặc dấu hiệu suy tim, kèm theo phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥ 50% và có bằng chứng khách quan của tăng áp lực đổ đầy thất trái hoặc rối loạn chức năng tâm trương.

1. Tiên lượng chung

HFpEF là một hội chứng mạn tính có tiên lượng không lành tính. Mặc dù phân suất tống máu được bảo tồn, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao nhập viện do suy tim, tử vong tim mạch và giảm chất lượng cuộc sống. Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy tiên lượng của HFpEF nhìn chung tương đương với suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF), đặc biệt ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi và có nhiều bệnh đồng mắc.

Xem thêm: Phân suất tống máu EF là gì? Chỉ số và cách đo

2. Đặc điểm tiên lượng theo LVEF trong HFpEF

Các hướng dẫn hiện nay không phân tầng tiên lượng HFpEF theo các khoảng LVEF cụ thể nhỏ, mà coi LVEF ≥ 50% là một phổ liên tục. Tuy nhiên, một số đặc điểm liên quan đến LVEF có thể được ghi nhận trong thực hành lâm sàng:

  • LVEF 50–55% (ranh giới thấp của HFpEF): Nhóm này có nguy cơ tiến triển sang suy giảm chức năng tâm thu theo thời gian, đặc biệt khi có tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc tái cấu trúc thất trái. Cần theo dõi sát và đánh giá lại chức năng tim định kỳ.
  • LVEF ≥ 50% trong HFpEF điển hình: Phần lớn bệnh nhân thuộc nhóm này, thường là người cao tuổi, đặc biệt là nữ giới, có tăng huyết áp kéo dài, béo phì, đái tháo đường, rung nhĩ hoặc bệnh thận mạn. Tiên lượng phụ thuộc chủ yếu vào mức độ rối loạn chức năng tâm trương, tình trạng bệnh đồng mắc và mức độ tăng áp lực đổ đầy thất trái hơn là giá trị LVEF đơn thuần.
  • LVEF tốt (>60–70%): LVEF cao không đồng nghĩa với chức năng tim tốt. Trong một số trường hợp, LVEF tăng có thể liên quan đến buồng thất trái nhỏ, tăng độ cứng cơ tim hoặc các bệnh lý như cơ tim phì đại, bệnh cơ tim thâm nhiễm và bệnh van tim. Tuy nhiên, việc sử dụng LVEF đơn độc để đánh giá tiên lượng trong nhóm này không được khuyến cáo.

Trong HFpEF, LVEF chỉ phản ánh chức năng co bóp thất trái tương đối bảo tồn và không phản ánh đầy đủ mức độ nặng của bệnh. Do đó, đánh giá tiên lượng cần dựa trên tổng hợp nhiều yếu tố bao gồm triệu chứng lâm sàng, mức độ rối loạn chức năng tâm trương, bệnh đồng mắc và tình trạng huyết động.

 

Chức Năng Tâm Thu Thất Trái Bảo Tồn Là Sao
Ths.bs.ckii Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng Khoa Nội Tim Mạch 1, Trung Tâm Tim Mạch, Hệ Thống Bệnh Viện Đa Khoa Tâm Anh Tp.hcm Thăm Khám Cho Bệnh Nhân

Phòng khám Suy tim, thuộc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín, chất lượng, mang đến đa dạng dịch vụ tầm soát sớm nguy cơ suy tim hoặc tiền suy tim, giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu. Tại đây, khách hàng sẽ được khám trực tiếp bởi các chuyên gia, bác sĩ có chuyên môn cao trong lĩnh vực suy tim. Mỗi bệnh nhân sẽ được điều trị theo một phác đồ riêng, kết hợp lối sống, dinh dưỡng và luyện tập để tối ưu hiệu quả điều trị, cải thiện toàn diện chức năng tim.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Hy vọng với những thông tin trên đã giúp giải đáp được thắc mắc về tiên lượng suy tim với chức năng tâm thu thất trái bảo tồn. Phát hiện bệnh sớm và có chiến lược điều trị, kiểm soát bệnh nghiêm ngặt là chìa khóa để cải thiện tiên lượng, giúp kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/chuc-nang-tam-thu-that-trai-bao-ton/