Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính có thể bùng phát thành dịch. Chính vì vậy khi trong nhà có người bị sốt xuất huyết, việc xử lý đúng cách không chỉ giúp bệnh nhân nhanh hồi phục mà còn là “chìa khóa” giúp bảo vệ các thành viên còn lại trong gia đình. Vậy khi nhà có người bị sốt xuất huyết nên xử lý và chăm sóc thế nào để bảo vệ sức khỏe người bệnh và hạn chế lây nhiễm cho các thành viên khác. Chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Sốt xuất huyết có lây trong gia đình không?

Sốt xuất huyết có thể lây trong gia đình. Tuy nhiên, không phải lây truyền trực tiếp qua tiếp xúc, hô hấp hay qua đường ăn uống chung. Trung gian truyền bệnh duy nhất là muỗi vằn (Aedes aegypti). Khi muỗi đốt người bệnh đang trong giai đoạn sốt xuất huyết, chúng sẽ mang mầm bệnh và truyền cho người khỏe mạnh khác trong gia đình khi đi hút máu. Do đó, nếu nhà có người bị sốt xuất huyết không kiểm soát tốt môi trường sống, việc cả nhà cùng mắc sốt xuất huyết là điều dễ xảy ra. (1)

Nhà có người bị sốt xuất huyết cần xử lý thế nào?

Để xử lý đúng cách khi trong nhà có người mắc sốt xuất huyết, cần thực hiện đồng thời việc chăm sóc người bệnh và bảo vệ các thành viên khác để tránh lây lan diện diện rộng. Dưới đây là các biện pháp chăm sóc cụ thể:

1. Tránh muỗi đốt người bệnh 

Sốt xuất huyết lan qua trung gian là muỗi vằn. Nếu muỗi đốt người bệnh sau đó lan sang đốt người khỏe mạnh, virus sẽ phát tán. Chính vì vậy, người bệnh nên nằm màn cả ngày, để ngăn muối tiếp xúc với nguồn bệnh.

Sử dụng các biện pháp đuổi muỗi trong khu vực người bệnh nằm nghỉ ngơi, người nhà có thể nên dùng kem xịt muỗi, tinh dầu hoặc vợt điện để ngăn chặn muỗi đốt người bệnh.

2. Diệt muỗi, loại bỏ ổ lăng quăng

Muỗi vằn thường đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước sạch xung quanh nhà. Chính vì vậy, khi phát hiện nhà có người bị sốt xuất huyết nên ưu tiên diệt muỗi, loại bỏ ổ lăng quăng (bọ gậy) để muỗi không vào đẻ trứng, thay rửa các dụng cụ chứa nước không dùng đến.

Mua Hàng với Shopee

3. Không tự ý dùng thuốc ngoài chỉ định

Khi nhà có người bệnh, không nên tự ý dùng thuốc để điều trị cho người bệnh. Việc tự ý dùng thuốc ngoài chỉ định có thể dẫn đến nguy hiểm tính mạng cho người bệnh.

Chỉ sử dụng Paracetamol để hạ sốt theo liều lượng quy định (thường 10 – 15mg/kg cân nặng), cách mỗi 4-6 giờ, tối đa không quá (2.000mg/24h) với người lớn. Tuyệt đối không được sử dụng Ibuprofen và Aspirin vì trong 2 loại này có thành phần chống đông máu, nếu dùng khi đang bệnh có thể làm tình trạng chảy máu trở nên nghiêm trọng và khó cầm, gây nguy hiểm đến tính mạng.

4. Theo dõi triệu chứng nghi ngờ trong gia đình

Khi xác định trong nhà có người bệnh, việc theo dõi sức khỏe tất cả các thành viên trong gia đình là bắt buộc. Kiểm tra thân nhiệt các thành viên thường xuyên, nếu bất kỳ ai có dấu hiệu sốt cao đột ngột, đau nhức hốc mắt hoặc mệt mỏi.

Nếu có triệu chứng nghi ngờ, nên xét nghiệm công thức máu ngay để xác định tình trạng bệnh sớm để có phương án điều trị cho và phòng ngừa cho các thành viên còn lại trong gia đình.

5. Tăng cường dinh dưỡng

Việc bổ sung dinh dưỡng cho người bệnh trong giai đoạn này đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh nhanh hồi phục, các thành viên trong gia đình tăng sức đề kháng, giúp cơ thể chống chọi tốt hơn nếu chẳng may bị nhiễm virus.

Gia đình cần khuyến khích người bệnh uống đủ nước theo hướng dẫn, có thể sử dụng nước lọc, dung dịch bù nước điện giải pha đúng chỉ dẫn hoặc các loại nước phù hợp khác. Không nên ép uống quá nhiều trong thời gian ngắn, đặc biệt khi người bệnh nôn ói, tiểu ít hoặc có dấu hiệu cảnh báo.

Không có căn cứ để khẳng định việc tránh thực phẩm màu đỏ, nâu hoặc đen giúp phòng ngừa xuất huyết tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu người bệnh nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, cần đưa đến cơ sở y tế ngay.

Hướng dẫn chăm sóc người bị sốt xuất huyết tại nhà

Trong nhà có người xuất sốt huyết cần thực ngay các biện pháp chăm sóc người nhà (nếu nhẹ) và phòng chống lây cho các thành viên khác. Dưới đây là những hướng dẫn chăm sóc người bị sốt xuất huyết quan trọng giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục và đảm bảo an toàn:

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

• Khuyến khích bổ sung đủ nước mỗi ngày: Sốt cao liên tục khiến cơ thể mất nước và điện giải trầm trọng, nên người bệnh cần bổ sung nước đầy đủ.
• Sử dụng Paracetamol đúng liều để hạ sốt, oresol (pha đúng tỉ lệ theo hướng dẫn trên bao bì), nước lọc, nước trái cây (nước cam, nước dừa, nước chanh) để bù vitamin và khoáng chất.
• Cho người bệnh nghỉ ngơi, theo dõi sát tình trạng sức khỏe: Người bệnh cần nằm nghỉ ngơi, tránh nguy cơ xuất huyết hoặc té ngã do choáng váng. Kiểm tra thân nhiệt thường xuyên ít nhất 3-4 lần/ ngày và quan sát các nốt phát ban trên da.
• Đưa đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu bất thường: Khi người bệnh có những dấu hiệu bất thường cần đưa đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị kịp thời.

Khi nào cần đưa người bệnh đi viện ngay?

Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 sau khi bắt đầu sốt. Đây là lúc nhiệt độ có thể giảm xuống (khiến người nhà chủ quan cho rằng bệnh đã khỏi) nhưng thực tế lại là lúc biến chứng nặng như thoát huyết tương hay sốc dễ xảy ra.

Cần đưa người bệnh đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức nếu có các dấu hiệu:

• Dấu hiệu xuất huyết: Chảy máu chân răng, chảy máu cam khó cầm, hoặc chảy máu nốt tiêm, các dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa (nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu), rong kinh hoặc chảy máu bất thường.
• Dấu hiệu về tiêu hóa và nội tạng: Đau bụng dữ dội hoặc đau quặn ở vùng gan (dưới hạ sườn phải). Có cảm giác vùng bụng phải sưng to và đau nôn ói liên tục trong thời gian ngắn, vùng bụng sưng to và đau khi chạm.
• Cơ thể lờ đờ, mệt lả: Người bệnh có biểu hiện vật vã, hốt hoảng hoặc rơi vào trạng thái li bì, khó đánh thức, chân tay lạnh, tím tái, mạch đập nhanh nhưng nhẹ và khó bắt.
• Lượng nước tiểu ít: số lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu (dấu hiệu mất nước nhẹ hoặc suy thận cấp).

Nếu có những dấu hiệu trên, nên đưa người nhà đến các cơ sở y tế để thăm khám và chẩn đoán sớm. Tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, người bệnh sốt xuất huyết khi đến khám sẽ được đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trực tiếp khám, cùng hệ thống xét nghiệm hiện đại sẽ giúp chẩn đoán sớm, theo dõi sát các chỉ số nguy hiểm. Tùy từng tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hướng dẫn chăm sóc tại nhà an toàn hoặc nhập viện theo dõi khi cần thiết nhằm hạn chế những biến chứng nguy hiểm.

Khi nhà có người bị sốt xuất huyết việc theo dõi, chăm sóc đúng cách là yếu tố quan trọng giúp người bệnh nhanh hồi phục, đồng thời hạn chế nguy cơ lây lan cho các thành viên trong gia đình.