Polyp túi mật là sự tiến triển bất thường của mô, nhô ra khỏi niêm mạc bên trong túi mật. Tình trạng này phần lớn đều vô hại, hiếm khi để lại biến chứng hay viêm nhiễm, chỉ khoảng 5% trường hợp tiến triển ác tính (ung thư). Vậy siêu âm có phát hiện polyp túi mật không? Siêu âm polyp túi mật có chính xác? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.

Siêu Âm Polyp Túi Mật

Siêu âm polyp túi mật giúp phát hiện những gì?

Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh đầu tay, giúp phát hiện và đánh giá các đặc điểm sau của polyp túi mật:

1. Số lượng và kích thước polyp

Số lượng polyp:

  • Đơn độc hay nhiều.
  • Nhiều polyp nhỏ, thường là polyp cholesterol.
  • Nếu đơn độc thì nên cảnh giác u tuyến/ung thư.

Kích thước:

Banner Khám Sức Khỏe Tổng Quát Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh
  • Đo đường kính lớn nhất của polyp.
  • So sánh với các lần siêu âm trước (nếu kích thước tăng > 2mm/ năm thì nguy cơ ác tính cao, nếu ổn định nhiều năm thì khả năng lành tính).

2. Vị trí và hình dạng của polyp

  • Có cuống (thường lành tính).
  • Nền bám rộng (nguy cơ ác tính).

3. Độ hồi âm

  • Polyp cholesterol thường tăng âm.
  • Polyp viêm hoặc adenoma túi mật thường đồng hoặc giảm âm.

4. Bóng lưng

  • Không bóng lưng là polyp viêm hoặc adenoma túi mật.
  • Bóng lưng dơ (dạng đuôi sao chổi) là polyp cholesterol.

5. Bề mặt

  • Bề mặt nhẵn thường là lành tính.
  • Gồ ghề, không đều, nghi ngờ ác tính.

6. Thành túi mật

  • Bình thường, gợi ý lành tính.
  • Dày, không đều, mất cấu trúc lớp thì nghĩ đến u xâm lấn.

7. Doppler

  • Không có tín hiệu Doppler là polyp cholesterol
  • Có tín hiệu Doppler là adenoma/carcinoma
  • Tín hiệu Doppler hỗn loạn là nghi ngờ ác tính.
Polyp Túi Mật
Polyp Túi Mật Là Những Khối U Nhỏ Hoặc Giả U Phát Triển Từ Niêm Mạc Túi Mật, Phần Lớn Lành Tính, Thường Không Triệu Chứng Và Phát Hiện Tình Cờ Qua Siêu Âm.

Siêu âm có chính xác trong chẩn đoán polyp túi mật không?

Siêu âm ổ bụng được xem là phương pháp kiểm tra tốt nhất trong chẩn đoán polyp túi mật, không chỉ bởi khả năng tiếp cận nhanh chóng, hiệu quả, chi phí thấp mà còn nhờ vào độ nhạy và độ đặc hiệu tốt. Một số ưu điểm của siêu âm ổ bụng như: (1)

  • Vượt trội so với phương pháp khác: Độ nhạy của siêu âm bụng trong chẩn đoán polyp túi mật được đánh giá là vượt trội so với chụp cắt lớp chụp cắt lớp vi tính (CT scan).
  • Khả năng quan sát chi tiết: Bác sĩ có thể xác định vị trí, số lượng, kích thước các polyp, đồng thời quan sát được ba lớp của thành túi mật cùng bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
  • Khả năng phân biệt loại polyp: Có thể phân biệt các loại polyp lành tính (polyp cholesterol, polyp viêm, u tuyến) và polyp có nguy cơ ác tính (ung thư túi mật dạng polyp hoặc di căn).

Hạn chế của siêu âm thường quy

Mặc dù siêu âm là phương tiện đầu tay để phát hiện và theo dõi polyp túi mật nhưng còn hạn chế trong các trường hợp khó phân biệt polyp thật hay giả polyp. Bùn mật, cục máu đông nếu dính chặt vào thành túi mật thì cũng không di động, do đó có thể nhầm lẫn với polyp.

Độ hồi âm của polyp cholesterol, u tuyến, ung thư có thể trùng lặp hình ảnh, hoặc u ác giai đoạn sớm vẫn có thể nhỏ, đồng âm, cuống mảnh do đó có thể nhận định là polyp lành tính. Đối với các polyp <5mm thì siêu âm rất khó xác định có cuống thật hay chỉ dày khu trú niêm mạc. Doppler không đủ nhạy đối với các polyp nhỏ, do đó không thấy tín hiệu Doppler thì cũng không loại trừ được polyp thật. Ngoài ra, siêu âm thường quy với những đầu dò tần số thấp còn hạn chế trong việc đánh giá xâm lấn thành. Người béo phì, bụng nhiều hơi, máy siêu âm độ phân giải thấp, kinh nghiệm người làm siêu âm cũng là những hạn chế của siêu âm.

Hình Ảnh Siêu Âm Đa Polyp
Hình Siêu Âm Của Một Khách Hàng Có Đa Polyp Túi Mật Tại Bvđk Tâm Anh Tp.hcm.

Siêu âm thường quy phát hiện polyp tốt nhưng phân biệt lành – ác chỉ ở mức nghi ngờ chứ không khẳng định. Khi thấy có một hoặc nhiều đặc điểm nguy cơ ác tính thì người bệnh cần thực hiện siêu âm độ phân giải cao (High-Resolution Ultrasound), siêu âm nội soi (Endoscopic Ultrasound), CT scan hoặc MRI để đánh giá tốt hơn các đặc điểm của polyp túi mật. Tuy vậy, cả siêu âm, CT scan hoặc MRI cũng không đánh giá được chính xác bản chất mô học mà phải dựa vào kết quả giải phẫu bệnh.

Theo dõi định kỳ bằng siêu âm cho phép phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ chuyển dạng ác tính, từ đó giúp đưa ra chỉ định can thiệp kịp thời, ngay cả khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng siêu âm chủ yếu cung cấp thông tin hình thái và mức độ nguy cơ; chẩn đoán xác định bản chất lành hay ác vẫn dựa vào mô bệnh học sau phẫu thuật.

Tóm lại, siêu âm polyp túi mật là phương tiện chẩn đoán hình ảnh đầu tay, an toàn, không xâm lấn và có giá trị cao trong phát hiện polyp túi mật. Mặc dù phần lớn polyp túi mật là tổn thương lành tính, siêu âm vẫn giữ vai trò then chốt trong phân tầng nguy cơ ác tính và định hướng xử trí. Việc đánh giá cần tập trung vào các yếu tố quan trọng gồm: kích thước polyp (đặc biệt là ngưỡng ≥10mm), hình thái nền bám (cuống hay nền rộng), đặc điểm thành túi mật, tín hiệu mạch máu trên Doppler, cũng như sự thay đổi kích thước qua các lần theo dõi.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Người bệnh cần đến trực tiếp cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/sieu-am-polyp-tui-mat/