Vai trò của siêu âm tim có phát hiện suy tim không?

Suy tim là một hội chứng lâm sàng do biến đổi cấu trúc và/hoặc chức năng của tim do nhiều nguyên nhân bệnh học khác nhau. Hậu quả là tăng áp lực trong buồng tim và/hoặc giảm cung lượng tim khi gắng sức hay khi nghỉ. Việc phát hiện sớm tình trạng suy tim đóng vai trò then chốt để can thiệp kịp thời và giảm thiểu nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng người bệnh. Vậy làm thế nào để nhận biết suy tim ngay từ giai đoạn đầu? Liệu siêu âm tim có phát hiện suy tim không sẽ được giải đáp chi tiết cũng như các phương pháp chẩn đoán suy tim khác hiện nay.

Siêu Âm Tim Có Phát Hiện Suy Tim Không?

Siêu âm tim có phát hiện suy tim không?

Siêu âm tim là phương tiện quan trọng trong chẩn đoán và đánh giá suy tim. Không chỉ đo lường phân suất tống máu (EF), siêu âm tim còn cung cấp nhiều thông tin chi tiết về chức năng tâm thu, tâm trương, kích thước các buồng tim, mức độ hẹp hở các van tim, các rối loạn vận động vùng do thiếu máu cơ tim… từ đó giúp chẩn đoán nguyên nhân, định hướng điều trị và đánh giá tiên lượng bệnh nhân. (1)

1. Suy tim có phân suất tống máu giảm (HFrEF)

Trong HFrEF, EF thường giảm ≤ 40%. Siêu âm tim cho phép đánh giá trực tiếp mức độ giảm co bóp của thất trái, đồng thời sử dụng các kỹ thuật tiên tiến để đo biến dạng theo trục dọc toàn bộ mô cơ tim thất trái (GLS), đây là một chỉ số có giá trị tiên lượng mạnh mẽ. Ngoài ra, việc phân tích chức năng thất phải, nhĩ trái và rối loạn vận động các thành tim cũng giúp bác sĩ dự báo nguy cơ tái nhập viện hay tử vong của bệnh nhân.

Bác Sĩ Đang Sử Dụng Kỹ Thuật Siêu Âm Tim Để Đánh Giá Tình Trạng Tim Mạch Cho Bệnh Nhân
Bác Sĩ Đang Sử Dụng Kỹ Thuật Siêu Âm Tim Để Đánh Giá Tình Trạng Tim Mạch Cho Bệnh Nhân

2. Suy tim có phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF)

Khác với HFrEF, bệnh nhân suy tim phân suất tống máu bảo tồn hay còn gọi là suy tim tâm trương có EF ≥ 50%. Do đó, việc chỉ dựa vào EF không đủ để chẩn đoán tình trạng bệnh. Chẩn đoán suy tim phân suất tống máu bảo tồn là một thách thức. Trong trường hợp này siêu âm tim sẽ tập trung vào đánh giá chức năng tâm trương, đồng thời kết hợp với phân tích GLS, chức năng nhĩ trái và thất phải. Những thông số này giúp xác định sớm nguy cơ rối loạn chức năng cơ tim tiềm ẩn, đây vốn là cơ chế chính gây ra HFpEF.

3. Suy tim cấp tính

Trong suy tim cấp, siêu âm tim được xem như một công cụ chẩn đoán tại giường giúp nhanh chóng tìm ra nguyên nhân gây suy tim cấp gồm: rối loạn chức năng thất trái hoặc phải, nhồi máu cơ tim cấp, bệnh van tim hay tràn dịch màng tim… Lúc này, kết quả siêu âm đóng vai trò then chốt trong việc quyết định chiến lược xử trí khẩn cấp cho người bệnh.

Banner Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao Tại Bệnh Viện Tâm Anh
Bác Sĩ Thực Hiện Siêu Âm Tại Giường Giúp Chẩn Đoán Chức Năng Tim Cho Bệnh Nhân
Bác Sĩ Thực Hiện Siêu Âm Tại Giường Giúp Chẩn Đoán Chức Năng Tim Cho Bệnh Nhân

Vai trò siêu âm tim trong chẩn đoán suy tim

Siêu âm tim là công cụ cơ bản trong chẩn đoán suy tim nhờ khả năng khảo sát hình thái, chức năng và huyết động học của tim một cách trực tiếp, nhanh chóng, không xâm lấn. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá chức năng tâm thu – tâm trương, áp lực buồng tim, các rối loạn vận động vùng, mức độ hẹp hở các van tim cũng như tình trạng động mạch phổi. Đây là nền tảng để phân loại suy tim, đồng thời giúp theo dõi khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.

Các thông số siêu âm tim thường dùng trong chẩn đoán suy tim bao gồm:

Banner Ưu Đãi Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao
Tên viết tắt Ý nghĩa lâm sàng
LVDd Đường kính thất trái cuối tâm trương, phản ánh mức độ giãn thất trái.
LVDs Đường kính thất trái cuối tâm thu, dùng để tính toán chức năng co bóp.
LVVd Thể tích thất trái cuối tâm trương, đánh giá khả năng đổ đầy thất.
LVVs Thể tích thất trái cuối tâm thu, giúp tính phân suất tống máu.
LA Đường kính nhĩ trái, gián tiếp phản ánh áp lực đổ đầy thất trái mạn tính.
LAV Thể tích nhĩ trái, chỉ số quan trọng trong đánh giá tăng áp lực nhĩ lâu dài.
RAV Thể tích nhĩ phải, giúp nhận định gánh thể tích và áp lực của tim phải.
RV Kích thước thất phải, thường tăng trong tăng áp phổi hoặc suy thất phải.
IVSd / IVSs Độ dày vách liên thất thì tâm trương/tâm thu, phản ánh phì đại và vận động cơ tim.
PWd / PWs Độ dày thành sau thất trái thì tâm trương/tâm thu, phản ánh phì đại và vận động cơ tim.
LVEF Phân suất tống máu thất trái, chỉ số chuẩn để phân loại suy tim.
RVEF Phân suất tống máu thất phải, dự báo tiên lượng trong nhiều bệnh tim phổi.
E / A Sóng E và A qua van hai lá trên Doppler, đánh giá chức năng tâm trương.
DTE Thời gian giảm tốc sóng E, chỉ số gián tiếp của độ giãn cơ tim.
E’s / E’l Vận tốc mô Doppler ở vòng van hai lá (vách liên thất/thành bên), phản ánh độ giãn và đàn hồi cơ tim.
E/E’ Tỷ lệ sóng E/E’, ước lượng áp lực đổ đầy thất trái.
TAPSE Độ dịch chuyển vòng van ba lá, đánh giá chức năng thất phải.
MAPSE Độ dịch chuyển vòng van hai lá, phản ánh chức năng dọc thất trái.
CO Cung lượng tim, đánh giá hiệu quả bơm máu toàn thân.
PAPs / PAPm / PAPd Áp lực động mạch phổi tâm thu, trung bình, tâm trương giúp phát hiện tăng áp phổi.
Vmax hở ba lá Vận tốc dòng hở van ba lá, giúp ước tính áp lực động mạch phổi.

Mặc dù siêu âm tim giữ vai trò trung tâm, nhưng để chẩn đoán suy tim toàn diện còn cần phối hợp nhiều phương tiện chẩn đoán khác như:

  • Điện tâm đồ (ECG): phát hiện rối loạn nhịp, dày thất hoặc thiếu máu cơ tim.
  • X-quang ngực: đánh giá bóng tim to, sung huyết phổi hoặc tràn dịch màng phổi.
  • Xét nghiệm máu: đặc biệt là BNP/NT-proBNP, giúp phân biệt suy tim với các nguyên nhân gây khó thở khác.
  • Cộng hưởng từ tim (MRI): cho hình ảnh chi tiết về cấu trúc, sẹo và mô bệnh lý cơ tim.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): hữu ích trong đánh giá mạch vành và cấu trúc tim.
  • Thông tim và đo huyết động: tiêu chuẩn vàng trong một số trường hợp cần xác định chính xác áp lực buồng tim và cung lượng tim.
Ngoài Siêu Âm Bác Sĩ Có Thể Sử Dụng Phương Pháp Đo Điện Tim (Ecg) Để Chẩn Đoán Suy Tim
Ngoài Siêu Âm Bác Sĩ Có Thể Sử Dụng Phương Pháp Đo Điện Tim (Ecg) Để Chẩn Đoán Suy Tim

Hiện tại, Phòng khám Suy tim thuộc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là đơn vị chuyên sâu trong quản lý và điều trị toàn diện bệnh suy tim ở mọi giai đoạn. Tại đây, người bệnh được tầm soát sớm nguy cơ, xây dựng phác đồ điều trị “cá thể hóa” và chăm sóc theo dõi toàn diện. Song song với điều trị nội – ngoại khoa, người bệnh còn được tư vấn chuyên sâu về chế độ dinh dưỡng, vận động, sinh hoạt và nhắc hẹn tái khám định kỳ để tối ưu hóa hiệu quả điều trị tốt nhất.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Tóm lại, câu hỏi “siêu âm tim có phát hiện suy tim không” đã có lời giải rõ ràng: siêu âm tim không chỉ phát hiện mà còn đóng vai trò cốt lõi trong toàn bộ quá trình quản lý suy tim. Khi được kết hợp với các xét nghiệm sinh hóa, chẩn đoán hình ảnh nâng cao và thăm dò huyết động, siêu âm tim giúp xây dựng bức tranh toàn diện về tình trạng bệnh, từ đó đưa ra chiến lược điều trị tối ưu, theo dõi đáp ứng điều trị, cải thiện chất lượng sống và tiên lượng cho bệnh nhân.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/sieu-am-tim-co-phat-hien-suy-tim-khong/