Tuyến giáp là tuyến nội tiết ở vùng cổ có vai trò quan trọng trong việc điều hòa quá trình trao đổi chất và nhiều hoạt động của cơ thể. Khi gặp vấn đề, người bệnh có thể xuất hiện nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe. Vậy khi nào nên khám tuyến giáp, quy trình khám như thế nào và cần lưu ý điều gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

Khám chức năng tuyến giáp có quan trọng không?

Việc khám tuyến giáp là rất cần thiết. Điều này giúp tìm ra nguyên nhân khi bạn có triệu chứng bất thường liên quan đến tuyến giáp, cho biết tuyến đang hoạt động bình thường hay mắc bệnh. Ngay cả khi chưa có triệu chứng, xét nghiệm cũng có thể được dùng để phát hiện sớm rối loạn, ví dụ như sàng lọc suy giáp ở trẻ sơ sinh. Ngoài ra, với những người đang điều trị bệnh tuyến giáp, xét nghiệm máu còn giúp theo dõi hiệu quả của phương pháp điều trị và cho biết có cần điều chỉnh hay không. (1)

Khi nào cần khám tuyến giáp?

Bạn nên đi khám tuyến giáp để kiểm tra chức năng tuyến giáp nếu có những triệu chứng sau:

• Cân nặng thay đổi bất thường (tăng hoặc giảm nhanh) dù chế độ ăn uống không thay đổi.
• Luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải kéo dài.
• Ngủ không ngon, khó ngủ hoặc ngủ nhiều nhưng vẫn mệt.
• Tim đập nhanh hoặc chậm bất thường.
• Dễ lo âu, căng thẳng, cáu gắt hơn bình thường.
• Ăn nhiều hơn hoặc chán ăn không rõ lý do.
• Rất nhạy cảm với thời tiết nóng hoặc lạnh.
• Tóc khô, dễ gãy rụng, đặc biệt là rụng thưa hoặc mất phần lông mày ngoài.
• Rối loạn tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy xảy ra thường xuyên.
• Mắt lồi.
• Vùng cổ to bất thường do bướu cổ.
• Kinh nguyệt không đều.
• Chỉ số cholesterol trong máu tăng cao.
• Giảm ham muốn tình dục.
• Hay quên, khó tập trung, giảm trí nhớ.

Quy trình khám tuyến giáp

1. Khám lâm sàng

• Quan sát thay đổi của tuyến giáp: thông thường, người bệnh sẽ ngồi thẳng và uống vài ngụm nước nhỏ để bác sĩ quan sát chuyển động khi nuốt. Qua đó, bác sĩ có thể phân biệt bướu giáp với các khối bất thường khác như hạch hay u mỡ ở cổ. Nếu bướu giáp di động ít hoặc không di chuyển theo nhịp nuốt, bác sĩ có thể nghi ngờ viêm giáp xơ hóa Riedel hoặc ung thư tuyến giáp. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ quan sát vùng cổ xem có dấu hiệu sưng, đỏ, nóng hay đau trong viêm giáp cấp hay không.
• Sờ: Bác sĩ có thể đứng trước hoặc sau người bệnh, dùng các ngón tay sờ nắn nhẹ nhàng và di chuyển quanh vùng cổ để đánh giá kích thước và độ chắc của tuyến giáp. Qua thăm khám, bác sĩ sẽ xác định tuyến giáp to đều hay có nhân, đồng thời ước lượng kích thước tuyến giáp. Việc sờ nắn cũng giúp đánh giá mật độ của tuyến giáp: bướu giáp lành tính thường mềm, trong khi viêm giáp Riedel hoặc ung thư sẽ có trạng thái cứng hơn. Nếu người bệnh cảm thấy đau khi ấn, tình trạng này thường liên quan đến viêm giáp cấp, bán cấp hoặc nang giáp có xuất huyết.
• Nghe: bác sĩ sẽ dùng ống nghe để kiểm tra âm thổi phát ra từ bướu giáp. Phương pháp này giúp nhận biết những bất thường thường gặp trong bệnh Basedow hoặc khi bướu giáp có kích thước lớn.
• Nghiệm pháp: nghiệm pháp Pemberton dùng để kiểm tra xem vùng ngực trên có bị chèn ép bất thường hay không, thường áp dụng khi nghi ngờ bướu giáp thòng, bướu tuyến ức hay khối u ở vùng trung thất. Khi thực hiện, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh giơ hai tay lên cao qua đầu, ép sát hai bên tai, hít sâu và nín thở trong khoảng 1 phút. Nếu sau thời gian này, người bệnh bị tím tái ở mặt hoặc cảm thấy khó thở, điều đó cho thấy có sự chèn ép và nghiệm pháp được xem là dương tính.

2. Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp (TFT) là xét nghiệm máu cơ bản giúp kiểm tra hoạt động của tuyến giáp. Trong xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đo nồng độ hormone tuyến giáp (T3, T4 toàn phần và T3, T4 tự do) do tuyến giáp tạo ra, cùng với hormone TSH do tuyến yên tiết ra để kiểm soát tuyến giáp. Dựa vào kết quả, bác sĩ có thể biết bạn đang bị cường giáp (hormone cao bất thường) hay suy giáp (hormone thấp bất thường).

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

3. Siêu âm tuyến giáp

Siêu âm giúp bác sĩ đánh giá hình dạng, kích thước, phát hiện các nhân tuyến giáp, đo kích thước của nhân và xem xét đặc điểm của chúng.

Khi siêu âm, người bệnh sẽ nằm trên giường, bác sĩ đặt một đầu dò nhỏ lên vùng cổ. Thiết bị này phát ra sóng âm an toàn, không gây đau, giúp tạo hình ảnh rõ nét của tuyến giáp trên màn hình. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định kích thước nhân, đánh giá mức độ nguy cơ và trong một số trường hợp dự đoán nguy cơ ung thư tuyến giáp thông qua các hệ thống phân loại như TIRADS.

Khám tuyến giáp phát hiện bệnh gì?

Khám tuyến giáp giúp phát hiện nhiều bệnh lý khác nhau, bao gồm cả rối loạn chức năng và bất thường về cấu trúc của tuyến giáp.

• Về chức năng: Bác sĩ có thể phát hiện các rối loạn như cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) hoặc suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém).
• Về cấu trúc: Việc thăm khám giúp phát hiện các bệnh như bướu giáp lan tỏa dù chức năng tuyến giáp vẫn bình thường, nhân tuyến giáp, viêm tuyến giáp, áp xe tuyến giáp và cả ung thư tuyến giáp.

Nhờ thăm khám và các phương pháp chẩn đoán phù hợp, bệnh lý tuyến giáp có thể được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả hơn.

Lưu ý khi đi khám tuyến giáp

1. Trước khi khám tuyến giáp

• Chia sẻ với bác sĩ về tình trạng sức khỏe hiện tại, bao gồm các triệu chứng, thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống, việc sử dụng rượu bia hay chất kích thích và đặc biệt là các loại thuốc đang dùng.

2. Trong lúc khám tuyến giáp

• Nếu mặc áo cổ cao, cần kéo xuống hoặc thay áo để bác sĩ dễ quan sát vùng cổ.
• Người bệnh sẽ được hướng dẫn ngồi trên ghế để bác sĩ dễ dàng quan sát và sờ nắn tuyến giáp.
• Với một số kiểm tra đặc biệt như nghiệm pháp Pemberton, người bệnh có thể được yêu cầu ngồi hoặc đứng theo chỉ dẫn của bác sĩ.

3. Sau khi khám tuyến giáp

• Tuân thủ chế độ ăn uống và sinh hoạt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
• Tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ theo dõi tiến triển bệnh và kiểm soát tình trạng sức khỏe kịp thời.

Khám tuyến giáp ở đâu đáng tin cậy?

Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhiều chuyên khoa khác như Tim mạch, Thận, Thần kinh, Da liễu – Thẩm mỹ Da, Mắt, Răng Hàm Mặt, Hồi sức tích cực… để xây dựng phác đồ điều trị toàn diện và hiệu quả. Ngoài ra, bệnh viện còn trang bị hệ thống máy móc hiện đại như máy xét nghiệm huyết học Sysmex XN1000, máy sinh hóa Roche Cobas 6000, hệ thống Alinity M tự động (Abbott – Mỹ) cùng máy siêu âm cao cấp Acuson Sequoia (Đức). Với công nghệ BioAcoustic và kỹ thuật đo đàn hồi mô bằng xung lực bức xạ âm ARFI, máy siêu âm cho hình ảnh sắc nét chỉ sau 10-15 phút, giúp bác sĩ nhanh chóng và chính xác trong việc chẩn đoán bệnh lý tuyến giáp.

Để đặt lịch khám, tư vấn, điều trị các vấn đề về tuyến giáp với các bác sĩ tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Tải VPBank

Khám tuyến giáp giúp phát hiện sớm các rối loạn, từ đó điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng nguy hiểm. Khi nhận thấy vùng cổ có những dấu hiệu bất thường hoặc xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, sụt cân, tim đập nhanh… bạn nên đi khám sớm để được bác sĩ tư vấn và can thiệp kịp thời.