Phân biệt suy tim cấp và suy tim mạn khác nhau như thế nào?

Thống kê cho thấy, có đến khoảng 64 triệu người trên toàn thế giới đang phải đối mặt với suy tim. (1) Trong đó, suy tim cấp và suy tim mạn là hai phân loại của suy tim, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tuần hoàn và sức khỏe của người bệnh. Trong thực hành lâm sàng, cần nhận biết nhanh chóng và chính xác, phân biệt rõ giữa hai dạng để đưa ra phác đồ điều trị thích hợp cho từng trường hợp bệnh.

Suy tim cấp và suy tim mạn là như thế nào?

Suy tim là tình trạng tim không còn đủ khả năng bơm máu hiệu quả để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Theo thời gian, tim dần yếu đi, máu không thể lưu thông tốt, dẫn đến giảm cung cấp oxy và dưỡng chất cho các cơ quan. Bệnh nhân suy tim thường gặp các triệu chứng điển hình như đau ngực, khó thở, giảm khả năng gắng sức, phù…

Đây không là phải là bệnh lý riêng biệt, mà là hậu quả của nhiều bệnh lý tim mạch khác nhau như tăng huyết áp, bệnh van tim, nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, có nhiều yếu tố thúc đẩy khiến tình trạng suy tim trở nên nặng hơn như lối sống thiếu khoa học, chế độ ăn nhiều muối, không tuân thủ điều trị, lạm dụng rượu bia…. Nếu không được điều trị kịp thời, suy tim có thể tiến triển nặng và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống cũng như tiên lượng sống của người bệnh.

Hiện nay, có nhiều phương pháp phân loại suy tim khác nhau như phân loại theo khả năng gắng sức, theo chức năng tim, theo thời gian tiến triển bệnh, theo cung lượng tim, theo vị trí buồng tim…

Đối với cách phân loại suy tim theo thời gian tiến triển bao gồm:

• Suy tim cấp:
  • Suy tim xảy ra đột ngột, chức năng tim suy giảm một cách nhanh chóng, thường là biến chứng của các bệnh lý tim mạch nặng như nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim, hoặc tăng huyết áp cấp cứu.
  • Được chia thành 2 loại là: Suy tim lần đầu (xảy ra ở bệnh nhân không có tiền sử bệnh tim mạch) và suy tim mất bù cấp tính (xảy ra ở bệnh nhân đã có bệnh tim nền trước đó như bệnh van tim, bệnh mạch vành, bệnh cơ tim,…).
  • Đây là tình trạng nghiêm trọng, cần được chăm sóc y tế ngay lập tức để tránh những biến chứng nguy hiểm như phù phổi cấp, sốc tim, suy đa cơ quan,…
• Suy tim mạn:
  • Là tình trạng suy giảm chức năng tim kéo dài, tiến triển từ từ theo thời gian.
  • Thường có biểu hiện ban đầu như mệt mỏi, giảm khả năng vận động, khó thở, hồi hộp khi gắng sức hoặc phù chân nhẹ. Triệu chứng có thể nặng dần lên nếu không kiểm soát tốt.

Phân biệt suy tim cấp và suy tim mạn

Suy tim cấp và suy tim mạn có chung các triệu chứng như giảm khả năng gắng sức, phù, khó thở, đau ngực… Tuy nhiên, có tốc độ phát triển cùng nhiều yếu tố khác nhau bao gồm:

Tiêu chí	Suy tim cấp	Suy tim mạn
Khởi phát bệnh	Xuất hiện đột ngột, thường là biến chứng từ các tình trạng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim hoặc viêm cơ tim.	Khởi phát từ từ qua nhiều tháng hoặc năm, là hệ quả của bệnh lý tim mạch kéo dài như tăng huyết áp, bệnh van tim, bệnh mạch vành, bệnh cơ tim …
Tốc độ diễn biến	Diễn tiến nhanh, đe dọa tính mạng nếu không xử lý kịp thời.	Diễn tiến từ từ, có thể ổn định trong thời gian dài ở giai đoạn suy tim còn bù nếu kiểm soát tốt.
Triệu chứng điển hình	Khó thở dữ dội, tím môi, ho có lẫn bọt hồng, phù phổi cấp, tụt huyết áp, có thể ngất.	Mệt khi hoạt động gắng sức, ho nhiều về đêm, khó thở khi nằm, phù chân.
Mức độ nguy hiểm và biến chứng (nếu có)	– Là tình trạng cấp cứu y khoa đòi hỏi xử trí ngay lập tức tại bệnh viện. – Tình trạng nguy hiểm, dễ gây sốc tim, suy đa cơ quan, tử vong nếu không cấp cứu kịp.	– Gây giảm chất lượng sống, tăng nguy cơ nhập viện, có thể dẫn đến thiếu máu, suy thận, loạn nhịp tim.
Chẩn đoán phân biệt	– Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng cấp tính. Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6 – Đo điện tâm đồ. – Theo dõi nồng độ oxy trong máu. – Xét nghiệm máu. – Chụp X-quang ngực. – Siêu âm tim. – Chụp chụp CT tim/mạch vành, chụp DSA mạch vành hoặc cộng hưởng từ tim (MRI) …	– Thăm hỏi tiền sử bệnh, triệu chứng thường gặp, khám lâm sàng. – Siêu âm tim. – Điện tâm đồ. – Chụp X-quang ngực. Tải VPBank – Xét nghiệm máu. – Chụp chụp CT tim/mạch vành, chụp DSA mạch vành hoặc cộng hưởng từ tim (MRI) …
Mục tiêu điều trị	Ổn định huyết động, cải thiện oxy máu, giảm tải tim nhanh chóng.	Kiểm soát triệu chứng, ngăn tiến triển bệnh, giảm tần suất nhập viện và cải thiện chất lượng sống lâu dài.
Tiên lượng	Tiên lượng phụ thuộc vào xử trí cấp cứu, hồi phục hay không tùy tình trạng nền và tốc độ can thiệp.	Tiên lượng tùy thuộc vào mức độ tuân thủ điều trị, bệnh nhân vẫn có thể sống nhiều năm nếu kiểm soát bệnh tốt.
Phòng ngừa	Phòng ngừa bằng cách kiểm soát tốt bệnh tim nền và xử lý sớm các yếu tố nguy cơ (tăng huyết áp, rối loạn nhịp…).	Phòng ngừa tiến triển bằng chế độ ăn hợp lý, luyện tập thể lực vừa phải, dùng thuốc đều đặn, kiểm soát tốt các bệnh nền và thăm khám định kỳ.

Lưu ý chung cho bệnh nhân suy tim cấp và suy tim mạn

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trung tâm Tim mạch, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhấn mạnh: Dù là suy tim cấp hay suy tim mạn, nếu có chế độ chăm sóc và tuân thủ điều trị tốt, có thể giúp giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Bệnh nhân suy tim ở mọi mức độ nên lưu ý một số điều sau:

• Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ: Người bệnh cần uống thuốc đủ liều, đúng giờ; không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng khi chưa có ý kiến của bác sĩ.
• Theo dõi cân nặng thường xuyên: Giúp phát hiện sớm dấu hiệu giữ nước. Tăng cân nhanh bất thường có thể là biểu hiện của phù, do đó người bệnh cần báo với bác sĩ ngay.
• Giảm muối trong khẩu phần ăn: Bệnh nhân suy tim nên hạn chế tiêu thụ muối, có thể giảm theo khuyến cáo của bác sĩ để giảm gánh nặng cho tim.
• Duy trì vận động điều độ: Nên thực hiện các bài tập vừa sức, tránh tham gia những môn tập gắng sức.
• Giảm căng thẳng: Có sự cân bằng giữa công việc và thời gian nghỉ ngơi, thực hiện các bài tập giúp thư giãn tinh thần như thiền, hít thở sâu, yoga…
• Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
• Không hút thuốc lá, hạn chế tiêu thụ rượu, bia, caffeine…
• Kiểm soát tốt các bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu…
• Tuân thủ lịch tái khám để bác sĩ theo dõi tiến triển bệnh và có sự điều chỉnh trong phác đồ nếu cần.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ suy tim như khó thở, giảm khả năng gắng sức, phù chân, hoặc có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm tại các cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có thể giúp kiểm soát bệnh tốt, ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Cả suy tim cấp và suy tim mạn đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp kịp thời. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo đúng phác đồ của bác sĩ, tái khám đúng hẹn để theo dõi sát tiến triển bệnh. Đồng thời, kiểm soát tốt các bệnh nền và có lối sống khoa học nhằm ngăn ngừa suy tim chuyển biến nặng. Đối với người có yếu tố nguy cơ hoặc dấu hiệu nghi ngờ bệnh tim mạch, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để giúp phát hiện và điều trị sớm.