Xử trí tình trạng sốt và tiêu chảy ở người lớn theo từng bước

Sốt và tiêu chảy ở người lớn là tình trạng thường gặp nhưng dễ bị xem nhẹ, đặc biệt khi đi kèm mệt mỏi, đau bụng hay nôn ói. Vậy khi người lớn bị sốt kèm tiêu chảy đâu là cách xử trí đúng để tránh biến chứng và phục hồi nhanh hơn?

Sốt và tiêu chảy ở người lớn do nguyên nhân nào?

Sốt và tiêu chảy ở người lớn là tình trạng khá thường gặp trong đời sống hằng ngày. Đây không phải là một bệnh riêng lẻ mà thường là biểu hiện của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, đặc biệt liên quan đến đường tiêu hóa hoặc tình trạng nhiễm trùng trong cơ thể. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp điều trị đúng cách và phòng ngừa biến chứng.

1. Cúm dạ dày (viêm dạ dày do virus)

Viêm dạ dày ruột do virus (còn được gọi là cúm dạ dày) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sốt và tiêu chảy ở người lớn. Tác nhân thường gặp có thể bao gồm norovirus, rotavirus, adenovirus, astrovirus…

Khi virus xâm nhập vào đường tiêu hóa, chúng có thể gây viêm niêm mạc ruột, làm rối loạn quá trình hấp thu nước và chất điện giải. Người bệnh thường tiêu chảy phân lỏng nhiều lần trong ngày, đau quặn bụng, buồn nôn, nôn, ớn lạnh và có thể sốt nhẹ đến vừa. Một số trường hợp còn kèm đau nhức cơ thể và mệt mỏi rõ rệt.

Bệnh có thể khởi phát đột ngột và tự khỏi sau khoảng 2-3 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, do virus có thể lây qua tay bẩn, thực phẩm và các bề mặt nhiễm virus, người bệnh cần chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay kỹ càng trước và sau khi chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh… [1]

2. Bị ngộ độc thức ăn

Ngộ độc thực phẩm là nguyên nhân thường gặp khi người bệnh đột ngột bị sốt kèm tiêu chảy ở người lớn. Các loại vi khuẩn như Salmonella, Escherichia coli (E. coli), tụ cầu khuẩn, Clostridium… có thể tồn tại trong thực phẩm ôi thiu, chưa nấu chín kỹ hoặc nguồn nước ô nhiễm.

Ngoài tiêu chảy và sốt, ngộ độc thức ăn còn gây đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn mửa, khiến cơ thể mệt mỏi và suy nhược. Triệu chứng có thể xuất hiện chỉ sau vài giờ hoặc kéo dài vài ngày, tùy thuộc vào loại vi khuẩn và lượng độc tố xâm nhập vào cơ thể. [2]

3. Triệu chứng của COVID-19

Bên cạnh các biểu hiện hô hấp quen thuộc, COVID-19 cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa. Một số người bệnh xuất hiện tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn kèm sốt, đôi khi xảy ra trước cả ho hay khó thở.

Điểm khác biệt là các triệu chứng COVID-19 thường tiến triển từ từ, không bùng phát đột ngột như cúm dạ dày hay ngộ độc thực phẩm. Nếu tiêu chảy kèm sốt xuất hiện cùng các dấu hiệu như ho, đau họng, mất vị giác, khứu giác hoặc khó thở… người bệnh nên chủ động xét nghiệm và trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.[3]

4. Đang mắc các bệnh lý ở đường tiêu hóa

Sốt tiêu chảy ở người lớn cũng có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý tiêu hóa, đặc biệt khi tình trạng này tái phát nhiều lần hoặc kéo dài.

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

• Rối loạn tiêu hóa thường xuất phát từ chế độ ăn uống không hợp lý, ăn uống thất thường, lạm dụng rượu bia, chất kích thích. Người bệnh có thể bị tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng, buồn nôn và đôi khi kèm sốt nhẹ.
• Hội chứng ruột kích thích có thể liên quan đến stress, nhiễm khuẩn đường ruột hoặc thực phẩm không phù hợp. Bệnh thường gây tiêu chảy hoặc táo bón xen kẽ, đau bụng âm ỉ… Nếu có kèm sốt, cần đi khám để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm khác.
• Tắc ruột hoặc lồng ruột tuy phổ biến hơn ở trẻ em nhưng người lớn vẫn có thể mắc. Khi ruột bị tắc hoặc lồng ruột (một đoạn ruột chui vào đoạn khác), người bệnh có thể bị đau bụng dữ dội, chướng bụng, nôn ói, tiêu chảy và sốt. Đây là tình trạng cấp cứu, cần được can thiệp y tế kịp thời.
• Viêm ruột thừa thường gây đau bụng vùng hố chậu phải, kèm sốt và đôi khi có tiêu chảy. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, ruột thừa có thể vỡ gây viêm phúc mạc rất nguy hiểm.
• Viêm đại tràng (cấp hoặc mạn tính) là nguyên nhân khá phổ biến gây tiêu chảy kéo dài, đau bụng, sụt cân, mệt mỏi và có thể kèm sốt. Bệnh dễ tái phát nếu không được điều trị triệt để và điều chỉnh lối sống phù hợp. [4]

5. Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc, đặc biệt là kháng sinh, thuốc kháng viêm hoặc các thuốc chứa tá dược gây kích ứng đường ruột… có thể gây tiêu chảy và sốt. Khi xuất hiện tình trạng này trong quá trình điều trị, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc mà cần thông báo cho bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.

Các triệu chứng có thể gặp phải kèm theo

Tình trạng sốt và tiêu chảy ở người lớn cũng có thể đi kèm các triệu chứng khác như:

• Đi ngoài nhiều lần trong ngày (hơn 3 lần), phân lỏng, có thể lẫn nhầy, bọt hoặc máu
• Đau bụng âm ỉ hoặc đau quặn từng cơn
• Buồn nôn, nôn ói, đặc biệt trong các trường hợp sốt nôn tiêu chảy ở người lớn
• Sốt nhẹ đến vừa, ớn lạnh
• Mệt mỏi, khô miệng, khát nước do mất nước
• Đau lưng, đau nhức cơ thể
• Trường hợp nặng có thể sốt cao trên 39°C, tụt huyết áp, chóng mặt…

Những triệu chứng này có thể gặp trong các trường hợp tiêu chảy cấp do nhiễm khuẩn hoặc virus. Nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện thêm các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ và theo dõi chặt chẽ.

Khi tiêu chảy kéo dài hoặc kèm biểu hiện bất thường, bạn có thể tìm hiểu thêm bài viết tiêu chảy ở người lớn để chủ động theo dõi và chăm sóc đúng cách.

Tình trạng này có đáng lo ngại không?

Trong nhiều trường hợp, sốt và tiêu chảy ở người lớn chỉ là phản ứng tạm thời của cơ thể trước tác nhân gây bệnh và có thể tự cải thiện sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

Tuy nhiên, tình trạng này sẽ trở nên đáng lo ngại nếu tiêu chảy kéo dài, sốt cao liên tục hoặc xảy ra ở người có bệnh nền, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hay người suy giảm miễn dịch. Mất nước và rối loạn điện giải là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến suy thận, co giật, hôn mê, thậm chí tử vong nếu không xử trí kịp thời.

Ngoài ra, sốt kèm tiêu chảy ở người lớn kéo dài hoặc tái phát nhiều lần có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tiêu hóa mạn tính cần được chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám ngay nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Khát nước dữ dội, khô miệng, khô da
• Tiếu ít hoặc không tiểu
• Tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày không cải thiện
• Tiêu chảy ra máu hoặc nhầy máu
• Đau bụng dữ dội, đau tăng dần
• Sốt cao trên 39°C hoặc sốt không hạ
• Chóng mặt, lú lẫn, mệt lả
• Sụt cân nhanh
• Thuộc nhóm nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch…).

Tình trạng tiêu chảy và sốt ở người lớn trong thai kỳ hoặc sau khi sử dụng thực phẩm nghi ngờ nhiễm khuẩn cần được thăm khám sớm nhằm phòng tránh các biến chứng nguy hiểm.

Hướng dẫn cách xử trí khi bị tiêu chảy kèm sốt cho người lớn

Khi thấy những biểu hiện như tiêu chảy kèm theo sốt kéo dài, có máu lẫn trong phân, tiểu ít, lờ đờ, li bì… cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ sẽ đưa ra những phương pháp điều trị cụ thể.

1. Tránh mất nước, bù điện giải

Bù nước và điện giải là ưu tiên hàng đầu khi bị sốt tiêu chảy ở người lớn. Người bệnh nên uống Oresol đúng cách, pha đúng tỷ lệ để bổ sung natri, kali… đã bị mất; chia thành nhiều lần trong ngày.

Ngoài ra có thể bổ sung nước lọc, nước dừa, nước ép trái cây… để tăng cường vitamin và khoáng chất. Tuyệt đối không cho người bệnh uống các loại nước ngọt có gas, nước trái cây đóng chai có hàm lượng đường cao hoặc các loại trà chứa caffeine, vì chúng có thể làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn và làm tăng nguy cơ mất nước. Trường hợp mất nước nặng hoặc không uống được, cần nhập viện để truyền dịch theo chỉ định của bác sĩ.

Mua Hàng với Shopee

2. Sử dụng thuốc hạ sốt

Khi sốt cao gây khó chịu, người bệnh có thể dùng Paracetamol với liều phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ. Tránh lạm dụng thuốc và không tự ý dùng kháng sinh nếu chưa có chỉ định.

3. Nghỉ ngơi

Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn, giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch. Trong thời gian này, người bệnh nên hạn chế làm việc nặng, tránh căng thẳng và đảm bảo giấc ngủ chất lượng.

4. Xem xét lại chế độ ăn

Người bệnh nên ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, súp; bổ sung trái cây như táo nghiền đã hấp chín, chuối…; tránh đồ chiên xào, cay nóng, nhiều đường và rượu bia. Người bệnh nên ăn ít một để hạn chế nôn ói, đặc biệt trong trường hợp tiêu chảy kèm sốt ở người lớn.

5. Sử dụng các thực phẩm bổ sung lợi khuẩn

Việc bổ sung lợi khuẩn từ sữa chua, men vi sinh… có thể giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ rút ngắn thời gian tiêu chảy và cải thiện tiêu hóa.

Tóm lại, sốt và tiêu chảy xuất hiện đồng thời ở người lớn là tình trạng không nên chủ quan. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, theo dõi triệu chứng và xử trí đúng cách sẽ giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Bên cạnh đó, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi và sử dụng nguồn nước sạch để phòng ngừa tiêu chảy kèm sốt ở người lớn tái phát.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Sốt và tiêu chảy ở người lớn có thể do nhiễm trùng, ngộ độc thực phẩm hoặc các bệnh lý tiêu hóa tiềm ẩn. Khi có dấu hiệu sốt kèm tiêu chảy, nên đi khám sớm và chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe lâu dài.