Các vấn đề động mạch và tĩnh mạch thường gặp

Các vấn đề động mạch và tĩnh mạch xảy ra khi mạch máu bị tắc nghẽn, suy yếu hoặc tổn thương, làm ảnh hưởng đến quá trình cung cấp oxy và dưỡng chất. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các bệnh lý này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Nguyên lý hình thành các vấn đề động mạch và tĩnh mạch

Động mạch chịu trách nhiệm đưa máu giàu oxy từ tim đến các cơ quan, trong khi tĩnh mạch đảm nhận nhiệm vụ dẫn máu nghèo oxy quay trở về tim. Bất kỳ hệ thống nào suy giảm chức năng cũng sẽ gây xáo trộn khả năng lưu thông máu của toàn bộ cơ thể.

• Hẹp và tắc nghẽn mạch máu: Do chất béo và cholesterol tích tụ tạo thành mảng bám trên thành mạch (hiện tượng xơ vữa mạch máu), khiến lòng mạch bị thu hẹp.. Bên cạnh đó, tốc độ dòng chảy suy giảm cũng làm hạn chế lượng máu lưu thông đến các mô ngoại vi. Tình trạng này kéo dài khiến các cơ quan bị suy yếu nghiêm trọng do thiếu hụt oxy và dưỡng chất thiết yếu.
• Huyết khối (cục máu đông): Khi lưu tốc máu quá chậm hoặc lớp nội mạc mạch máu bị tổn thương, hệ thống đông máu sẽ kích hoạt tạo thành các cục máu đông. Những cục huyết khối có khả năng di chuyển hoặc nằm cố định, gây cản trở trực tiếp đến sự luân chuyển của dòng máu. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng tắc nghẽn cấp tính vô cùng nguy hiểm.

Các bệnh lý động mạch thường gặp

Hệ thống động mạch khi tổn thương sẽ làm giảm trực tiếp khả năng tưới máu đến các cơ quan quan trọng. Vì vậy, nhận biết sớm các bệnh lý động mạch sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa biến cố và tiếp cận phác đồ điều trị kịp thời. (1)

1. Bệnh động mạch vành

Bệnh động mạch vành là tình trạng mạch máu nuôi dưỡng cơ tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn do mảng xơ vữa, gây ra những cơn đau thắt ngực dai dẳng hoặc dữ dội. Nếu mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như đột tử, nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim…

2. Bệnh động mạch ngoại biên

Bệnh động mạch ngoại biên xuất hiện khi mảng xơ vữa làm cản trở dòng máu đi đến các chi, thường là ở chân khiến người bệnh cảm thấy đau nhức, chuột rút khi vận động hoặc di chuyển, có thể dẫn đến hoại tử mô nếu không được điều trị kịp thời. Đây là bệnh lý tim mạch phổ biến, thường gặp ở người trên 70 tuổi hoặc người có nhiều yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá lâu năm, đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu.

3. Bệnh động mạch cảnh & Mạch máu não

Các động mạch cảnh ở vùng cổ chịu trách nhiệm cung cấp máu chính cho toàn bộ hoạt động của não bộ. Khi động mạch này bị hẹp do tích tụ mảng xơ vữa, lượng máu lên não sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng, làm tăng cao nguy cơ xuất hiện các cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc tai biến mạch máu não.

Tải VPBank

4. Chứng phình động mạch

Bệnh phình động mạch không phải là một bệnh hiếm gặp, mức độ phổ biến của bệnh có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí và loại phình mạch.

• Khoảng 2 – 5% người khỏe mạnh bị phình động mạch não chưa vỡ và khoảng 25% trong số này có nhiều túi phình động mạch.
• Tỷ lệ mắc chứng phình động mạch chủ thường tăng dần theo tuổi tác.
• Phình động mạch chủ bụng ở nam giới cao gấp 4 – 6 lần so với nữ giới và cứ 10 năm thì tỷ lệ mắc phải tăng từ 2 – 4%.

Các bệnh lý tĩnh mạch đáng lưu ý

Các tổn thương ở tĩnh mạch thường do ứ đọng máu và suy giảm khả năng đưa máu trở về tim. (2)

1. Suy tĩnh mạch mạn tính

Ước tính cứ 20 người trưởng thành thì có 1 người bị suy tĩnh mạch mạn tính. Bệnh thường gặp nhất ở người lớn từ 50 tuổi trở lên, thường ở nữ nhiều hơn nam. Bệnh liên quan đến các yếu tố nguy cơ như béo phì, ít vận động, bệnh nghề nghiệp phải đứng hoặc ngồi lâu, tiền sử mang thai nhiều lần.

2. Giãn tĩnh mạch mạng nhện

Đây là hiện tượng các mao mạch nhỏ ngay dưới bề mặt da bị giãn rộng, tạo thành hình mạng nhện. Mặc dù chủ yếu gây mất thẩm mỹ nhưng tình trạng này vẫn phản ánh sự suy giảm áp lực tuần hoàn nông. Một số trường hợp có thể đi kèm cảm giác râm ran hoặc châm chích nhẹ tại vùng tổn thương.

3. Huyết khối tĩnh mạch sâu

Bản thân huyết khối tĩnh mạch sâu không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng cục máu đông có thể bị vỡ ra và di chuyển theo dòng máu về tim. Nếu cục máu đông di chuyển đến các mạch máu trong phổi và gây tắc nghẽn động mạch phổi, sẽ gây thuyên tắc phổi đe dọa tính mạng người bệnh.

4. Viêm tắc tĩnh mạch

Viêm tắc tĩnh mạch xảy ra khi lòng tĩnh mạch xuất hiện cục máu đông đi kèm với phản ứng viêm nhiễm. Khu vực xung quanh đoạn mạch bị ảnh hưởng thường sưng tấy, đỏ rát và đau khi chạm vào. Người bệnh cần được can thiệp điều trị sớm để tránh biến chứng.

5. Loét tĩnh mạch

Nghiên cứu cho thấy, có đến 70% vết loét lâu lành ở chân liên quan đến loét tĩnh mạch. Đây là dạng vết thương lâu lành do biến chứng của suy tĩnh mạch mạn tính, gây ứ đọng máu kém oxy ở chân, dẫn đến hình thành vết loét rỉ dịch trong hoặc dịch vàng. Đây là mức độ nặng nhất của bệnh lý suy giãn tĩnh mạch (mức độ C6).

Các biểu hiện nguy hiểm cần đến bệnh viện ngay lập tức

Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo cấp tính dưới đây, nguy cơ cao người bệnh đã có biến chứng mạch máu nghiêm trọng, cần nhanh chóng đến bệnh viện để được hỗ trợ can thiệp điều trị kịp thời:

Mua Hàng với Shopee

• Đau thắt ngực dữ dội, đau lan ra vai, lưng hoặc hàm kèm theo khó thở, đổ mồ hôi lạnh.
• Đột ngột yếu người, bủn rủn tay chân, tê bì một bên mặt hoặc tay chân, nói ngọng hoặc khó nói.
• Sưng đau, nóng đỏ đột ngột ở một bên chân hoặc tay mà không rõ nguyên nhân.
• Đau bụng hoặc đau lưng dữ dội, xuất hiện đột ngột và không có dấu hiệu thuyên giảm.

Cách bảo vệ động mạch và tĩnh mạch khỏe mạnh

Để bảo vệ hệ mạch máu luôn khỏe mạnh, mỗi người nên áp dụng các biện pháp sau:

• Có chế độ dinh dưỡng khoa học, tăng cường xơ, giảm chất béo bão hòa và muối.
• Tập luyện thể dục đều đặn ít nhất 5 buổi/tuần với mỗi buổi tập khoảng 30 phút để kích thích lưu thông máu.
• Ngưng hút thuốc lá, hạn chế uống rượu, bia, cà phê, nước ngọt có ga…
• Kiểm soát tốt các chỉ số huyết áp, đường huyết và cholesterol.
• Tránh ngồi hoặc đứng yên một chỗ quá lâu, nên chủ động đi lại nhẹ nhàng sau mỗi giờ làm việc.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Tìm hiểu và nhận sớm các vấn đề động mạch và tĩnh mạch sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc thực hiện các biện pháp giúp ngăn ngừa bệnh từ sớm nhằm bảo vệ hệ tuần hoàn khỏe mạnh. Song song với đó, mỗi người nên có lối sống khoa học, tuân thủ điều trị các bệnh nền nếu có và thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm, điều trị kịp thời các bệnh lý liên quan đến mạch máu.