Hiến phôi là nghĩa cử nhân văn của cá nhân, các cặp vợ chồng đã hoàn thành kế hoạch sinh con, nhưng vẫn còn phôi đang lưu trữ. Việc hiến tặng cần tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật hiện hành và quy trình chuyên môn, nhằm đảm bảo phôi được quản lý, bảo quản và sử dụng đúng mục đích nhân đạo. Hiểu rõ điều kiện, thủ tục và quy trình hiến phôi giúp việc thực hiện đúng quy định, đảm bảo quyền lợi và an toàn cho các bên liên quan.

Hiến Phôi

Hiến phôi là gì?

Hiến phôi là việc cá nhân hoặc cặp vợ chồng tự nguyện đồng ý cho cơ sở y tế sử dụng phôi của mình theo quy định pháp luật hiện hành. Mục đích của hiến tặng phôi có thể là hỗ trợ sinh sản cho người khác hoặc phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học.

Phôi được hiến tặng thường là phôi đông lạnh còn dư sau khi cặp vợ chồng đã hoàn tất kế hoạch sinh con. Thay vì hủy, phôi được trao tặng để mở ra cơ hội làm cha mẹ cho những trường hợp vô sinh hiếm muộn hoặc đóng góp vào sự phát triển của y học.

Phôi Hiến Mang Đến Cơ Hội Làm Cha Mẹ Cho Người Khác
Phôi Hiến Mang Đến Cơ Hội Làm Cha Mẹ Cho Cặp Vợ Chồng Vô Sinh Hiếm Muộn

Có nên hiến tặng phôi?

Việc hiến tặng phôi là quyết định mang tính cá nhân, phụ thuộc vào quan điểm, giá trị gia đình và sự thống nhất cả cả hai vợ chồng. Về mặt tích cực, phôi hiến giúp các cặp vợ chồng không thể tạo phôi có cơ hội mang thai và sinh con, đồng thời tránh lãng phí “mầm sống” có chất lượng tốt sau khi hoàn tất kế hoạch sinh sản. Đây cũng là cách đóng góp thiết thực cho nghiên cứu y học khi phôi được dùng cho mục đích khoa học.

Quy định về hiến tặng phôi theo pháp luật Việt Nam

Nghị định 207/2025/NĐ-CP được xem là cơ sở pháp lý quan trọng quy định về hiến phôi tại Việt Nam(1). Theo Nghị định này, người hiến phôi cần đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc, điều kiện sau:

1. Đối tượng hiến tặng

Theo Điều 4, Nghị định 207/2025/NĐ-CP và khoản 1 Điều 6, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, đối tượng hiến phải đáp ứng các điều kiện sau:

  • Đủ tuổi theo quy định, đó là nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
  • Cặp vợ chồng đã thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hoặc mang thai hộ còn dư phôi, không còn nhu cầu sử dụng.

Về nguyên tắc, hiến tặng phôi không được thực hiện theo hình thức chỉ định cho người thân cụ thể. Nghị định yêu cầu việc hiến và nhận phôi phải đảm bảo tính vô danh giữa bên cho và bên nhận. Điều này có nghĩa là không thể lựa chọn hiến trực tiếp cho anh, chị, em hoặc người quen, nhằm đảm bảo tính minh bạch, tránh các vấn đề pháp lý phát sinh sau này.

2. Điều kiện đối với phôi hiến tặng

Phôi hiến tặng cần đảm bảo các điều kiện pháp lý sau:

  • Chỉ được thực hiện tại cơ sở y tế được cấp phép lưu trữ;
  • Người hiến phôi không mắc bệnh di truyền ảnh hưởng đến thế hệ sau;
  • Có đủ nhận thức và làm chủ hành vi tại thời điểm hiến phôi;
  • Không nhiễm HIV.
Việc Hiến Phôi Cần Được Thực Hiện Tại Cơ Sở Y Tế Được Cấp Phép
Việc Hiến Phôi Cần Được Thực Hiện Tại Cơ Sở Y Tế Được Cấp Phép

3. Hình thức đồng ý hiến tặng

Hiến tặng phôi là quyết định mang tính tự nguyện, phải có sự đồng thuận giữa hai vợ chồng. Ngoài ra, việc hiến phải được thể hiện bằng văn bản, có chữ ký xác nhận của cả hai vợ chồng. Nội dung văn bản cần thể hiện rõ mục đích sử dụng phôi và sự đồng ý hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc.

4. Nguyên tắc sử dụng phôi hiến tặng

Phôi sau khi hiến tặng được sử dụng theo các mục đích cụ thể, được pháp luật cho phép:

  • Sử dụng trong điều trị hỗ trợ sinh sản cho cặp vợ chồng vô sinh hoặc phụ nữ độc thân;
  • Phôi có thể được sử dụng cho mục đích nghiên cứu khoa học nếu đáp ứng các điều kiện và được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định pháp luật;
  • Hoặc sử dụng cho cả hai mục đích trên.

5. Nguyên tắc ẩn danh (vô danh) hai chiều

Theo khoản 3 Điều 3, Nghị định 207/2025/NĐ-CP, việc hiến phôi và nhận phôi được thực hiện trên nguyên tắc vô danh giữa người hiến và người nhận. Theo đó, cả hai bên không biết thông tin của nhau, giúp hạn chế các rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền riêng tư, tránh phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền làm cha mẹ sau này.

6. Tính tự nguyện và phi thương mại

Hiến phôi phải đảm bảo nguyên tắc hoàn toàn tự nguyện, phi thương mại. Người hiến không được nhận bất kỳ lợi ích vật chất nào từ việc hiến tặng. Nội dung đồng ý hiến phải thể hiện rõ mục đích sử dụng phôi cho điều trị vô sinh hiếm muộn hoặc nghiên cứu khoa học.

Hiến Tặng Phôi Cần Đảm Bảo Tính Tự Nguyện, Đồng Thuận, Phi Thương Mại
Hiến Tặng Phôi Cần Đảm Bảo Tính Tự Nguyện, Đồng Thuận, Phi Thương Mại

Thủ tục hiến tặng phôi và quy trình thực hiện chi tiết

Người hiến phôi cần chuẩn bị đủ giấy tờ tùy thân, văn bản hiến phôi và các hồ sơ liên quan theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. Thông thường, quy trình hiến tặng phôi được tiến hành qua các bước sau:

  • Tư vấn và đánh giá điều kiện hiến phôi: Bác sĩ chuyên khoa Hỗ trợ sinh sản tư vấn chi tiết về thủ tục hiến tặng phôi, quyền và nghĩa vụ pháp lý liên quan. Điều này giúp người hiến hiểu rõ hiến tặng phôi như thế nào, từ đó đưa ra quyết định phù hợp. Đồng thời, bác sĩ đánh giá tiền sử điều trị IVF, tình trạng phôi đang lưu trữ và mức độ phù hợp với tiêu chuẩn hiến tặng theo quy định hiện hành;
  • Ký văn bản đồng ý hiến tặng theo quy định pháp luật: Sau khi được tư vấn, người hiến cần ký văn bản đồng ý hiến phôi. Văn bản này phải thể hiện rõ sự tự nguyện, không bị ép buộc, có sự đồng thuận của cả hai vợ chồng, nhằm đảm bảo tính pháp lý, tránh tranh chấp về sau;
  • Kiểm tra sức khỏe và sàng lọc bệnh lý: Người hiến được thực hiện các xét nghiệm cần thiết để loại trừ các bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền và các rối loạn ảnh hưởng đến chất lượng phôi. Quy trình sàng lọc này giúp đảm bảo phôi hiến đạt tiêu chuẩn an toàn, giảm nguy cơ ảnh hưởng đến thể hệ sau;
  • Lưu trữ và quản lý phôi tại cơ sở y tế: Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, phôi hiến được lưu trữ trong hệ thống bảo quản chuyên biệt tại cơ sở y tế được cấp phép;
  • Sử dụng phôi cho người nhận theo nguyên tắc vô danh: Phôi hiến được sử dụng cho mục đích hỗ trợ sinh sản hoặc nghiên cứu khoa học theo đúng nội dung được người hiến chấp thuận. Quá trình phân bổ tuân thủ nguyên tắc vô danh giữa người hiến và người nhận, đảm bảo tính bảo mật thông tin.

Nên hiến tặng phôi ở đâu?

Hiến tặng phôi cần thực hiện tại cơ sở hỗ trợ sinh sản được cấp phép, có năng lực chuyên môn và pháp lý rõ ràng, nhằm đảm bảo an toàn, minh bạch và đúng mục đích nhân đạo. Quy trình hiến phôi phải tuân thủ các bước chuẩn hóa, bao gồm tư vấn, rà soát điều kiện pháp lý và quản lý phôi theo quy định.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh Hà Nội, các trường hợp hiến phôi được đánh giá đồng thời về yếu tố y khoa và pháp lý trước khi thực hiện. Đội ngũ chuyên gia hỗ trợ sinh sản phối hợp chuyên khoa khi cần thiết, cùng hệ thống labo phôi học, nuôi cấy và bảo quản phôi được kiểm soát chặt chẽ, giúp duy trì chất lượng phôi trong suốt thời gian lưu trữ.

Bên cạnh đó, IVF Tâm Anh Hà Nội tiếp nhận hiến phôi và định hướng phương án hỗ trợ sinh sản phù hợp cho từng trường hợp nhận phôi, dựa trên nguyên nhân vô sinh, tình trạng nội tiết và chất lượng phôi. Phác đồ điều trị được xây dựng cá thể hóa, giúp lựa chọn đúng phương pháp và nâng cao khả năng đạt thai kỳ. Toàn bộ quá trình hiến – nhận phôi được thực hiện theo quy định vô danh và bảo mật thông tin, đồng thời được theo dõi bởi hệ thống chuyên môn liên tục. Việc thực hiện tại cơ sở chuyên sâu giúp giảm rủi ro pháp lý, đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả trong hỗ trợ sinh sản.

Ivf Tâm Anh Là Địa Chỉ Hỗ Trợ Sinh Sản Uy Tín
Ivf Tâm Anh Là Địa Chỉ Hỗ Trợ Sinh Sản Uy Tín

Tóm lại, hiến phôi là quyết định nhân văn nhưng cần sự đồng thuận của cả hai vợ chồng và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Khi còn băn khoăn về điều kiện hay thủ tục, vợ chồng nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hỗ trợ sinh sản trước khi quyết định.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/hien-phoi/