Viêm đại tràng cấp là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đa số trường hợp triệu chứng xuất hiện đột ngột và gây khó chịu cho người bệnh. Dấu hiệu nhận biết bệnh là gì? Điều trị như thế nào?

Viêm đại tràng cấp là gì?
Viêm đại tràng cấp là tình trạng niêm mạc đại tràng bị viêm, khởi phát đột ngột do nhiều nguyên nhân khác nhau như ngộ độc thực phẩm , nhiễm khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc do thiếu máu cục bộ. Người bệnh thường có các triệu chứng như đau bụng, tiêu lỏng, đi ngoài nhiều lần, phân có thể lẫn nhầy máu, đôi khi kèm sốt và mệt mỏi.
Phần lớn trường hợp, bệnh sẽ cải thiện sau khi được điều trị thích hợp, tuy nhiên, một số trường hợp bệnh nặng, bệnh có thể diễn tiến kéo dài, đưa đến biến chứng, và gây tổn thương đại tràng.
Các nguyên nhân thường gặp gây viêm đại tràng cấp:
1. Nhiễm khuẩn đường ruột
Nhiễm khuẩn đường tiêu hoá là một trong những nguyên nhân thường gặp gây viêm đại tràng cấp.
Những loại vi khuẩn thường gặp gồm:
- Salmonella
- Campylobacter jejuni (C. jejuni)
- Shigella
- Escherichia coli (E. coli)
- Yersinia enterocolitica
- Clostridium difficile (C. diff)
2. Nhiễm virus và ký sinh trùng
Viêm đại tràng cấp cũng có thể xảy ra do nhiễm virus hoặc ký sinh trùng.
- Virus thường gặp: Norovirus, Rotavirus, Adenovirus, Cytomegalovirus (CMV; là tác nhân gây bệnh thường gặp ở người suy giảm miễn dịch).
- Ký sinh trùng: Entamoeba histolytica cũng là tác nhân quan trọng gây viêm đại tràng, thường biểu hiện bệnh cảnh đau bụng, tiêu chảy, đi ngoài phân có máu.
3. Ngộ độc thực phẩm và vệ sinh ăn uống kém
Ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến viêm đại tràng cấp. Một số yếu tố nguy cơ thường gặp:
- Sử dụng thực phẩm nhiễm bẩn, ôi thiu
- Thực phẩm sống, chưa được xử lý và nấu chín trước khi ăn
- Uống nước nhiễm bẩn hoặc chứa hóa chất độc hại
- Dụng cụ chế biến thức ăn không đảm bảo vệ sinh
- Bảo quản thực phẩm không đúng cách
- Không rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, khi chế biến thực phẩm; hoặc sau khi đi vệ sinh
- Sử dụng thức ăn lạ khi đi du lịch

4. Tác dụng phụ của thuốc và hóa chất
Một số loại thuốc có thể liên quan đến viêm đại tràng, hoặc làm tăng nguy cơ viêm đại tràng đặc biệt khi sử dụng lâu dài, gồm:
- Thuốc kháng viêm không steroid
- Thuốc ức chế bơm proton
- Thuốc đối kháng thụ thể H2
- Thuốc chẹn beta
- Thuốc ức chế miễn dịch
- Thuốc co mạch
Dấu hiệu viêm đại tràng cấp tính cần nhận biết sớm
Các triệu chứng của viêm đại tràng cấp diễn ra đột ngột gồm:
1. Đau bụng
Vị trí đau có thể ở vùng bụng dưới, bên trái hoặc dọc theo khung đại tràng. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột, âm ỉ kéo dài hoặc đau quặn từng cơn.
2. Tiêu chảy cấp
Đây là một trong những triệu chứng thường gặp nhất. Triệu chứng thường gặp gồm phân lỏng và nát, một số trường hợp có thể kèm theo máu hoặc chất nhầy.
3. Sốt và mệt mỏi
Viêm đại tràng cấp có thể gây ra các triệu chứng toàn thân như sốt, chán ăn, mệt mỏi, suy nhược, đau đầu…
4. Buồn nôn và nôn
Buồn nôn và nôn là một trong những dấu hiệu sớm khi mắc bệnh. Tình trạng này dễ xuất hiện ở trường hợp bị ngộ độc thực phẩm.
5. Mất nước (khát nước, khô môi, tiểu ít)
Tiêu chảy nhiều có thể dẫn đến mất nước. Người bệnh cảm thấy khát nước, khô miệng, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, chóng mặt, lừ đừ…
6. Chướng bụng, đầy hơi
Đau bụng thường kèm theo hiện tượng đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu, bụng căng cứng…
7. Đi ngoài nhiều lần trong ngày (>3 lần/ngày)
Viêm đại tràng cấp tính có thể khiến người bệnh đi ngoài nhiều lần (thường trên 3 lần/ngày), có thể kèm cảm giác mót rặn kèm. Đi ngoài liên tục làm tăng nguy cơ mất nước và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Phương pháp chẩn đoán
Sau khi thăm khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp cận lâm sàng như: (1)
1. Xét nghiệm máu
Xét nghiệm máu giúp đánh giá tình trạng nhiễm trùng, rối loạn điện giải, đánh giá chức năng gan thận và giúp loại trừ các bệnh lý khác. Một số chỉ số được quan tâm như:
- Công thức máu toàn phần
- Protein phản ứng C (CRP)
- Xét nghiệm điện giải
- Xét nghiệm chức năng thận …
2. Xét nghiệm phân
Xét nghiệm phân có thể giúp xác định các nguyên nhân gây viêm đại tràng cấp như nhiễm khuẩn, ký sinh trùng hoặc các bất thường tiêu hoá liên quan.
3. Siêu âm bụng
Phương pháp này giúp khảo sát các bất thường trong ổ bụng và loại trừ các nguyên nhân gây đau bụng cấp khác.
4. Nội soi đại tràng khi cần thiết
Bác sĩ có thể chỉ định nội soi đại tràng sau khi kiểm tra triệu chứng lâm sàng và đánh giá kết quả của các xét nghiệm cận lâm sàng. Phương pháp này sử dụng một ống soi mềm có đường kính khoảng 1 cm, đưa từ hậu môn đi ngược lên trực tràng và đại tràng. Camera gắn ở đầu ống sẽ thu hình ảnh các cấu trúc bên trong và truyền lên màn hình có độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ ràng và chi tiết. Qua đó phát hiện những tổn thương dù nhỏ nhất, đồng thời phân biệt với những bệnh lý có biểu hiện tương tự.
Biến chứng nguy hiểm của viêm đại tràng cấp
Viêm đại tràng cấp nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng như:
- Mất nước, rối loạn điện giải.
- Nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.
- Thủng ruột.
- Suy dinh dưỡng nếu bệnh kéo dài.
- Một số biến chứng hiếm gặp ở thần kinh, và thận do nhiễm khuẩn đường tiêu hoá ở một số vi khuẩn đặc biệt
Viêm đại tràng cấp có chữa được không?
Viêm đại tràng cấp tính có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Phần lớn các trường hợp đáp ứng tốt với điều trị nguyên nhân kết hợp bù nước điện giải và dinh dưỡng thích hợp. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự điều trị theo kinh nghiệm dân gian.. Khi xuất hiện những biểu hiện bất thường, nên đi thăm khám sớm để được chẩn đoán và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Cách xử lý viêm đại tràng cấp tại nhà an toàn
1. Bù nước và điện giải đúng cách
Bù nước và điện giải giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước, rối loạn điện giải, biến chứng nguy hiểm của viêm đại tràng cấp. Thông thường, người bệnh có thể bù nước qua đường uống với dung dịch oresol (ORS), đường truyền tĩnh mạch sẽ được chỉ định khi có tình trạng mất nước nặng, nôn ói nhiều hoặc khi không uống được.
2. Chế độ ăn dễ tiêu
- Chế độ ăn ít chất xơ để giảm kích thích đường tiêu hoá trong giai đoạn cấp
- Ưu tiên các loại thực phẩm mềm và dễ tiêu như cơm, cháo, canh và súp
- Hạn chế thực phẩm và đồ uống có thể kích thích đường tiêu hoá, như đồ cay nóng, thức ăn nhiều dầu mỡ, rượu bia. Nếu uống sữa làm đầy bụng hoặc tiêu chảy nhiều hơn, nên giảm sữa và các sản phẩm từ sữa
3. Sử dụng thuốc không kê đơn
Một số trường hợp có thể sử dụng oresol (ORS), thuốc hạ sốt, hoặc men vi sinh.
4. Những loại thuốc thường được sử dụng trong điều trị viêm đại tràng cấp
Tuỳ vào nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng và triệu chứng của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc tương ứng. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi liều lượng khi chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ để hạn chế tác dụng phụ và biến chứng.
Những loại thuốc thường sử dụng gồm:
- Thuốc kiểm soát triệu chứng: thuốc hạ sốt, thuốc chống co thắt, thuốc chống tiêu chảy (thận trọng khi sử dụng)…
- Kháng sinh: Không phải tất cả trường hợp viêm đại tràng cấp tính đều cần điều trị kháng sinh. Kháng sinh thường được cân nhắc khi có dấu hiệu nhiễm trùng, hoặc ở người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch…
- Thuốc kháng ký sinh trùng: được chỉ định trong những trường hợp tiêu chảy do ký sinh trùng
- Bổ sung men vi sinh: hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột,và cải thiện một số triệu chứng tiêu hoá.
Phòng ngừa hiệu quả
Những biện pháp hỗ trợ phòng ngừa viêm đại tràng cấp:
1. An toàn thực phẩm
- Lựa chọn thực phẩm còn hạn sử dụng, có nguồn gốc rõ ràng và không bị hư hỏng
- Hạn chế tiêu thụ thức ăn sống, tiết canh, thực phẩm không rỏ nguồn gốc.
- Ăn chín uống sôi, hâm nóng kỹ thức ăn để nguội trước khi sử dụng, tránh ăn đồ để quá lâu hoặc có dấu hiệu ôi thiu.
- Vệ sinh các dụng cụ chế biến như nồi, chảo, thớt, dao…
- Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ phù hợp, không để lẫn thức ăn đã nấu chín với thực phẩm sống
- Che đậy thức ăn cẩn thận, tránh để tiếp xúc với ruồi, nhặng, chó, mèo và động vật khác

2. Vệ sinh cá nhân và môi trường
- Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, và sau khi chế biến thực phẩm sống.
- Không dùng chung vật dụng cá nhân như muỗng, đũa, bàn chải.
- Giữ môi trường sống sạch sẽ, xử lý rác thải hợp vệ sinh để hạn chế vi khuẩn và côn trùng phát triển.
- Sử dụng nguồn nước sạch trong ăn uống và sinh hoạt hàng ngày.
3. Duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh
Duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, protein, omega-3, vitamin và khoáng chất.
- Hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn, chiên rán, chứa nhiều đường và muối
- Tránh lạm dụng rượu bia, thuốc lá, nước ngọt và các chất kích thích
- Ăn đúng bữa, tránh bỏ bữa hoặc ăn quá no
- Uống đủ nước
- Tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát cân nặng hợp lý
- Tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng thuốc điều trị bệnh
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
- 108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
- (Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM:
- 2B Phổ Quang, Phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8:
- 316C Phạm Hùng, Phường Chánh Hưng, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 316C Phạm Hùng, P.5, Q.8, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7:
- 25 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Hưng, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 25 Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy:
- 265 Cầu Giấy, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
- (Đ/c cũ: 265 Cầu Giấy, P.Dịch Vọng, Q.Cầu Giấy, TP. Hà Nội)
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- Fanpage:
- Website: tamanhhospital.vn
Viêm đại tràng cấp thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy nhiều lần…Phần lớn trường hợp có thể cải thiện nếu được phát hiện và điều trị đúng nguyên nhân. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan vì bệnh có thể diễn tiến nặng và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao, đau bụng nhiều, tiêu chảy nhiều lần, mệt mỏi hoặc đi ngoài có máu, người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc phát hiện bệnh và điều trị sớm sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời hạn chế các biến chứng.
Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/viem-dai-trang-cap/
Công chúa handsome… Truyện dài. (phần I)
Đêm tàn của những đau thương 19 phần
nói yêu em 7 lần
Anh Chọn Ai? Siêu Mẫu Hay Osin? full Chương 70
Truyện Ngắn : Mùa Đông Năm Ấy
TRUYỆN NGẮN : KẾT THÚC RỒI ĐẤY
CAFE ĐẮNG VỊ NGỌT KHÔNG ĐƯỜNG ..TỐI THỨ 7- QUANG HÙNG
sài gòn nắng tắt gió vẫn thổi
4 vật nên đặt trong ví để hút tài lộc, 4 vật nên bỏ đi để tránh phiền toái
Cách rán đậu phụ vàng ruộm, căng phồng, không cần chảo chống dính
Cách kích thích cây kim tiền ra hoa
5 vị trí đặt muối trong nhà giúp phát lộc, thu hút may mắn theo phong thủy
Cây chanh phong thủy hợp với tuổi con giáp nào?
Bí quyết trồng cây ớt trong chậu cho quả sai trĩu trịt
