Nhiều người mặc định rằng các bệnh lý tuyến vú chỉ xảy ra ở phụ nữ. Tuy nhiên, nam giới cũng có thể gặp các bất thường như phì đại mô tuyến, nang, khối u hoặc viêm nhiễm vùng ngực. Khi xuất hiện triệu chứng như sưng đau, sờ thấy khối hoặc thay đổi bất thường ở núm vú, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm vú nam giới có thể giúp xác định nguyên nhân và đánh giá mức độ tổn thương.

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi: Ths.BSNT Đặng Khánh Huyền – Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Siêu Âm Vú Nam Giới

Khi nào nam giới cần siêu âm vú?

Nhiều lầm tưởng cho rằng nam giới không có tuyến vú hoặc không gặp các bệnh lý về tuyến vú nên không cần thực hiện siêu âm tuyến vú. Thực tế giải phẫu cho thấy tuyến vú nam giới nằm giữa cơ ngực và mô dưới da, bao gồm khoảng 5-15 ống dẫn sữa ngắn. Khi có các dấu hiệu bất thường, việc thực hiện siêu âm tuyến vú nam giới là vô cùng cần thiết để loại trừ các nguy cơ bệnh lý.

1. Xuất hiện khối u hoặc sưng vùng ngực

Triệu chứng phổ biến nhất là phát hiện khối u hoặc tình trạng sưng tấy ở vùng ngực. Khối u có thể xuất hiện dưới dạng một nốt mềm hoặc cứng, nằm ở vùng ngực, có thể gây đau. Ngoài ra, một số trường hợp có thể thấy sự gia tăng về thể tích vú đối xứng hoặc không đối xứng. Siêu âm tuyến vú nam giới giúp phân biệt đây là mô tuyến thực sự hay chỉ là mô mỡ dư thừa. (1)

2. Đau vú hoặc thay đổi bất thường

Người bệnh có thể gặp tình trạng đau tức vùng ngực, đặc biệt đau khi chạm vào, gây khó chịu ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày. Cảm giác đau có thể đi kèm với các dấu hiệu viêm tại chỗ như sưng, nóng, đỏ, đau hoặc vùng vú bị dày lên và phù nề. Trong trường hợp này siêu âm giúp xác định nguyên nhân gây đau do thay đổi nội tiết tố, viêm nhiễm, khối u hay tổn thương khác.

3. Tiết dịch núm vú hoặc thay đổi núm vú

Trường hợp hiếm gặp hơn là tiết dịch núm vú, đặc biệt khi dịch tiết có máu là một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Ngoài ra, những thay đổi núm vú quan sát được như núm vú có hiện tượng co rút, lệch về một bên hoặc da vùng núm vú bị loét, cần tới các chuyên khoa thăm khám và thực hiện siêu âm vú nam giới ngay lập tức. Những thay đổi bất thường này thường liên quan đến các tổn thương nằm sâu bên trong ống dẫn sữa hoặc các khối u ác tính.

Siêu âm vú nam giới phát hiện được những bệnh lý gì?

Siêu âm vú nam giới giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý khác nhau dựa trên hình ảnh thu được. Một số tình trạng bệnh lý thường gặp được chẩn đoán như:

1. Phì đại tuyến vú ở nam

Phì đại tuyến vú hay còn gọi nữ hóa tuyến vú ở nam giới là tình trạng vú nam giới to lên do sự tăng sinh lành tính của các ống tuyến và mô đệm. Đây là bệnh lý phổ biến nhất được chẩn đoán qua siêu âm vú nam giới. Ba loại phì đại tuyến vú thường gặp như:

  • Dạng nốt: Xuất hiện nốt giảm âm đồng nhất sau quầng vú.
  • Dạng tua gai: Xuất hiện đám giảm âm hình tam giác có các nhánh kéo dài vào mô mỡ.
  • Dạng tuyến lan tỏa: Mô tuyến phân bố rộng, lan tỏa.

Ngoài ra, siêu âm giúp chẩn đoán tình trạng nữ hóa tuyến vú giả do tích tụ mỡ mà không có sự tăng sinh mô tuyến.

Nữ Hóa Tuyến Vú Dạng Nốt
Nữ Hóa Tuyến Vú Dạng Nốt Xuất Hiện Dưới Dạng Một Nốt Đặc Sau Quầng Vú Với Cấu Trúc Giảm Âm Đồng Nhất Và Bờ Rõ.

2. Áp xe hoặc viêm tuyến vú

Viêm vú ở nam giới thường do vi khuẩn xâm nhập qua các tổn thương ở núm vú, ví dụ như xỏ khuyên núm vú. Dấu hiệu điển hình của tình trạng viêm là sưng, nóng, đỏ, đau, dày da và phù nề. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể tiến triển thành áp xe. Các ổ áp xe có xu hướng tái phát nếu không được điều trị đầy đủ và có thể phải phẫu thuật cắt bỏ rộng đến các ống liên quan. Ổ áp xe trên hình ảnh siêu âm có thể quan sát thấy một vùng trống âm hoặc giảm âm với bờ không đều và có thể thấy mủ bên trong. Ngoài ra, siêu âm vú nam giới còn giúp phát hiện bệnh Mondor – một dạng viêm tắc tĩnh mạch nông ở thành ngực.

Viêm Vú Ở Bệnh Nhân Nam
Viêm Vú Ở Bệnh Nhân Nam Mắc Bệnh Nữ Hóa Tuyến Vú. Siêu Âm Cho Thấy Da Và Các Lớp Dưới Da Dày Lên, Phù Lan Tỏa (A, B). Doppler Màu Cho Thấy Tăng Tưới Máu (C, D).

3. U lành tính tuyến vú

Nhiều loại u lành tính có thể được phát hiện thông qua siêu âm vú nam giới như:

  • Nang vú: là những tổn thương đơn độc thường liên quan đến nữ hóa tuyến vú. Trên siêu âm, các nang đơn giản được đặc trưng bởi đường bờ rõ, trống âm, tăng sáng phía sau. Các nang phức tạp thường giảm âm hoặc trống âm với đường bờ rõ, bên trong có thể chứa dịch không đồng nhất, các thành phần nhỏ tăng âm hoặc mảnh sùi.
  • U mỡ: là một khối có vỏ bao, bờ rõ, bên trong chứa các tế bào mỡ, có thể sờ thấy mềm hoặc cứng. Siêu âm cho thấy khối có bờ rõ, đồng âm hoặc tăng âm nhẹ so với lớp mỡ dưới da và có vỏ bao mỏng.
  • U xơ tuyến vú: Rất hiếm ở nam giới nhưng có thể xuất hiện nếu có sự kích thích estrogen. Trên siêu âm khối thường có hình bầu dục, giảm âm, với đường bờ rõ, một số trường hợp có đường bờ đa cung lớn.
Nang Đơn Giản Ở Bệnh Nhân
Nang Đơn Giản Ở Bệnh Nhân Nữ Hóa Tuyến Vú Dạng Nốt: Siêu Âm Cho Thấy Hai Cấu Trúc Trống Âm Dính Liền Với Nhau, Cả Hai Đều Có Đường Bờ Rõ Và Tăng Âm Phía Sau

4. Ung thư vú nam

Các khối u vú ác tính tương đối hiếm ở nam giới, nên thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Siêu âm vú nam giới đóng vai trò then chốt trong việc nhận diện các đặc điểm nghi ngờ ác tính như khối đặc giảm âm, bờ không đều, trục không song song với da và giảm âm mạnh phía sau. Trên siêu âm các dạng u phổ biến quan sát được như:

  • Ung thư biểu mô ống xâm lấn thường biểu hiện dưới dạng một khối đặc, giảm âm, có đường bờ không đều và thường có giảm âm mạnh phía sau. Một số ít trường hợp có thể biểu hiện dưới dạng một nang phức tạp hoặc một vùng rối loạn cấu trúc.
  • Ung thư biểu mô nhú: thường biểu hiện dưới dạng khối đặc hoặc nang phức tạp với thành dày chứa cả thành phần đặc và nang.

Một số trường hợp có nguy cơ cao như tiền sử gia đình có người có đột biến gen BRCA2 hoặc hội chứng Klinefelter, tinh hoàn lạc chỗ, chấn thương tinh hoàn, rối loạn chức năng gan và chấn thương ngực.

Quy trình siêu âm vú nam giới diễn ra như thế nào?

Quy trình siêu âm vú nam giới được thực hiện đơn giản, nhanh chóng và bệnh nhân thường không cảm thấy khó chịu trong quá trình siêu âm.

1. Chuẩn bị trước khi siêu âm

Bệnh nhân hầu như không cần chuẩn bị trước khi siêu âm. Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, các loại thuốc đang sử dụng và thói quen sinh hoạt vì có thể liên quan đến tình trạng phì đại tuyến vú. Bệnh nhân nên mặc trang phục thoải mái để dễ dàng bộc lộ vùng ngực khi thực hiện siêu âm tuyến vú nam giới.

2. Các bước thực hiện siêu âm

  • Bước 1: Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn khám và bộc lộ vùng ngực, đặt tay sau đầu để làm phẳng cơ ngực.
  • Bước 2: Bác sĩ sẽ bôi một lớp gel lên vị trí vú cần siêu âm giúp cung cấp môi trường cho sóng siêu âm hoạt động trên vùng kiểm tra.
  • Bước 3: Sử dụng đầu dò tần số cao quét nhẹ nhàng qua toàn bộ mô vú và vùng nách để kiểm tra hạch bạch huyết.
  • Bước 4: Khi phát hiện tổn thương, bác sĩ sẽ sử dụng Doppler màu để đánh giá sự phân bố mạch máu bên trong khối u. Một số trường hợp nghi ngờ ác tính, siêu âm được dùng để hướng dẫn kim sinh thiết đi vào đúng vị trí tổn thương nhằm lấy mẫu bệnh phẩm.

3. Thời gian và kết quả

Quá trình siêu âm vú nam giới thường chỉ kéo dài từ 10 đến 15 phút. Kết quả sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích dựa trên các đặc điểm về hình dạng, đường bờ và cấu trúc âm. Sau khi kết thúc siêu âm vú, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường mà không cần thời gian nghỉ ngơi.

Những hiểu lầm phổ biến về siêu âm vú nam giới

Một số hiểu lầm phổ biến về siêu âm tuyến vú mà nhiều người thường hay gặp như:

  • Nam giới không cần kiểm tra vú: Trên thực tế, vú nam giới vẫn có thể gặp nhiều tổn thương lành tính hoặc ác tính cần được phát hiện sớm và điều trị. Siêu âm vú nam giới là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm các tình trạng này.
  • Siêu âm có thể chẩn đoán chắc chắn ung thư: Mặc dù siêu âm có thể phát hiện khối u nhưng để khẳng định chắc chắn là ung thư hay không bác sĩ cần thực hiện sinh thiết để khẳng định chắc chắn.
  • Chỉ khi đau mới cần đi khám: Nhiều tổn thương nguy hiểm như ung thư vú giai đoạn đầu thường không gây đau. Do đó khi có bất kỳ khối u nào sờ thấy được, đều cần kiểm tra bằng siêu âm dù có đau hay không.

Để đặt lịch thăm khám, tư vấn các vấn đề về sức khỏe tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Tóm lại, siêu âm vú nam giới là một phương pháp chẩn đoán an toàn, hiệu quả và cực kỳ cần thiết để bảo vệ sức khỏe nam giới. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi lạ nào ở vùng ngực, cần tới các cơ sở y tế để được thăm khám, thực hiện siêu âm nhằm phát hiện sớm các tình trạng bất thường và có hướng điều trị kịp thời.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/sieu-am-vu-nam-gioi/