Tìm hiểu: Thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh nào?

Thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh​ là một tình trạng phổ biến ở người trung niên và cao tuổi do các cấu trúc bị thoái hóa tại cột sống cổ gây áp lực lên tủy sống, lên rễ thần kinh. Đây là nguyên nhân dẫn tới các triệu chứng đau lan tỏa từ cổ xuống vai, cánh tay, tê bì, yếu cơ,.. ảnh hưởng đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống. Nhận biết sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát đau, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm, đồng thời cải thiện khả năng vận động cho người bệnh.

Cơ chế gây chèn ép thần kinh do thoái hóa đốt sống cổ

Khi tuổi tác tăng lên, các cấu trúc của cột sống cổ dần bị lão hóa, đĩa đệm mất nước và giảm độ đàn hồi khiến khoảng giữa các thân đốt bị thu hẹp, làm thay đổi sự phân bố của sức nặng lên thân đốt sống và các khớp xương. Tình trạng này kéo dài làm kích thích phản ứng tạo xương ở rìa thân đốt, hình thành nên các gai xương và làm dày các dây chằng quanh cột sống, đặc biệt là dây chằng dọc sau.

Sự kết hợp của xẹp và thoát vị đĩa đệm, gai xương và phì đại dây chằng dẫn đến hẹp lỗ liên hợp nơi rễ thần kinh cổ thoát ra hoặc hẹp ống sống cổ, gây chèn ép thần kinh, chèn ép tủy sống cổ.

Hậu quả rễ thần kinh bị kích thích và thiếu nuôi dưỡng, gây đau cổ-vai-gáy, đau lan xuống cánh tay, tê bì hoặc yếu cơ hai tay tùy theo mức độ và vị trí chèn ép. Đây chính là cơ chế bệnh sinh của thoái hóa cột sống cổ có chèn ép thần kinh.

Dấu hiệu thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh​ thường gặp

Khi bị thoái hóa đốt sống cổ chèn ép dây thần kinh, người bệnh thường cảm thấy đau vùng cổ lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay, kèm theo tê, châm chích như kim đâm.

Cơn đau tăng lên khi vận động cổ như ngửa, xoay hoặc cúi đầu, và giảm khi đưa tay lên đầu hoặc thả lỏng vai. Đây là dấu hiệu đặc trưng cho tình trạng dây thần kinh bị kéo căng hoặc chèn ép.

Người bệnh cũng có thể cảm thấy cứng cổ, mỏi vai gáy, đặc biệt khi ngồi làm việc lâu, cúi đầu nhìn máy tính hoặc điện thoại. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, gây yếu cơ, tê bì tay và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống cổ chèn dây thần kinh

Thoái hóa đốt sống cổ xảy ra do quá trình lão hóa tự nhiên khiến các cấu trúc như đĩa đệm, xương và dây chằng bị tổn thương theo thời gian. Các nguyên nhân chính gồm: (1)

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

• Đĩa đệm mất nước: Sau tuổi 40, đĩa đệm khô và xẹp dần, giảm khả năng đàn hồi, làm tăng áp lực lên các đốt sống.
• Thoát vị đĩa đệm: Lớp bao xơ bị rách khiến nhân nhầy tràn ra ngoài, chèn vào rễ thần kinh hoặc tủy sống.
• Gai xương: Khi đĩa đệm thoái hóa, cơ thể tạo thêm gai xương để ổn định cột sống, nhưng chính những gai này có thể gây chèn ép thần kinh và làm giới hạn vận động
• Xơ cứng dây chằng: Dây chằng quanh cột sống mất đàn hồi theo tuổi tác, hạn chế vận động cổ và góp phần gây chèn ép.

Hậu quả của thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh

Khi các dây thần kinh vùng cổ bị chèn ép do thoái hóa, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nặng nếu không điều trị sớm. Tổn thương này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động, cảm giác và thậm chí có thể gây tàn phế vĩnh viễn.

1. Suy giảm vận động chi trên

Thoái hóa đốt sống cổ có thể làm gián đoạn tín hiệu điều khiển cơ vùng vai, cánh tay và bàn tay. Người bệnh cảm thấy yếu cơ, giảm lực nắm, hoặc khó cử động tinh tế. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến teo cơ và mất chức năng vận động.

2. Rối loạn cảm giác và phản xạ

Người bệnh thường có cảm giác tê, ngứa ran như kiến bò ở vai, cánh tay, bàn tay. Một số trường hợp còn mất phản xạ hoặc cảm giác nóng, đau lan từ cổ xuống tay – biểu hiện cho thấy dây thần kinh bị tổn thương nghiêm trọng.

3. Nguy cơ liệt nếu không điều trị

Thoái hóa đốt sống cổ có thể gây liệt khi chèn ép tủy sống nghiêm trọng. Khi tủy cổ bị chèn ép kéo dài, bệnh có thể tiến triển thành bệnh lý tủy cổ. Người bệnh yếu chi dưới, đi lại khó, mất phối hợp vận động, thậm chí mất kiểm soát tiểu tiện. Nếu không can thiệp đúng lúc, tổn thương có thể không hồi phục.

Cách chẩn đoán thoái hóa cột sống cổ chèn ép dây thần kinh

Để xác định tình trạng thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng kết hợp chẩn đoán hình ảnh.

• Khám lâm sàng: Bác sĩ khai thác triệu chứng đau, tê, yếu, thời gian và mức độ ảnh hưởng. Sau đó kiểm tra phản xạ gân cơ, cảm giác, sức cơ, khả năng vận động cổ và các dấu hiệu kích thích rễ thần kinh (như nghiệm pháp Spurling, test giơ tay giảm đau).
• Chẩn đoán hình ảnh:
  • X-quang cột sống cổ: giúp phát hiện gai xương, hẹp khe đĩa đệm, mất đường cong sinh lý.
  • CT scan: cung cấp hình ảnh chi tiết cấu trúc xương, hỗ trợ xác định vị trí chèn ép hoặc vôi hóa dây chằng.
  • MRI: là phương pháp tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán thoái hóa cột sống cổ có chèn ép thần kinh, cho thấy rõ mô mềm, đĩa đệm, tủy sống và mức độ chèn ép rễ thần kinh.
• Thăm dò chức năng thần kinh: Đo điện cơ và dẫn truyền thần kinh (EMG, NCV): giúp phân biệt đau do chèn ép rễ thần kinh cổ với các nguyên nhân ngoại biên như hội chứng ống cổ tay hoặc bệnh lý thần kinh do đái tháo đường.

Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm máu hoặc chẩn đoán khác để loại trừ các bệnh lý viêm hoặc di căn xương cột sống cổ.

Phương pháp điều trị thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh

Điều trị cần được cá nhân hóa tùy theo mức độ tổn thương và triệu chứng. Các phương pháp thường gồm: (2)

1. Điều chỉnh tư thế và thói quen sinh hoạt

Duy trì tư thế cổ đúng giúp giảm áp lực lên cột sống và rễ thần kinh:

• Tránh cúi đầu lâu khi dùng máy tính, điện thoại.
• Giữ cổ thẳng, vai thả lỏng khi làm việc.
• Dùng gối có độ cao vừa phải, hỗ trợ đường cong sinh lý cổ.

2. Vật lý trị liệu và bài tập cổ

Vật lý trị liệu giúp giảm chèn ép và cải thiện tuần hoàn: nhiệt trị liệu, kéo giãn cổ, siêu âm, điện xung (TENS). Người bệnh có thể tập các động tác nhẹ như xoay cổ, gập-duỗi, kéo giãn cơ thang để duy trì linh hoạt tránh động tác mạnh hoặc đột ngột

3. Dùng thuốc

Là lựa chọn đầu tay trong điều trị bảo tồn:

Tải VPBank

• Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): giảm viêm và đau.
• Corticosteroid đường uống: dùng ngắn hạn trong cơn đau cấp.
• Thuốc giãn cơ, an thần nhẹ: giúp giảm co cứng cơ và cải thiện giấc ngủ.

4. Tiêm ngoài màng cứng

Áp dụng khi đau nặng, không đáp ứng với điều trị thông thường. Tiêm corticosteroid giúp giảm viêm và giảm chèn ép rễ thần kinh. Thủ thuật cần thực hiện trong môi trường vô khuẩn bởi bác sĩ chuyên khoa.

5. Phẫu thuật

Chỉ định khi có yếu cơ tiến triển, rối loạn cảm giác, chèn ép rễ thần kinh, chèn tủy cổ hoặc thất bại với điều trị bảo tồn. Bác sĩ có thể thực hiện các kỹ thuật như lấy bỏ đĩa đệm, giải phóng rễ thần kinh, giải phóng chèn ép tủy, cố định cột sống hoặc thay đĩa đệm nhân tạo… để giảm đau và phục hồi các chức năng thần kinh

6. Theo dõi và phục hồi chức năng

Sau điều trị, người bệnh cần tập phục hồi, duy trì tư thế đúng, kiểm soát cân nặng và chế độ dinh dưỡng hợp lý để tránh tái phát.

Để đặt lịch khám với các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh là bệnh lý mạn tính tiến triển, vệc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp người bệnh phòng tránh biến chứng nguy hiểm và nâng cao chất lượng sống. Chủ động thăm khám định kỳ, duy trì tư thế đúng, tập luyện đều đặn và tuân thủ hướng dẫn điều trị là chìa khóa giúp người bệnh giảm đau bền vững, phục hồi vận động và bảo vệ sức khỏe cột sống cổ lâu dài.