Do đâu bị tiêu chảy sau sinh mẹ thường gặp phải? Cách xử lý?

Tiêu chảy sau sinh là tình trạng tương đối phổ biến, xảy ra ở nhiều sản phụ trong những ngày đầu đến vài tuần đầu sau khi sinh. Vậy nguyên nhân nào gây tiêu chảy sau sinh? Làm thế nào để cải thiện tình trạng này?

Tiêu Chảy Sau Sinh

Vì sao bà đẻ lại bị tiêu chảy sau sinh?

Sau sinh, người phụ nữ có nhiều thay đổi về nội tiết tố, chế độ ăn uống, sinh hoạt, yếu tố cơ học vùng chậu… có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hoá. Những yếu tố này khiến nhu động ruột thay đổi, từ đó dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Một số nguyên nhân thường gặp gây tiêu chảy sau sinh:

  • Nhiễm khuẩn hoặc virus: Tiêu chảy sau sinh có thể do ăn phải thực phẩm chứa mầm bệnh như Norovirus, Rotavirus, Salmonella, E. coli… Bên cạnh đó, trong và sau quá trình sinh nở, vi khuẩn từ vùng tầng sinh môn có thể di chuyển và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

  • Ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống: Cơ thể mẹ cần thời gian để thích nghi với chế độ dinh dưỡng mới trong giai đoạn nuôi con bú. Do đó, khi thay đổi chế độ ăn đột ngột sau sinh, ăn uống mất cân đối, ăn quá nhiều thực phẩm bổ dưỡng hoặc các loại thức ăn nhuận tràng như uống nhiều sữa, thịt kho, cháo giàu đạm, đu đủ, rau đay, mồng tơi… có thể gây tăng nhu động ruột, dẫn đến tiêu chảy.

  • Tổn thương, áp lực vùng chậu khi rặn đẻ: Khi sinh qua ngã âm đạo, áp lực rặn đẻ lớn tác động lên vùng sàn chậu, bao gồm cả ruột già và trực tràng có thể làm tổn thương tạm thời các cơ thắt hậu môn và làm rối loạn chức năng điều tiết phân. Hậu quả là mẹ có thể bị đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng hoặc khó kiểm soát đại tiện trong những tuần đầu sau sinh.

  • Tiêu chảy sau sinh mổ: Đây là phản ứng sinh lý bình thường, thường xuất hiện vào ngày thứ 2 – 4 sau phẫu thuật khi ruột bắt đầu hoạt động trở lại.

  • Ảnh hưởng bởi một số loại thuốc sau sinh: Thuốc kháng sinh thường được chỉ định trong và sau sinh để phòng ngừa nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, thuốc tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi trong ruột, làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó gây tiêu chảy. Ngoài ra, viên uống sắt bổ sung và vitamin tổng hợp sau sinh cũng có thể gây kích ứng đường ruột ở một số phụ nữ nhạy cảm.

    Banner Ưu Đãi Khám Sức Khỏe Công Nghệ Cao
  • Tâm lý căng thẳng sau sinh: Stress, lo âu sau sinh, áp lực chăm con, thiếu ngủ có thể dẫn đến hội chứng ruột kích thích, khiến nhu động ruột tăng, gây tiêu chảy.

  • Nội tiết tố thay đổi đột ngột: Sau sinh, nồng độ hormone progesterone và estrogen trong cơ thể giảm đột ngột. Khi Progesterone giảm nhanh, hệ ruột hoạt động nhiều hơn, gây tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng trong những ngày đầu hậu sản.

Tổn Thương Từ Quá Trình Sinh Nở Gây Tiêu Chảy
Tiêu Chảy Sau Sinh Có Thể Do Các Tổn Thương Tạm Thời Từ Quá Trình Sinh Nở

Phải làm sao để xử lý tình trạng sau sinh bị đau bụng tiêu chảy?

Khi gặp tình trạng tiêu chảy sau sinh, chị em nên sớm đến bệnh viện để bác sĩ khám và tư vấn phù hợp. Đối với những trường hợp tiêu chảy do nhiễm khuẩn, thuốc kháng sinh với liều dùng phù hợp sẽ được chỉ định. Nếu nguyên nhân là do các yếu tố sinh lý, chị em có thể cải thiện tình trạng này bằng các biện pháp dưới đây:

1. Bù điện giải và uống đủ nước

Tiêu chảy khiến cơ thể mất đi một lượng nước và điện giải đáng kể, dễ dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải nếu không được xử trí đúng cách. Đặc biệt, khi mẹ đang cho con bú, nhu cầu nước sẽ cao hơn bình thường để cơ thể sản xuất sữa. Vì vậy, chị em nên uống đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước lọc, nước dừa tươi hoặc dung dịch bù điện giải Oresol. Tránh nước ngọt có gas, nước ép trái cây chua và caffeine vì có thể kích thích thêm hệ tiêu hóa.

2. Thay đổi lại chế độ ăn

Mẹ nên ăn uống khoa học, cân bằng, ưu tiên những thực phẩm dễ tiêu, ít chất xơ, giúp làm đặc phân và giảm kích ứng đường ruột. Đồng thời, cần tránh ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, nhiều đường, chưa được nấu chín kỹ và những loại trái cây có tính nhuận tràng cao.

Nên Xây Dựng Chế Độ Ăn Lành Mạnh Sau Sinh
Dinh Dưỡng Khoa Học, Lành Mạnh Giúp Chị Em Nhanh Hồi Phục Sức Khỏe Sau Sinh

3. Dành thời gian nghỉ ngơi và tránh căng thẳng

Chú ý bảo vệ sức khỏe của bản thân, nghỉ ngơi đủ và giữ tâm lý thoải mái sẽ giúp cơ thể nhanh hồi phục sau sinh và gián tiếp hỗ trợ ổn định chức năng đường ruột. Mẹ nên tâm sự, san sẻ nhiều hơn và nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc em bé để cơ thể tránh áp lực, ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, các kỹ thuật thư giãn nhẹ nhàng như hít thở sâu, thiền ngắn hoặc nghe nhạc nhẹ có thể giúp giảm hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, từ đó làm dịu tình trạng ruột kích thích.

4. Vệ sinh cá nhân sạch sẽ

Một số quan niệm cho rằng sau sinh, phụ nữ cần ở cữ và kiêng tắm. Tuy nhiên, điều này gây tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, kích ứng da và góp phần tạo tâm lý khó chịu, mệt mỏi cho mẹ. Chị em cần giữ vệ sinh cá nhân sạch, tắm rửa hàng ngày để loại bỏ các chất bẩn, mồ hôi tích tụ trên da. Cơ thể sạch sẽ cũng sẽ giúp chị em cảm thấy thoải mái, dễ chịu và giảm áp lực sau sinh.

Khi chăm sóc trẻ, trước khi cho con bú, sau khi thay tã, mẹ cũng cần rửa tay kỹ bằng xà phòng để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và trẻ. Vết thương tầng sinh môn, vết mổ cần được vệ sinh đúng cách theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chảy có làm mất sữa không?

Tiêu chảy nhẹ thường không làm giảm lượng sữa nhưng nếu mẹ tiêu chảy nặng, mất nước có thể gây ảnh hưởng đến lượng và chất lượng của sữa. Khi mất nước, tuyến vú sẽ ưu tiên bảo tồn nước cho các cơ quan khác, dẫn đến giảm lượng sữa tiết ra. Do vậy, phụ nữ sau sinh bị tiêu chảy cần nhanh chóng được kiểm soát và mẹ phải uống đủ nước.

2. Tiêu chảy có lây sang con qua đường sữa mẹ không?

Không, tiêu chảy không lây cho trẻ qua đường sữa mẹ. Trong hầu hết trường hợp, nguyên nhân tiêu chảy ở mẹ (như thay đổi nội tiết, chế độ ăn, căng thẳng…) không liên quan đến khả năng lây nhiễm qua sữa. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy do vi khuẩn, virus, mầm bệnh có thể tồn tại trên tay hoặc các bề mặt tiếp xúc và lây sang trẻ qua đường tiếp xúc trực tiếp nếu không đảm bảo vệ sinh.

Lưu ý:

Nếu tình trạng tiêu chảy không thể kiểm soát được bằng các biện pháp trên, tiêu chảy kéo dài, phân có nhầy hoặc máu, mẹ sốt cao, mất nước, đau bụng dữ dội, bụng co cứng, vết mổ có dấu hiệu nhiễm trùng… mẹ cần đến bệnh viện để được hỗ trợ y tế ngay lập tức.

Trung tâm Sản Phụ khoa – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là cơ sở khám chữa bệnh chất lượng với đa dạng dịch vụ cho chị em. Không chỉ được đầu tư trang thiết bị y tế tân tiến, trung tâm còn là nơi hội tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm như BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Quý Khoa… Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ giỏi tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị em có thể liên hệ theo thông tin sau:

Hy vọng với những thông tin trên, chị em đã hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cách xử trí khi bị tiêu chảy sau sinh. Tuân thủ các chỉ định của bác sĩ, dinh dưỡng cân đối, giữ vệ sinh sạch sẽ và tâm lý thoải mái sẽ giúp chị em bảo vệ sinh khỏe tốt hơn, nhanh hồi phục sau kỳ sinh nở.

Nguồn Trang : https://tamanhhospital.vn/tieu-chay-sau-sinh/