Mỡ lợn có thực sự gây béo phì như nhiều người vẫn nghĩ?

Mỡ lợn lâu nay thường bị xem là thực phẩm nhiều chất béo, dễ gây tăng cân và ảnh hưởng đến cholesterol. Tuy nhiên, một nghiên cứu trên động vật mới đây lại cho thấy câu chuyện có thể phức tạp hơn: điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở loại chất béo, mà còn ở cách nó tác động đến hệ tiêu hóa và chuyển hóa trong cơ thể.

Một nghiên cứu của Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc đã thử nghiệm trên chuột bằng cách so sánh khẩu phần có mỡ lợn với khẩu phần sử dụng dầu thực vật như dầu ngô và dầu cải. Kết quả bước đầu cho thấy nhóm chuột ăn mỡ lợn có trọng lượng thấp hơn, tích lũy mỡ ít hơn và nồng độ cholesterol trong máu thấp hơn so với nhóm đối chứng.

1. Mỡ lợn có thể tác động đến hệ vi sinh đường ruột

Một trong những phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu liên quan đến hệ vi sinh vật đường ruột. Nhóm chuột được bổ sung mỡ lợn có hệ vi sinh đa dạng hơn so với nhóm sử dụng một số loại dầu thực vật.

Hệ vi sinh đường ruột không chỉ liên quan đến tiêu hóa mà còn tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, miễn dịch và kiểm soát các phản ứng viêm. Sự phong phú của các nhóm vi khuẩn có lợi vì thế được xem là một trong những yếu tố có thể liên quan đến khả năng duy trì cân nặng và chuyển hóa lành mạnh.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy mỡ lợn có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa axit mật. Đây là những chất được tạo ra từ cholesterol, có vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa chất béo và tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác định mức độ tác động của cơ chế này ở người.

2. Cấu trúc chất béo cũng là yếu tố cần được quan tâm

Không phải mọi loại chất béo đều có cấu trúc giống nhau. Mỡ lợn chứa nhiều loại axit béo với tỷ lệ khác nhau, trong đó có axit palmitic. Cách các axit béo được sắp xếp trong phân tử chất béo có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và hấp thu.

Một số đặc điểm về cấu trúc chất béo trong mỡ lợn được cho là có thể giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi. Điều này cũng góp phần giải thích tại sao đánh giá một thực phẩm chỉ dựa vào việc nó chứa nhiều hay ít chất béo là chưa đủ.

Dù vậy, “dễ hấp thu” không đồng nghĩa với “ăn nhiều không béo”. Mỡ lợn vẫn là thực phẩm giàu năng lượng, nên tổng lượng sử dụng trong khẩu phần hằng ngày mới là yếu tố rất quan trọng khi kiểm soát cân nặng.

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

3. Mỡ lợn không chỉ có chất béo

Ngoài năng lượng và axit béo, mỡ lợn còn chứa một số hợp chất như vitamin E và các chất có hoạt tính chống oxy hóa. Thành phần dinh dưỡng cụ thể có thể thay đổi tùy vào nguồn nguyên liệu, cách chế biến và điều kiện bảo quản.

Đặc biệt, mỡ lợn có tỷ lệ chất béo bão hòa tương đối cao. Đây là đặc điểm khiến mỡ lợn có độ ổn định nhất định khi sử dụng ở nhiệt độ cao và ít bị oxy hóa hơn một số loại chất béo không bão hòa.

Tuy nhiên, chính hàm lượng chất béo bão hòa này cũng là lý do không nên xem mỡ lợn như một loại thực phẩm có thể sử dụng tùy ý. Một chế độ ăn quá nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng LDL cholesterol ở một số người, từ đó ảnh hưởng đến nguy cơ tim mạch.

4. Đừng vội hiểu rằng ăn mỡ lợn sẽ không gây béo

Đây là điểm quan trọng nhất cần phân biệt. Nghiên cứu nói trên không chứng minh rằng mỡ lợn có tác dụng giảm cân ở con người.

Kết quả được ghi nhận trên chuột trong điều kiện thí nghiệm cụ thể. Cơ thể người có chế độ ăn, hệ chuyển hóa, hệ vi sinh đường ruột và nhiều yếu tố sinh lý khác biệt đáng kể. Vì vậy, không thể lấy kết quả này để kết luận rằng cứ ăn mỡ lợn thay dầu thực vật thì sẽ ít béo hơn hoặc giảm được cholesterol.

Trên thực tế, mỡ lợn vẫn cung cấp lượng năng lượng cao. Nếu tổng năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể trong thời gian dài, việc tăng cân vẫn có thể xảy ra, bất kể nguồn chất béo đến từ đâu.

5. Ăn thế nào mới là điều đáng quan tâm?

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

Mỡ lợn không nhất thiết phải bị loại bỏ hoàn toàn khỏi bữa ăn nếu một người khỏe mạnh và sử dụng với lượng phù hợp. Điều quan trọng hơn là tổng thể chế độ ăn có cân đối hay không.

WHO khuyến nghị chất béo bão hòa nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày. Với chế độ ăn khoảng 2.000 kcal, con số này tương đương khoảng 22 g chất béo bão hòa mỗi ngày. Đây là giới hạn cho tổng lượng chất béo bão hòa từ nhiều loại thực phẩm, chứ không phải lượng mỡ lợn có thể ăn mỗi ngày.

Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi “mỡ lợn tốt hay xấu”, cách nhìn hợp lý hơn là xem xét lượng sử dụng, tổng khẩu phần và tình trạng sức khỏe của từng người. Có thể kết hợp linh hoạt các nguồn chất béo khác nhau, đồng thời ưu tiên rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ và hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa.

Mỡ lợn có thể không phải “thủ phạm” đơn giản gây béo phì như nhiều người vẫn nghĩ, nhưng cũng chưa có cơ sở để gọi nó là thực phẩm giúp giảm cân. Phát hiện mới chủ yếu mở ra một hướng nghiên cứu thú vị về mối liên hệ giữa chất béo, hệ vi sinh đường ruột và quá trình chuyển hóa.

Điều cần nhớ là một nghiên cứu trên chuột chưa thể thay thế bằng chứng trên người. Vì thế, thay vì quay lại ăn nhiều mỡ lợn với kỳ vọng giảm cân, hãy xem đây là lời nhắc rằng dinh dưỡng phức tạp hơn những quan niệm “mỡ là béo, dầu là tốt”. Lượng ăn, chất lượng khẩu phần và sự cân đối trong cả chế độ ăn mới là những yếu tố quyết định lâu dài.